Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (uncertain)
Devata: Āñjana (personified remedy) / Viśve Devāḥ (as guarantors)
Chandas: Anuṣṭubh-like (irregular)
இந்த ஸூக்தம் அஞ்சனம் (காஜல்/கண்-மருந்து) என்பதை மலைப்பிறப்பான, உயிருள்ள நிவாரணமாகப் புனிதப்படுத்துகிறது; அது கண் நோயை ஆற்றுவதோடு நோயாளியைச் சுற்றி ஒரு பாதுகாப்பு வட்டத்தையும் நிறுவுகிறது. அதன் தெய்வீகத் தோற்றத்திற்கான உத்தரவாதிகளாக விஶ்வே தேவாஃ-ஐ வேண்டி, அஞ்சனப் பயன்பாடு நோய், பகைவரின் மந்திரத் தாக்குதல், தீய கனவுகள், மேலும் ‘கண் வழி வரும் தீமை’ (த்ருஷ்டி தோஷம்) ஆகியவற்றுக்கு எதிரான ரக்ஷையாக அமையச் செய்கிறது. மருந்தின் பெயரைச் சொல்லி போற்றி உரைப்பதன் மூலம், இந்த ஸூக்தம் மருத்துவத்தை மந்திரமாக மாற்றுகிறது—ஒரே நேரத்தில் சிகிச்சையும் அபோத்திரபாயிக (தீமையைத் தடுக்கிற) பாதுகாப்பும் ஆகிறது.
Mantra 1
आञ्जनम्। एहि॑ जी॒वं त्राय॑माणं॒ पर्व॑तस्या॒स्यक्ष्य॑म्। विश्वे॑भिर्दे॒वैर्द॒त्तं प॑रि॒धिर्जीव॑नाय॒ कम्
ஆஞ்சனம் (அஞ்சனம்/மை)! வா—உயிரளிப்பதும் காப்பதும் ஆன—மலையிலிருந்து பிறந்த இந்த கண்-மருந்தே. எல்லாத் தேவர்களாலும் அளிக்கப்பட்டது; உயிருக்கும் நலத்திற்கும் பரிதி (வேலி) போலக் காக்கும் காவல்-வளையம்.
Mantra 2
प॒रि॒पाणं॒ पुरु॑षाणां परि॒पाणं॒ गवा॑मसि । अश्वा॑ना॒मर्व॑तां परि॒पाणा॑य तस्थिषे
நீ மனிதர்க்கு காவல் கையாய் இருக்கிறாய்; நீ பசுக்களுக்கும் காவல் கையாய் இருக்கிறாய். குதிரைகளுக்கும், வேகமிகு குதிரைகளுக்கும், பாதுகாப்பிற்காக நீ நிலைபெற்று நிற்கிறாய்.
Mantra 3
उ॒तासि॑ परि॒पाणं॑ यातु॒जम्भ॑नमाञ्जन । उ॒तामृत॑स्य॒ त्वं वे॒त्थाथो॑ असि जीव॒भोज॑न॒मथो॑ हरितभेष॒जम्
அஞ்சனே! நீ காக்கும் கை; யாது (சூனிய) உயிர்களைத் தாழ்த்தி அடக்குபவன். அமிர்தத்தின் (அமரத்துவத்தின்) அறிவையும் நீ அறிவாய்; நீ வாழ்வின் ஊட்டம்; மேலும் நீ பசுமை நிறைந்த மருத்துவ-மூலிகை (பேஷஜம்).
Mantra 4
यस्या॑ञ्जन प्र॒सर्प॒स्यङ्ग॑मङ्गं॒ परु॑ष्परुः । ततो॒ यक्ष्मं॒ वि बा॑धस उ॒ग्रो मध्यम॒शीरि॑व
அஞ்சனே! ‘ப்ரஸர்ப’ (ஊர்ந்து பரவும் நோய்) அங்கம் அங்கமாக, மூட்டு மூட்டாகப் பரவும்போது, அங்கிருந்து நீ உக்கிரமான யக்ஷ்மத்தை விரட்டுகிறாய்—கோடாரியால் அதன் நடுவைச் சீவுவது போலப் பிளக்கிறாய்.
