Sukta 48
Sukta 5.48
Unclear in isolation; verse imagery suggests a cosmic formative power spreading waters in the cloud (often linked in RV diction to Parjanya/Indra’s rain-action or to a goddess-like māyā-power).
บทสวดสั้นนี้ใคร่ครวญถึงพลังผู้มีมายา (māyinī/māyin) อันเป็นพลังสร้างสรรค์ที่รวบรวมน้ำไว้ในเมฆและแผ่ขยายอาณาจักรกว้างใหญ่ อีกทั้งพาดพิงถึงพลังผู้ถือสายฟ้า ผู้จัดระเบียบกลางวันและกลางคืน ตอนท้ายลงเอยด้วยการเอ่ยนามวรุณะว่าเป็นพลังผู้ทรงอาภรณ์งดงาม มีสี่พักตร์ ผู้มีความกว้างใหญ่เกินจะวัดได้ และจากพระองค์เอง เทพผู้แจกจ่ายและผู้กระตุ้นเร่ง (ภคะและสวิตฤ) ประทานทรัพย์อันพึงปรารถนา
Mantras
Mantra 1
कदु प्रियाय धाम्ने मनामहे स्वक्षत्राय स्वयशसे महे वयम् । आमेन्यस्य रजसो यदभ्र आँ अपो वृणाना वितनोति मायिनी ॥
เมื่อใดหนอเราจึงจะหันความคิดไปสู่ที่ประทับอันเป็นที่รัก—ของมหาผู้ทรงอำนาจอธิปไตยด้วยตน และทรงรัศมีด้วยตน? เมื่อมหาช่างทอ (Mayinī) ผู้ทรงฤทธิ์ กอบเอาน้ำไว้ในเมฆ แล้วแผ่ขยายแดนกว้างด้วยพลังแห่งการก่อรูปของนาง.
Mantra 2
ता अत्नत वयुनं वीरवक्षणं समान्या वृतया विश्वमा रजः । अपो अपाचीरपरा अपेजते प्र पूर्वाभिस्तिरते देवयुर्जनः ॥
นางทั้งหลายแผ่ขยายความรู้แห่งการกระทำ (vayuna) อันรองรับพลังวีรบุรุษ; ด้วยกฎร่วมเดียว (vṛta) นางทั้งหลายทำให้แดนกลางทั้งมวลกว้างออกไป. สายน้ำ—บางสายไหลไปข้างหน้า บางสายไหลย้อนกลับ—เคลื่อนไหวและซัดสาด; และหมู่ชนผู้แสวงหาเทพยดาก็ก้าวรุดพ้นขอบเขตก่อนหน้า.
Mantra 3
आ ग्रावभिरहन्येभिरक्तुभिर्वरिष्ठं वज्रमा जिघर्ति मायिनि । शतं वा यस्य प्रचरन्त्स्वे दमे संवर्तयन्तो वि च वर्तयन्नहा ॥
ด้วยศิลากดโสม—ทั้งยามวันและยามคืน—ผู้สรรค์สร้างยกวชระอันเกรียงไกรที่สุดขึ้นสูง มุ่งต่อผู้มีมายา. ในเรือนของตนเอง เหล่าพลังทั้งหลายดำเนินไปตามครรลอง โอบรวมวันทั้งหลายเข้าด้วยกัน แล้วก็แยกมันออกอีกครั้งให้เวียนไป.
Mantra 4
तामस्य रीतिं परशोरिव प्रत्यनीकमख्यं भुजे अस्य वर्पसः । सचा यदि पितुमन्तमिव क्षयं रत्नं दधाति भरहूतये विशे ॥
ข้าพเจ้าเห็นครรลองของเขา ดุจคมขวานฟันลง—ตั้งประจันหน้า—คือด้านหน้าของรูปอันเรืองรอง. ครั้นเมื่อเขาวางขุมทรัพย์ไว้ในเคหะอันอุดมด้วยโภชนะแล้ว เพื่อหมู่ชนผู้ร้องขอการอุปถัมภ์ เขาย่อมสถาปนาพรอันเป็นทานนั้นไว้.
Mantra 5
स जिह्वया चतुरनीक ऋञ्जते चारु वसानो वरुणो यतन्नरिम् । न तस्य विद्म पुरुषत्वता वयं यतो भगः सविता दाति वार्यम् ॥
เขา—ผู้มีสี่ด้านหน้า—ขับเคลื่อนด้วยลิ้นของตน; วรุณะ (Varuṇa) ผู้ทรงอาภรณ์งดงาม เพียรต่อสู้กับผู้แบ่งแยกอันเป็นศัตรู. เรามิอาจวัดได้ถึงความเป็นบุรุษอันเต็มเปี่ยมและความไพศาลของเขา; เพราะจากเขานั้น ภคะ (Bhaga) และสวิตฤ (Savitṛ) ประทานทรัพย์อันพึงปรารถนา.
Frequently Asked Questions
The hymn’s final verse explicitly names Varuṇa, so Varuṇa is the clearest devatā. Earlier verses use ‘māyinī/māyin’ and rain-thunder imagery that can overlap with Indra/Parjanya language, but the culmination points to Varuṇa’s sovereignty and order.
In this context māyinī is a ‘shaper’ or ‘formative power’—the capacity that skillfully arranges and manifests, pictured as gathering the waters in the cloud and spreading out the wide realm.
Bhaga represents the apportioning of shares and good fortune, and Savitṛ represents the impelling power that sets things in motion. The verse presents their gift-giving as operating from, or grounded in, Varuṇa’s larger sovereignty and order.
Ask anything about Sukta 48 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.