
Sukta 6.58
Bharadvāja (Bārhaspatya) (Mandala 6 convention)
Pūṣan
Jagatī (probable due to length; requires metrical verification)
บทสวดสั้นนี้ถวายแด่ปูษัน สรรเสริญพระองค์ว่าเป็นผู้นำทางผู้ทรงฤทธิ์นานาประการ ผู้มีรูปอันสว่างไสวและน่าเคารพบูชา ซึ่งคุ้มครองหนทางและกิจการทั้งปวงด้วยระเบียบอันมีมาเองของพระองค์ (สวธา). กล่าวถึงปูษันผู้เคลื่อนใน “ภาชนะทองคำ” ผ่านทะเลและห้วงอากาศกลาง ตามภารกิจของสุริยะ และลงท้ายด้วยบทบาทของพระองค์ในฐานะญาติผู้เชื่อมฟ้ากับดิน และเป็นเจ้าแห่งอิฬา (ถ้อยคำเชิญอันดลใจ) ผู้ประทานการให้ที่เป็นมงคลและการเดินทางอันปลอดภัย.
Mantra 1
शुक्रं ते अन्यद्यजतं ते अन्यद्विषुरूपे अहनी द्यौरिवासि । विश्वा हि माया अवसि स्वधावो भद्रा ते पूषन्निह रातिरस्तु ॥
ฤทธิ์หนึ่งของท่านส่องประกายบริสุทธิ์ อีกฤทธิ์หนึ่งของท่านควรแก่การบูชา; ท่านดุจท้องฟ้า ในสองวัน—กลางวันและกลางคืน—มีรูปต่างกัน. เพราะท่านพิทักษ์มายา (māyā) ทั้งปวงด้วยกฎแห่งตน (svadhā). โอ ปูษัน (Pūṣan) ขอทานอันเป็นมงคลของท่านจงมีแก่เราที่นี่เถิด.
Mantra 2
अजाश्वः पशुपा वाजपस्त्यो धियंजिन्वो भुवने विश्वे अर्पितः । अष्ट्रां पूषा शिथिरामुद्वरीवृजत्संचक्षाणो भुवना देव ईयते ॥
ปูษัน (Pūṣan)—ผู้ครอบครองพลังแห่งแพะและม้า ผู้พิทักษ์ฝูงสัตว์ เจ้าแห่งความอุดม—ทรงทำให้ปัญญาความคิดเต็มเปี่ยม และทรงสถิตอยู่ในโลกทั้งปวง. พระองค์ทรงคลายปมอันแน่น (aṣṭrā) และเปิดสิ่งที่คับคั่ง; ทรงมองเห็นโลกทั้งหลายพร้อมกัน แล้วเทพเจ้าก็เสด็จดำเนินไป.
Mantra 3
यास्ते पूषन्नावो अन्तः समुद्रे हिरण्ययीरन्तरिक्षे चरन्ति । ताभिर्यासि दूत्यां सूर्यस्य कामेन कृत श्रव इच्छमानः ॥
โอ ปูษัน (Pūṣan) เรือทองของท่านเหล่านั้นที่เคลื่อนไปภายในทะเล และท่องไปในแดนกลางฟ้า; ด้วยเรือเหล่านั้นท่านไปเป็นทูตของสุริยะ แสวงหาชื่อเสียงที่รังสรรค์ด้วยกามะ (kāma) คือความปรารถนาอันยินดี.
Mantra 4
पूषा सुबन्धुर्दिव आ पृथिव्या इळस्पतिर्मघवा दस्मवर्चाः । यं देवासो अददुः सूर्यायै कामेन कृतं तवसं स्वञ्चम् ॥
ปูษัน (Pūṣan) เป็นญาติผู้ดีจากฟ้าสู่แผ่นดิน เป็นเจ้าแห่งอิฬา (iḷā: วาจาอัญเชิญอันมีแรงดลใจ) ผู้เอื้อเฟื้อและมีรัศมีอัศจรรย์. เหล่าเทพได้มอบเขาแก่สุริยา (Sūryā) ผู้ถูกสร้างขึ้นด้วยความยินดี—แข็งแกร่งและดำเนินไปด้วยตนเอง: เป็นพลังที่เคลื่อนไปสู่แสงแห่งสัจจะด้วยแรงผลักดันของตน.
Pūṣan is praised as a benevolent guide and protector—one who watches over paths and movements, brings nourishment and prosperity, and helps the seeker arrive safely in both outer travel and inner progress.
It is a poetic image for Pūṣan’s divine means of movement through different realms (sea and midspace). The phrase highlights his ability to travel between worlds and carry out the Sun’s purpose.
Traditionally it suits prayers for safe journeys, smooth beginnings, and protection of one’s work. It can be recited at dawn or before travel with a simple offering like ghee, asking Pūṣan for beneficent giving and right guidance.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.