Rig Veda 9.92.2: Mandala 9, Sukta 92, Mantra 2

Sukta 9.92

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)

Devata: Soma Pavamāna (the purifying Soma)

Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)

Samhita Patha (Devanagari)

अच्छा नृचक्षा असरत्पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ । सीदन्होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्नृषयः सप्त विप्राः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.92.2

Transliteration

ácchā nṛ-cákṣā ásarat pavítre nā́ma dádhānaḥ kavír asya yónau | sī́dan hótā-iva sádane camū́ṣv úpem ágmann ṛ́ṣayaḥ saptá víprāḥ ||

Translation

స్పష్టమైన నృచక్షా (మానవ-దృష్టి)తో అది పవిత్రం వైపు ప్రవహిస్తుంది; కవి (దర్శి) యొక్క యోనిలో తన నామాన్ని ధరించి. అది హోతా వలె సదనంలో—చమూషు (పాత్రాలు/కప్పులు)లో—ఆసీనమవుతుంది; దాని సమీపానికి ఏడు ఋషులు, ఏడు విప్రులు—ప్రేరిత వాణి గలవారు—వచ్చి చేరుతారు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अच्छा: towards
• अच्छा: Adhikaraṇa (गत्यर्थे—‘towards’)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय-प्रातिपदिक)

• नृचक्षाः: the man-seeing one (Soma)
• नृचक्षाः: Kartā (असरत् इत्यस्य)
• Type: Noun (epithet)
• Root: नृ-चक्षस् (प्रातिपदिक)

• असरत्: flowed / ran
• असरत्: —
• Type: Verb
• Root: सृ (धातु)

• पवित्रे: in/through the strainer (filter)
• पवित्रे: Adhikaraṇa (स्थान—‘in/through the filter’)
• Type: Noun
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)

• नाम: indeed / as (by) name
• नाम: —
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)

• दधानः: bearing / placing
• दधानः: Kartā (सह-विशेषणम् नृचक्षाः)
• Type: Participle
• Root: धा (धातु) → दधान (शतृ)

• कविः: seer / poet
• कविः: Kartā (अन्तर्निहित—‘being a seer/poet’ as apposition)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• अस्य: of him / his
• अस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha (योनौ इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• योनौ: in the womb / seat / source
• योनौ: Adhikaraṇa (स्थान—‘in the womb/seat’)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)

• सीदन्: sitting down / settling
• सीदन्: Kartā (सह-विशेषणम् नृचक्षाः)
• Type: Participle
• Root: सद् (धातु) → सीदत्/सीदन् (शतृ; वैदिक रूप)

• होता: Hotṛ-priest
• होता: Kartā (उपमान—इव)
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• सदने: in the seat / dwelling
• सदने: Adhikaraṇa (स्थान—‘in the seat/house’)
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक)

• चमूषु: in the ladles/cups (vessels)
• चमूषु: Adhikaraṇa (स्थान—‘in the cups/vessels’)
• Type: Noun
• Root: चमू (प्रातिपदिक)

• उप: near / up to
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• इमग्मन्: came / approached
• इमग्मन्: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) with preverb इम्- (वैदिक intens./preverb) → इमग्मन्

• ऋषयः: seers
• ऋषयः: Kartā (इमग्मन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: —
• Type: Numeral
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• विप्राः: inspired sages / priests
• विप्राः: Kartā (ऋषयः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)