Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (uncertain)
Devata: Āñjana (personified remedy) / Viśve Devāḥ (as guarantors)
Chandas: Anuṣṭubh-like (irregular)
บทสวดนี้ประกอบพิธีสถาปนาอัญชนะ (ยาทาตา/ยาป้ายตา) ให้เป็นโอสถมีชีวิต กำเนิดจากภูเขา ทั้งเพื่อเยียวยาดวงตาและเพื่อก่อเขตคุ้มครองล้อมรอบผู้ป่วย บทสวดวอนขอวิศเวเทวาห์ให้เป็นพยานรับรองที่มาทิพย์ของโอสถนี้ เพื่อให้การป้ายยากลายเป็นรักษา ป้องกันโรค มนตร์ร้ายจากศัตรู ฝันร้าย และ “ความชั่วร้ายผ่านทางตา” อันน่าหวาดหวั่น ด้วยการเอ่ยนามและสรรเสริญโอสถ สุคตะนี้จึงทำให้ยากลายเป็นมนตร์—ทั้งเพื่อการรักษาและเพื่อการปัดเป่าในคราวเดียวกัน
Mantra 1
आञ्जनम्। एहि॑ जी॒वं त्राय॑माणं॒ पर्व॑तस्या॒स्यक्ष्य॑म्। विश्वे॑भिर्दे॒वैर्द॒त्तं प॑रि॒धिर्जीव॑नाय॒ कम्
อัญชนะ (Añjana) เอ๋ย—จงมาเถิด ผู้ประทานชีวิต ผู้คุ้มครอง—โอสถสำหรับดวงตาที่กำเนิดจากภูเขานี้; อันเทพทั้งปวงประทาน เป็นวงล้อมคุ้มกันเพื่อชีวิตและเพื่อความผาสุก
Mantra 2
प॒रि॒पाणं॒ पुरु॑षाणां परि॒पाणं॒ गवा॑मसि । अश्वा॑ना॒मर्व॑तां परि॒पाणा॑य तस्थिषे
ท่านคือมือคุ้มครองของมนุษย์ทั้งหลาย คือมือคุ้มครองของโคทั้งหลาย; เพื่อม้า เพื่ออาชวะผู้ว่องไว ท่านตั้งมั่นยืนอยู่เพื่อการป้องกันคุ้มภัย.
Mantra 3
उ॒तासि॑ परि॒पाणं॑ यातु॒जम्भ॑नमाञ्जन । उ॒तामृत॑स्य॒ त्वं वे॒त्थाथो॑ असि जीव॒भोज॑न॒मथो॑ हरितभेष॒जम्
ท่านก็เป็นมือคุ้มครองด้วย, โอ อัญชนะ (añjana, ยาทาตา/ยาทาตาแต้มตา) ผู้ทำลายยาตุชัมภนะ (yātujambhana) ผู้ปราบพวกอาคมและภูตผี; อีกทั้งท่านรู้วิชาแห่งอมฤต (amṛta) คือความไม่ตาย: จริงแท้ ท่านเป็นอาหารหล่อเลี้ยงชีวิต และยังเป็นโอสถเขียวเพื่อการรักษาอีกด้วย.
Mantra 4
यस्या॑ञ्जन प्र॒सर्प॒स्यङ्ग॑मङ्गं॒ परु॑ष्परुः । ततो॒ यक्ष्मं॒ वि बा॑धस उ॒ग्रो मध्यम॒शीरि॑व
โอ อัญชนะ (añjana) เมื่อโรคที่คืบคลานแล่นไปทั่ว จากอวัยวะสู่อวัยวะ จากข้อสู่ข้อ; จากตรงนั้นท่านขับไล่ยักษมะ (yakṣma) ผู้ดุร้ายออกไป ราวกับผ่ากลางมันด้วยขวาน.
Mantra 5
नैनं॒ प्राप्नो॑ति श॒पथो॒ न कृ॒त्या नाभि॒शोच॑नम्। नैनं॒ विष्क॑न्धमश्नुते॒ यस्त्वा॒ बिभ॑र्त्याञ्जन
ผู้ใดพกพาท่านไว้, โอ อัญชนะ (añjana), คำสาปแห่งคำปฏิญาณย่อมไม่ครอบงำเขา, ทั้ง kṛtyā (มนตร์ร้าย/ไสยเวท) และการเผาผลาญอันเป็นศัตรูก็ไม่อาจทำร้าย; และวิษกันธะ (Viṣkandha) ก็ไม่อาจเข้ายึดเขาได้.
