Sukta 46
Sukta 4.46
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)
Gāyatrī (8+8+8; typical for short Soma-invitations; verify in critical edition)
บทสวดคายตรีสั้นนี้เป็นคำเชิญโสม เรียกวายุ—มักพร้อมกับอินทรา—ให้มาถึงอย่างรวดเร็วสู่โสมที่คั้นแล้วและดื่มเป็นปฐม บทสวดสรรเสริญราชรถอันรุ่งเรืองของทั้งสอง และวอนขอให้การมาถึงของท่านทำให้พิธีบูชายัญเริ่มเคลื่อนไป นำมาซึ่งการปลดปล่อย (วิโมจน) และการเสวยความรื่นรมย์แห่งโสมอย่างไร้อุปสรรค
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अग्रं पिबा मधूनां सुतं वायो दिविष्टिषु । त्वं हि पूर्वपा असि ॥
โอ วายุ จงดื่มก่อนเถิดซึ่งความหวานทั้งหลาย—โสมะที่คั้นแล้วในพิธีอันสว่างไสว; เพราะท่านแลเป็นผู้ดื่มก่อน เป็นผู้รับก่อนแท้จริง.
Mantra 2
शतेना नो अभिष्टिभिर्नियुत्वाँ इन्द्रसारथिः । वायो सुतस्य तृम्पतम् ॥
โอ วายุ ด้วยความเกื้อกูลร้อยประการจงคุ้มครองเราเถิด; เมื่อเทียมหมู่นิยุต (niyut) และมีอินทระเป็นสารถี—ขอท่านจงอิ่มเอมด้วยโสมะที่คั้นแล้ว.
Mantra 3
आ वां सहस्रं हरय इन्द्रवायू अभि प्रयः । वहन्तु सोमपीतये ॥
โอ้ อินทราและวายุ ขอให้ม้าฮริ (hari ม้าสีเหลืองอร่าม) นับพันพาท่านมาสู่ที่นี่ มุ่งสู่เครื่องบูชา เพื่อเสวยโสมะ (Soma) ขอให้ฤทธิ์แห่งพลังและลมหายใจมาพร้อมกันอย่างอุดม รับอมฤต และยกย่องภาวะของเราให้สูงขึ้น
Mantra 4
रथं हिरण्यवन्धुरमिन्द्रवायू स्वध्वरम् । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥
โอ้ อินทราและวายุ จงเสด็จขึ้นรถศึกที่มีคานทอง—รถที่จัดระเบียบดีในวิถีแห่งพิธีบูชา; เพราะท่านทรงยืนอยู่บนรถที่แตะต้องสวรรค์ ขอให้ความเคลื่อนไหวอันศักดิ์สิทธิ์ของท่านเสด็จลงสู่การงานของเรา และยกมันขึ้นสู่แดนสว่างไสว
Mantra 5
रथेन पृथुपाजसा दाश्वांसमुप गच्छतम् । इन्द्रवायू इहा गतम् ॥
ด้วยรถศึกอันทรงพลังไพศาล จงเสด็จมาใกล้ผู้ถวายบูชา โอ้ อินทราและวายุ จงเสด็จมาที่นี่—เข้าสู่สนามแห่งการงานของเรา—เพื่อให้พลังอันกว้างใหญ่แห่งฤทธิ์และลมหายใจรับช่วงพิธีบูชาและขยายให้ยิ่งใหญ่
Mantra 6
इन्द्रवायू अयं सुतस्तं देवेभिः सजोषसा । पिबतं दाशुषो गृहे ॥
โอ้ อินทราและวายุ โสมะนี้ได้คั้นแล้ว; จงดื่มร่วมใจเดียวกับเหล่าเทพ ณ เรือนของผู้ถวาย.
Mantra 7
इह प्रयाणमस्तु वामिन्द्रवायू विमोचनम् । इह वां सोमपीतये ॥
ขอให้ ณ ที่นี้เป็นการออกเดินทางของท่านทั้งสอง—โอ้ อินทราและวายุ—และ ณ ที่นี้เป็นการปลดปล่อยของท่านทั้งสอง; ณ ที่นี้เพื่อการดื่มโสมะของท่านทั้งสอง.
Inside Sukta 46
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens by urging Vāyu to drink first of the pressed Soma—establishing him as pūrvapāḥ and the initiator of the rite’s vital movement.
- Development
It expands into joint praise of Indra and Vāyu, emphasizing their heaven-touching chariot and their readiness to come to the well-ordered sacrifice.
- Climax
The petition centers on immediate arrival ‘here’ and on vimocana—release/unbinding—so the Soma-drinking and its power can proceed without hindrance.
- Where it settles
It concludes by fixing the divine approach and purpose in the present place of offering: ‘here’ for Soma-drinking, sealing the invitation with ritual immediacy.
The deity: Vāyu
- In the VedaHe is praised for speed, purity, and readiness to arrive at the sacrifice and drink the pressed sweetness.
- Cosmic functionAnimates the worlds through movement and breath; carries vitality, clears pathways, and enables circulation—both of air in nature and of offerings/praise in ritual order.
- Inner significanceRepresents prāṇa and the mind’s vital current: the capacity to move, to open inner channels, and to ‘release’ knots so inspiration and delight (soma) can be received clearly.
The seer
- Vāmadeva GautamaGautama gotra (Vāmadeva as a Gautama seer in Maṇḍala 4 tradition) · Principal seer of Rig Veda Maṇḍala 4, renowned for inspired praise that links outer Soma-ritual with inner awakening and liberation motifs.
Famous verses
tvaṃ hi pūrvapā asi
rathaṃ hiraṇyavandhuram
iha prayāṇam astu vām
Attributes of the deity
- Swift mover
- First Soma-drinker (pūrvapāḥ)
- Purifying and channel-opening
- Paired power with Indra (force + breath)
- Vehicle/chariot imagery (divispṛś, heaven-touching)
Also by this seer
- Many hymns of Rig Veda Maṇḍala 4 are traditionally attributed to Vāmadeva (Gautama).
- Associated in later tradition with profound visionary utterances and exemplary r̥ṣi-status (seer-poet as mantra-draṣṭā).
The rite, step by step
- Soma is pressed and filtered; cups are prepared (graha).
- Hotṛ recites Gāyatrī invocations inviting Vāyu (and Indra-Vāyu) to approach quickly.
- Deities are praised as arriving on the radiant chariot; their presence is affirmed at the rite.
- First offering/draught is presented to Vāyu as pūrvapāḥ (first drinker), then shared in the Indra-Vāyu pairing.
- Prayer for ‘vimocana’—release of obstructions—and for the rite to proceed in good order.
Offerings
- Pressed Soma (suta soma)
- Libations in Soma cups (graha)
- Accompanying oblations customary to Soma rites (as part of the adhvara)
Frequently Asked Questions
Because in the Soma ritual Vāyu is traditionally invited to drink first (pūrvapāḥ). The hymn highlights his priority as the deity who begins the vital movement of the offering.
Indra and Vāyu are paired in several Soma hymns: Indra represents victorious force, while Vāyu represents swift breath and motion. Together they are invoked to arrive quickly and empower the sacrifice.
Vimocana means ‘release’ or ‘unbinding.’ In ritual terms it asks for obstacles to be removed; inwardly it suggests loosening inner knots so the Soma-inspired clarity and delight can be received.
Ask anything about Sukta 46 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
