Sukta 19
Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)
Devata: Apāmārga
Chandas: Mixed/irregular prose-anuṣṭubh style (opening label + anuṣṭubh-like cadence; exact metrical scan uncertain from excerpt)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಪಾಮಾರ್ಗವನ್ನು (‘ಒರೆಸಿಹಾಕುವ’ ಸಸ್ಯ) ಜೀವಂತ, ಛೇದಕ ಹಾಗೂ ಬಂಧ-ಪುನಃಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ: ಅದು ವರ್ಷವರ್ಷವೂ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಪುನರಾವರ್ತಕ ವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕುಲ-ಗೃಹಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಶತ್ರುಗಳ ಕೃತ್ಯಾ (ಕೃತಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ)ವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿ ‘ಮಿತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಬಂಧು’ಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಿದ ನೂರರಷ್ಟು/ಸಾವಿರರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಿತ ರಕ್ಷಣಾ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
अपामार्गः। उ॒तो अ॒स्यब॑न्धुकृदु॒तो अ॑सि॒ नु जा॑मि॒कृत्। उ॒तो कृ॑त्या॒कृतः॑ प्र॒जां न॒डमि॒वा छि॑न्धि॒ वार्षि॑कम्
ಅಪಾಮಾರ್ಗ! ನೀನು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಕಟ್ಟುವವನು; ಮತ್ತು ಈಗ ನೀನು ಬಂಧುವನ್ನೂ ಮಾಡುವವನು. ಹಾಗೆಯೇ ಕೃತ್ಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವನಾಗಿ, ಜನರನ್ನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಾಡುವ ರೋಗವನ್ನು—ಯಾರೋ ನಳಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ—ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಡು.
Mantra 2
ब्रा॒ह्म॒णेन॒ पर्यु॑क्तासि॒ कण्वे॑न नार्ष॒देन॑ । सेने॑वैषि॒ त्विषी॑मती॒ न तत्र॑ भ॒यमस्ति॒ यत्र॑ प्रा॒प्नोष्यो॑षधे
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನೀನು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀ—ಕಣ್ವನಿಂದ, ನಾರ್ಷದನಿಂದ. ಸೇನೆಯಂತೆ ನೀನು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೀ, ಮಿಂಚುವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿ; ಹೇ ಔಷಧಿ, ನೀನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲ.
Mantra 3
अग्र॑मे॒ष्योष॑धीनां॒ ज्योति॑षेवाभिदी॒पय॑न्। उ॒त त्रा॒तासि॒ पाक॒स्याथो॑ ह॒न्तासि॑ र॒क्षसः॑
ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೀ; ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತೀ. ಮತ್ತು ನೀನು ಮನೆಯ ಅನ್ನದ ರಕ್ಷಕನು; ಇನ್ನೂ ನೀನು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಹಾರಕನು.
Mantra 4
यद॒दो दे॒वा असु॑रां॒स्त्वयाग्रे॑ नि॒रकु॑र्वत । तत॒स्त्वमध्यो॑षधेऽपामा॒र्गो अ॑जायथाः
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ನಿನ್ನ ಮೂಲಕ ಅಸುರರನ್ನು ಹೊರದೂಡಿದಾಗ, ಆಗ ಹೇ ಔಷಧಿ, ನೀನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಪಾಮಾರ್ಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದೆ.
Mantra 5
वि॒भि॒न्द॒ती श॒तशा॑खा विभि॒न्दन् नाम॑ ते पि॒ता। प्र॒त्यग् वि भि॑न्धि॒ त्वं तं यो अ॒स्माँ अ॑भि॒दास॑ति
ವಿಭಿಂದತೀ—ನೂರು ಶಾಖೆಗಳಿರುವ, ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವವಳೇ; ‘ವಿಭಿಂದನ್’ ಎಂಬುದೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನಿನಗೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಚೀರಿ ಬಿಡು.
Mantra 6
अस॒द् भूम्याः॒ सम॑भव॒त् तद् यामे॑ति म॒हद् व्यचः॑ । तद् वै ततो॑ विधू॒पाय॑त् प्र॒त्यक् क॒र्तार॑मृच्छतु
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅಸತ್ (ಅಸ್ತಿತ್ವರಹಿತ) ತತ್ತ್ವವು ಸತ್ತಾಗಿ ಸೇರಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ತನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಸಾಗುತ್ತದೆ—ಮಹತ್ತಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ. ನಂತರ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಧೂಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; (ಈ ಹಾನಿ) ಮಾಡಿದ ಕರ್ತನ ಮೇಲೆಯೇ ಅದು ಹಿಂದಿರುಗಿ ತಲುಪಲಿ.
Mantra 7
प्र॒त्यङ् हि सं॑ब॒भूवि॑थ प्रती॒चीन॑फल॒स्त्वम्। सर्वा॒न् मच्छ॒पथाँ॒ अधि॒ वरी॑यो यावया व॒धम्
ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀ; ನಿನ್ನ ಫಲವೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೊರುವುದಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಶಾಪಗಳ ಮೇಲೂ ನೀನೇ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿರು; ಘಾತಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸು.
Mantra 8
श॒तेन॑ मा॒ परि॑ पाहि स॒हस्रे॑णा॒भि र॑क्ष मा । इन्द्र॑स्ते वीरुधां पत उ॒ग्र ओ॒ज्मान॒मा द॑धत्
ನೂರುಪಟ್ಟು ಕವಚವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಕಾಪಾಡು; ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು. ಹೇ ಓಷಧಿಗಳ ಪತೇ! ಉಗ್ರನೂ ಓಜಸ್ವಿಯೂ ಆದ ಇಂದ್ರನು ನಿನಗಾಗಿ ಬಲದ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Frequently Asked Questions
In AV 4.19 Apāmārga is a medicinal herb addressed as a personified power. The hymn treats the plant as an active protector that can ‘cut off’ disease and repel hostile forces.
It refers to an illness or trouble that keeps returning with the seasons or year after year. The mantra asks Apāmārga to sever that repeating pattern from the household line.
The verses describe Apāmārga as a ‘splitter’ that turns attacks back (pratyag) and breaks the hostile working. Practically, the recitation is paired with holding/placing Apāmārga and performing a symbolic cutting or reversal gesture to enact the counter-force.
Ask anything about Sukta 19 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.