Mantra 5
नैनं॒ प्राप्नो॑ति श॒पथो॒ न कृ॒त्या नाभि॒शोच॑नम्। नैनं॒ विष्क॑न्धमश्नुते॒ यस्त्वा॒ बिभ॑र्त्याञ्जन
அஞ்சனே! உன்னைத் தாங்குபவனை சபதம்/சாபம் அணுகாது; க்ருத்யா (சூனியம்) அணுகாது; பகைவரின் எரிச்சல்-தீங்கும் அணுகாது. விஷ்கந்தமும் அவனைப் பற்றிக் கொள்ளாது.
Mantra 6
अ॒स॒न्म॒न्त्रा॑द् दु॒ष्वप्न्याद् दुष्कृ॒ताच्छम॑लादु॒त। दु॒र्हार्द॒श्चक्षु॑षो घो॒रात् तस्मा॑न्नः पाह्याञ्जन
தீய மந்திரங்களிலிருந்து, தீய கனவுகளிலிருந்து, தீச்செயலிலிருந்தும் மாசிலிருந்தும்; மேலும் கண் வழியே தாக்கும் அந்த அச்சமூட்டும், தீய-இதய அபிசாரத்திலிருந்தும்—இவை அனைத்திலிருந்தும் எங்களை காப்பாயாக, ஓ அஞ்சனம் (காஜல்/கொலிரியம்).
Mantra 7
इ॒दं वि॒द्वाना॑ञ्जन स॒त्यं व॑क्ष्यामि॒ नानृ॑तम्। स॒नेय॒मश्वं॒ गाम॒हमा॒त्मानं॒ तव॒ पूरुष
ஓ அஞ்சனம், நான் அறிந்தவனாய் இதை உரைக்கிறேன்—இது உண்மை; பொய் அல்ல. எனக்கு குதிரை கிடைக்கட்டும், பசு கிடைக்கட்டும்; மேலும் நான் என் சொந்த ஆத்ம-சொரூபத்தைப் பெறட்டும்—ஓ புருஷா, உன்னுடைய (அதிஷ்டாதா) ஆனவர்.
Mantra 8
त्रयो॑ दा॒सा आञ्ज॑नस्य त॒क्मा ब॒लास॒ आदहिः॑ । वर्षि॑ष्ठः॒ पर्व॑तानां त्रिक॒कुन्नाम॑ ते पि॒ता
அஞ்சனத்தின் தாச-பகைவர்கள் மூவர்—தக்ஷ்மா (ஜ்வரம்), பலாஸ (கபம்), ஆதஹி (தகிப்பவன்). மலைகளில் அவனே மிக வலிமைமிக்கவன்; ‘த்ரிககுத்’ என்ற பெயரால் அவனே உன் தந்தை.
Mantra 9
यदाञ्ज॑नं त्रैककु॒दं जा॒तं हि॒मव॑त॒स्परि॑ । या॒तूंश्च॒ सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒त् सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
ஹிமவந்தத்தின் அருகிலிருந்து பிறந்து வந்த த்ரிககுத்-ஜாத அஞ்சனம், எல்லா யாதுக்களையும், எல்லா யாதுதானி அரக்கிகளையும் நசுக்கி வீழ்த்தியது.
Mantra 10
यदि॒ वासि॑ त्रैककु॒दं यदि॑ यामु॒नमु॒च्यसे॑ । उ॒भे ते॑ भ॒द्रे॑ नाम्नी॒ ताभ्यां॒ नः पाह्याञ्जन
நீ ‘த்ரிககுத்’ என அழைக்கப்பட்டாலும், ‘யாமுன’ என சொல்லப்பட்டாலும்—உன் இரு பெயர்களும் மங்களமானவை; அந்த இரு பெயர்களாலேயே, ஓ அஞ்சனமே, எங்களைப் பாதுகாப்பாயாக.
Āñjana is collyrium/eye-salve, treated here as a personified protective remedy—both a medicine for the eyes and a spiritual guard against harmful influences.
No. Along with eye-healing, it is strongly apotropaic: it asks protection from hostile spells, nightmares, taint, and the feared harm that comes ‘through the eye’ (evil-eye type affliction).
It uses nāmabala (the power of names): even if the collyrium is known by different regional names or varieties, invoking its auspicious names ensures the protection remains effective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.