Mantra 6
अ॒स॒न्म॒न्त्रा॑द् दु॒ष्वप्न्याद् दुष्कृ॒ताच्छम॑लादु॒त। दु॒र्हार्द॒श्चक्षु॑षो घो॒रात् तस्मा॑न्नः पाह्याञ्जन
ขออัญชนะ (Āñjana ยาหยอดตา/คอลลีเรียม) จงคุ้มครองพวกเรา ให้พ้นจากมนตร์ร้าย จากฝันร้าย จากกรรมชั่วและมลทิน ทั้งจากภัยอันน่ากลัวของใจอำมหิตที่ทำร้ายผ่านดวงตา—จากสิ่งทั้งปวงนั้น ขอจงปกปักรักษาเราเถิด
Mantra 7
इ॒दं वि॒द्वाना॑ञ्जन स॒त्यं व॑क्ष्यामि॒ नानृ॑तम्। स॒नेय॒मश्वं॒ गाम॒हमा॒त्मानं॒ तव॒ पूरुष
โอ้ อัญชนะ (Āñjana) เราผู้รู้จะกล่าวถ้อยคำนี้—กล่าวความจริง มิใช่ความเท็จ ขอให้เราได้ม้า ได้โค และได้คืนซึ่งตัวตนของเราเอง—โอ้ ปุรุษะ (Pūruṣa) ผู้เป็นของท่าน
Mantra 8
त्रयो॑ दा॒सा आञ्ज॑नस्य त॒क्मा ब॒लास॒ आदहिः॑ । वर्षि॑ष्ठः॒ पर्व॑तानां त्रिक॒कुन्नाम॑ ते पि॒ता
อัญชนะ (Añjana) มีศัตรูแห่งทาสะ (Dāsa) อยู่สามประการ คือ ตักมัน (Takman, ไข้), พะลาสะ (Balāsa, เสมหะ), และอาทหิ (Ādahi, ผู้เผาไหม้). ในบรรดาภูเขาทั้งหลาย ผู้ทรงฤทธิ์ยิ่งคือเขานั้น—นามว่า ตริกกกุท (Trikakud) บิดาของท่าน.
Mantra 9
यदाञ्ज॑नं त्रैककु॒दं जा॒तं हि॒मव॑त॒स्परि॑ । या॒तूंश्च॒ सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒त् सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
เมื่ออัญชนะ (Añjana) ผู้กำเนิดจากตริกกกุท (Trikakud) ได้ถือกำเนิดขึ้นจากรอบ ๆ หิมวันต์ (Himavant) มันได้บดขยี้ยาตุ (Yātu) ทั้งปวง และบดขยี้ยาตุธานี (Yātudhānī) นางอสูรทั้งปวงด้วย
Mantra 10
यदि॒ वासि॑ त्रैककु॒दं यदि॑ यामु॒नमु॒च्यसे॑ । उ॒भे ते॑ भ॒द्रे॑ नाम्नी॒ ताभ्यां॒ नः पाह्याञ्जन
ไม่ว่าท่านจะเป็นตริกกกุท (Trikakud) หรือจะถูกเรียกว่า ยามุนะ (Yāmuna) นามทั้งสองของท่านล้วนเป็นมงคล ด้วยนามทั้งคู่นั้น ข้าแต่อัญชนะ (Añjana) ขอท่านจงคุ้มครองพวกเรา
Āñjana is collyrium/eye-salve, treated here as a personified protective remedy—both a medicine for the eyes and a spiritual guard against harmful influences.
No. Along with eye-healing, it is strongly apotropaic: it asks protection from hostile spells, nightmares, taint, and the feared harm that comes ‘through the eye’ (evil-eye type affliction).
It uses nāmabala (the power of names): even if the collyrium is known by different regional names or varieties, invoking its auspicious names ensures the protection remains effective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.