
Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)
Devata: Apāmārga
Chandas: Mixed/irregular prose-anuṣṭubh style (opening label + anuṣṭubh-like cadence; exact metrical scan uncertain from excerpt)
บทสวดนี้อัญเชิญอปามารคะ (พืช ‘กวาดล้าง’) ให้เป็นพลังมีชีวิตที่ตัดทำลายและฟื้นคืนพันธะ: มันตัดโรคภัยที่กำเริบซ้ำซึ่ง ‘หลอกหลอนตลอดปี’ และทำลายกฤตยา (ไสยเวทที่ถูกปรุงแต่ง) อันมุ่งร้ายต่อสายเรือนของครอบครัว นอกจากมุ่งหมายการเยียวยาแล้ว ยังรื้อฟื้นความสมัครสมานในสังคม—ทำให้เกิด ‘มิตร’ และ ‘ญาติ’—พร้อมทั้งตั้งเขตคุ้มกันที่นับได้ (ร้อยเท่า/พันเท่า) อันเข้มแข็งด้วยโอชัสของพระอินทร์
Mantra 1
अपामार्गः। उ॒तो अ॒स्यब॑न्धुकृदु॒तो अ॑सि॒ नु जा॑मि॒कृत्। उ॒तो कृ॑त्या॒कृतः॑ प्र॒जां न॒डमि॒वा छि॑न्धि॒ वार्षि॑कम्
โอ อปามารคะ (Apāmārga) ท่านยังทำให้เกิดมิตร และบัดนี้ยังทำให้เกิดญาติ. อีกทั้งในฐานะผู้กระทำการต้าน Kṛtyā (คฤตยา—มนตร์ร้ายที่ก่อโทษ) จงตัดโรคร้ายที่ตามหลอกหลอนผู้คนตลอดปีให้ขาด เหมือนตัดกออ้อ.
Mantra 2
ब्रा॒ह्म॒णेन॒ पर्यु॑क्तासि॒ कण्वे॑न नार्ष॒देन॑ । सेने॑वैषि॒ त्विषी॑मती॒ न तत्र॑ भ॒यमस्ति॒ यत्र॑ प्रा॒प्नोष्यो॑षधे
เจ้าถูกโอบคุ้มด้วยมนตร์พราหมณ์—โดยกัณวะ (Kaṇva) โดยนารษทะ (Nārṣada) ดุจกองทัพเจ้าเคลื่อนหน้า เปี่ยมด้วยเดชอันวาบวับ; โอ้สมุนไพร ที่ใดเจ้าบรรลุถึง ที่นั่นย่อมไม่มีความหวาดกลัว
Mantra 3
अग्र॑मे॒ष्योष॑धीनां॒ ज्योति॑षेवाभिदी॒पय॑न्। उ॒त त्रा॒तासि॒ पाक॒स्याथो॑ ह॒न्तासि॑ र॒क्षसः॑
ท่านเป็นผู้ก้าวนำหน้าท่ามกลางหมู่สมุนไพร ดุจแสงสว่างที่ส่องประกายออกไปต่อกรกับศัตรู และท่านเป็นผู้พิทักษ์เสบียงอาหารของเรือน อีกทั้งเป็นผู้สังหารรากษส (Rākṣasa)
Mantra 4
यद॒दो दे॒वा असु॑रां॒स्त्वयाग्रे॑ नि॒रकु॑र्वत । तत॒स्त्वमध्यो॑षधेऽपामा॒र्गो अ॑जायथाः
เมื่อครั้งแรก ณ ที่โน้น เหล่าเทพได้อาศัยท่านขับไล่อสูร (Asura) ออกไป จากนั้นเอง โอ้สมุนไพร ท่านจึงบังเกิดเป็นอปามารคะ (Apāmārga)
Mantra 5
वि॒भि॒न्द॒ती श॒तशा॑खा विभि॒न्दन् नाम॑ ते पि॒ता। प्र॒त्यग् वि भि॑न्धि॒ त्वं तं यो अ॒स्माँ अ॑भि॒दास॑ति
ผู้ผ่าแยก ผู้มีกิ่งร้อยกิ่ง—บิดาของท่านตั้งนามท่านว่า ‘ผู้ผ่าแยก’ จงหันกลับไป แล้วผ่าแยกให้ขาดผู้นั้น ผู้มีเจตนาร้ายและเข้าทำร้ายพวกเรา
Mantra 6
अस॒द् भूम्याः॒ सम॑भव॒त् तद् यामे॑ति म॒हद् व्यचः॑ । तद् वै ततो॑ विधू॒पाय॑त् प्र॒त्यक् क॒र्तार॑मृच्छतु
จากแผ่นดิน ความไม่เป็น (asat) ได้มาประชุมจนเป็นความเป็น; มันดำเนินไปตามทางของมัน ยิ่งใหญ่และแผ่กว้าง. แล้วแท้จริงมันก็พ่นควันออกมา; ขอให้มันย้อนกลับไปถึงผู้กระทำโทษนั้นเถิด.
Mantra 7
प्र॒त्यङ् हि सं॑ब॒भूवि॑थ प्रती॒चीन॑फल॒स्त्वम्। सर्वा॒न् मच्छ॒पथाँ॒ अधि॒ वरी॑यो यावया व॒धम्
เพราะท่านได้หันกลับแล้ว มีผลที่ย้อนกลับมาสนอง. เหนือคำสาปทั้งปวงที่พุ่งมาหาข้า ขอท่านจงเข้มแข็งยิ่งกว่า; จงขับไล่อันตรายถึงตายออกไป.
Mantra 8
श॒तेन॑ मा॒ परि॑ पाहि स॒हस्रे॑णा॒भि र॑क्ष मा । इन्द्र॑स्ते वीरुधां पत उ॒ग्र ओ॒ज्मान॒मा द॑धत्
ขอจงโอบล้อมข้าด้วยการคุ้มครองร้อยชั้น; ขอจงป้องกันข้าด้วยการพิทักษ์พันชั้นให้พ้นจากการจู่โจม. อินทระผู้ดุเดือดได้สถาปนาพลังอันแข็งกล้าไว้เพื่อท่าน—โอ้เจ้าแห่งพืชสมุนไพรทั้งหลาย.
In AV 4.19 Apāmārga is a medicinal herb addressed as a personified power. The hymn treats the plant as an active protector that can ‘cut off’ disease and repel hostile forces.
It refers to an illness or trouble that keeps returning with the seasons or year after year. The mantra asks Apāmārga to sever that repeating pattern from the household line.
The verses describe Apāmārga as a ‘splitter’ that turns attacks back (pratyag) and breaks the hostile working. Practically, the recitation is paired with holding/placing Apāmārga and performing a symbolic cutting or reversal gesture to enact the counter-force.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.