พรหมัน

พระองค์ทรงมีชัยเหนือสรรพสิ่งตามที่พรรณนาไว้ในพรหมทั้งหลาย หมู่โลกอันหลากหลายทั้งปวงนี้ถูกสร้างขึ้นโดยพระคเณศ

เมื่อกล่าวเช่นนี้แล้ว นารทจึงจากที่นั่นไปยังขอบเขตแห่งจักรวาล เพลิดเพลินกับการดีดพิณวีณา เป็นโยคีผู้มุ่งมั่นในพระพรหม

ทรงสรรเสริญพระคเณศผู้เป็นรูปลักษณ์แห่งพรหมด้วยถ้อยคำต่าง ๆ ทั้งผู้ไร้รูปและผู้มีรูป พระวิฆนราชผู้สถิตอยู่ในหทัย

ด้ายภายในของมันคือพรหมัน ด้านขวาเป็นฝ่ายไศวะ ด้านซ้ายเป็นฝ่ายไวษณพ ‘ปาก’ คือสรัสวตี ‘หาง’ คือคายตรี รู (ช่อง) คือวิทยา ปมคือปรกฤติ สระเป็นสีขาว พยัญชนะกลุ่มสปรศะเป็นสีเหลือง และที่เหลือเป็นสีแดง

ครั้นแล้วสางกฤติได้ทูลถามพระอาทิตย์ว่า 'ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอได้โปรดสอนพรหมวิทยาแก่ข้าพเจ้าเถิด' พระอาทิตย์ตรัสตอบว่า 'สางกฤติเอ๋ย จงฟังเถิด เราจักแสดงความรู้แจ้งแท้จริงอันหาได้ยากยิ่ง ด้วยการรู้เพียงนั้น…

สิ่งนั้นมิใช่สิ่งที่ควรคิด มิใช่สิ่งที่ไม่ควรคิด; มิใช่สิ่งที่คิดได้ และมิใช่เพียงสิ่งที่คิดได้เท่านั้น เมื่อพ้นจากอคติทั้งปวงแล้ว จึงบรรลุพรหมัน

สูตะกล่าวว่า: ข้าขอนอบน้อมแด่ปุรุษปฐมกาล พระอีศานผู้เป็นเจ้า—ผู้ถูกอัญเชิญและสรรเสริญอย่างยิ่ง; ผู้เป็นฤตะ คือสัจจะและระเบียบอันนิรันดร์; เป็นพรหมันหนึ่งพยางค์; เป็นหลักการนิรันดร์ที่ทั้งปรากฏและไม่ปรากฏพร้อมกัน

“โอ้พราหมณ์เอ๋ย เราคือพระราชาปริกษิต โอรสแห่งอภิมันยุ กวางที่เรายิงไว้ได้หายไป—ท่านได้เห็นหรือไม่?”

ผู้รู้ผู้ใดให้สวดและสดับคัมภีร์นี้แก่พราหมณ์ทั้งหลาย ณ ที่นี้ ในกาลแห่งเทศกาล เมื่อสลัดบาปมลทินแล้ว ได้บรรลุสวรรค์ และย่อมก้าวไปสู่ภาวะแห่งพรหม (พรหมภูยะ)

【พรหมอันยิ่งใหญ่】ชนทั้งหลาย จงรู้เถิด: นี่คือพรหมอันยิ่งใหญ่ (mahád brahma); เขาจะประกาศพรหมอันยิ่งใหญ่. ทั้งบนแผ่นดินและในสวรรค์ ไม่มีสิ่งใดเสมอเหมือน—ด้วยสิ่งนี้เองพืชพรรณจึงหายใจและดำรงชีวิต.

เวนะ (Vena) ได้เห็นสถานที่สูงสุด เห็นถ้ำเร้นลับอันสูงสุด ที่ซึ่งสรรพสิ่งทั้งปวงกลายเป็นรูปเดียวกัน. ปฤศนี (Pṛśni) เมื่อกำลังให้กำเนิดก็รีดน้ำนมออกมา; หมู่คณะผู้เกิดใหม่—ผู้ค้นพบแสงสวรรค์—ได้เข้ามาใกล้และขับร้องสรรเสริญ.

ท่านคือพลังผู้ทำลายศัตรู; ท่านคือผู้ทำให้ปฏิปักษ์ (brātr̥vya) เสื่อมสิ้น. ขอประทานฤทธิ์ขับไล่ปฏิปักษ์แก่ข้าพเจ้า—สวาหา (svāhā).