Opening the text

Sukta 10.81
Traditionally associated with the Viśvakarman hymns (exact ascription varies by Anukramaṇī; requires confirmation for 10.81.1).
Viśvakarman (cosmic artisan/creator)
Trishtubh (standard for 10.81; needs verification)
บทสวดนี้สรรเสริญวิศวกรรมัน ช่างผู้รังสรรค์สากลผู้ปั้นแต่งสรรพสิ่ง ในฐานะฤๅษีผู้ประกอบพิธี ผู้ “ถวาย” โลกทั้งหลายและสถาปนาการสร้างจากห้วงลึกที่เร้นลับ เนื้อหาดำเนินผ่านคำถามเชิงกำเนิดจักรวาลอันน่าพิศวง—ว่าฟ้าและแผ่นดินถูกหล่อหลอมอย่างไร—และลงท้ายด้วยการอัญเชิญโดยตรงให้วิศวกรรมันในฐานะวาจัสปติ (เจ้าแห่งวาจา) รับการบูชา ประทานความผาสุกและความคุ้มครอง
Mantra 1
य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वदृषिर्होता न्यसीदत्पिता नः । स आशिषा द्रविणमिच्छमानः प्रथमच्छदवराँ आ विवेश ॥
ผู้ใดถวายโลกทั้งปวงเหล่านี้ในพิธีบูชายัญ—ฤๅษี ผู้เป็นโหตฤ (hotṛ) —ผู้นั้นได้ประทับอยู่ภายในเรา เป็นบิดาของเรา. เมื่อแสวงหาความมั่งคั่งอันอุดม (draviṇa) ด้วยอำนาจแห่งพร (āśiṣ) เขาได้เข้าสู่แดนเบื้องล่างก่อน ปกคลุมมันไว้ เพื่อสถาปนากิจแห่งการสร้างสรรค์ในห้วงลึก.
Mantra 2
किं स्विदासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत्स्वित्कथासीत् । यतो भूमिं जनयन्विश्वकर्मा वि द्यामौर्णोन्महिना विश्वचक्षाः ॥
แท้จริงแล้วฐานคืออะไร ที่รองรับคืออะไร และเป็นไปในลักษณะใด? เมื่อวิศวกรรมัน (Viśvakarman) ให้กำเนิดแผ่นดิน—ผู้มองเห็นทั่วทุกทิศ—เขาห่อหุ้มสวรรค์ไว้โดยฤทธานุภาพอันยิ่งใหญ่ของตน จากที่ใดกันเล่า?
Mantra 3
विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुत विश्वतस्पात् । सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन्देव एकः ॥
มีดวงตาอยู่ทุกทิศ มีพระพักตร์อยู่ทุกทิศ มีพระกรอยู่ทุกทิศ และมีพระบาทอยู่ทุกทิศ—เทพองค์เดียวทรงก่อกำเนิดฟ้าและแผ่นดิน; ทรงประสานให้รวมเป็นลมหายใจเดียวด้วยพระกรทั้งสอง และทรงขับเคลื่อนสรรพโลกด้วยปีกแห่งฤทธานุภาพ.
Mantra 4
किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणो मनसा पृच्छतेदु तद्यदध्यतिष्ठद्भुवनानि धारयन् ॥
ไม้คือสิ่งใดเล่า และต้นไม้คือสิ่งใดเล่า ที่เขาใช้สลักฟ้าและแผ่นดินให้เป็นรูป? เหล่านักปัญญาถามความลี้ลับนั้นในใจ—สิ่งใดกันที่ตั้งอยู่เหนือสรรพโลกทั้งปวง ค้ำจุนโลกทั้งหลายไว้.
Mantra 5
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्नुतेमा । शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः ॥
โอ วิศวกรรมัน (Viśvakarman) ที่ประทับทั้งหลายของท่าน—ทั้งสูงสุด ต่ำสุด และปานกลาง—โอผู้มีพลังในตนเอง จงสั่งสอนสิ่งเหล่านี้แก่สหายทั้งหลายในท่ามกลางเครื่องบูชา (havis). ขอท่านจงบูชายัญด้วยพระองค์เอง เพิ่มพูนกายแห่งการปรากฏของท่าน เพื่อให้งานนั้นสำเร็จในหมู่เรา.
Mantra 6
विश्वकर्मन्हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीमुत द्याम् । मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवा सूरिरस्तु ॥
โอ วิศวกรรมัน ผู้เจริญขึ้นด้วยเครื่องบูชา (havis) จงบูชาด้วยตนเองทั้งแผ่นดินและฟ้าเถิด. ขอให้ผู้คนอื่นรอบด้านหลงงุนงงไป; แต่ ณ ที่นี้ ขอให้ผู้ประทานความอุดมแก่เรา ผู้นำผู้ส่องสว่าง (sūri) ได้ตั้งมั่นเถิด.
Mantra 7
वाचस्पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे अद्या हुवेम । स नो विश्वानि हवनानि जोषद्विश्वशम्भूरवसे साधुकर्मा ॥
วันนี้ เพื่อความเกื้อกูลท่ามกลางความอุดมแห่งพลัง (vāja) เราขอเชิญวิศวกรรมัน ผู้เป็นเจ้าแห่งวาจา (Vācaspati) ผู้ถูกขับเคลื่อนอย่างรวดเร็วด้วยใจ. ขอพระองค์ทรงยินดีรับคำอัญเชิญทั้งปวงของเรา—ผู้บันดาลสวัสดีทั่วสรรพสิ่ง (viśvaśambhū) ผู้กระทำกิจอันถูกต้องและสำเร็จแล้ว—เพื่อคุ้มครองเราเถิด.
Viśvakarman is the “all-maker,” a divine artisan who fashions and upholds the worlds. In this hymn he is also invoked as Vācaspati, the Lord of Speech, who perfects works and grants well-being.
It is a poetic way to ask about the ultimate cause of creation. The verse suggests that ordinary material explanations are inadequate, pointing to a deeper, mysterious creative intelligence behind the cosmos.
It can be recited in fire offerings or at the start of important work to pray for ordered creation, skillful accomplishment, effective speech, and protection—asking Viśvakarman to accept the worship and bring universal welfare.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.