Sukta 74

Mantra 1

शिशुर्न जातोऽव चक्रदद्वने स्वर्यद्वाज्यरुषः सिषासति । दिवो रेतसा सचते पयोवृधा तमीमहे सुमती शर्म सप्रथः ॥

నవజాత శిశువులా అతడు వనంలో కేక వేస్తాడు, అరుషుడు—బలవంతుడు—ప్రకాశం (స్వర్) కోరినప్పుడు. అతడు దివ్య రేతసుతో సంగమించి, పయస్సును—సమృద్ధి యొక్క పాలును—వృద్ధి చేస్తాడు. అతనినే మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము—విస్తారమైన శాంతికోసం, మరియు సుమతి—దీప్తమైన సన్మతి—అనే శర్మ (ఆశ్రయం) కోసం.

Mantra 2

दिवो यः स्कम्भो धरुणः स्वातत आपूर्णो अंशुः पर्येति विश्वतः । सेमे मही रोदसी यक्षदावृता समीचीने दाधार समिषः कविः ॥

దివ్యలోకానికి స్కంభం (స్తంభం) మరియు ధరుణం (ఆధారం) అయినవాడు, తన స్వంత విస్తారంలో విస్తరించి ఉన్నవాడు—ఆ పరిపూర్ణ అంశు (కిరణం/రసం) సర్వదిక్కులా పరిభ్రమిస్తుంది. అతడు ఈ రెండు మహా రోదసీ (ద్యావా–పృథివీ)లను ఆలింగనం చేసి, అవి పరస్పరం ఎదురెదురుగా నిలిచేలా ధారించాడు; కవి (దర్శి) సమిషః—ఆనంద-శక్తులను—సామరస్యంగా ఏకత్రం చేస్తాడు।

Mantra 3

महि प्सरः सुकृतं सोम्यं मधूर्वी गव्यूतिरदितेॠतं यते । ईशे यो वृष्टेरित उस्रियो वृषापां नेता य इतऊतिॠग्मियः ॥

మహత్తరమైనది ఆ ప్రవాహ-గతి—సుకృతమైన, సోమ్య మధువు; విస్తారమైనది అదితి యొక్క గవ్యూతి (మేత-మార్గం), ముందుకు సాగుతున్న ఋతం. ఇక్కడి నుంచే వర్షాన్నీ, ప్రకాశించే గోవులను (కిరణ-ధేనువులను) ఆళించే వాడు; అతడు వృషభుడు, ఆపః (జల) నాయకుడు—ఇక్కడి నుంచే లభించే అతని ఊతి (సహాయం) ఋగ్మియ (స్తుత్య)ము।

Mantra 4

आत्मन्वन्नभो दुह्यते घृतं पय ऋतस्य नाभिरमृतं वि जायते । समीचीनाः सुदानवः प्रीणन्ति तं नरो हितमव मेहन्ति पेरवः ॥

ఆత్మన్వత్ నభః (స్వాధీన ఆకాశం) నుండి ఘృతమూ పయః (ప్రకాశమయ మాధుర్యం) దోహనమవుతుంది; ఋతస్య నాభి నుండి అమృతం జన్మించి విస్తరిస్తుంది. సమీచీనులు (ఋత-సమన్వయులు), సుదానవులు (మంచి దాతలు) అతనిని ప్రీణింపజేస్తారు; నరులు, అతనిని అంతరంలో స్థాపించి, పోషక వర్షంలా అతనిని కిందికి పోస్తారు।

Mantra 5

अरावीदंशुः सचमान ऊर्मिणा देवाव्यं मनुषे पिन्वति त्वचम् । दधाति गर्भमदितेरुपस्थ आ येन तोकं च तनयं च धामहे ॥

అంశు (సోమకిరణం) అలతో కలిసి కదులుతూ గర్జించింది; అది మనుష్యునికై దేవాన్వేషి ‘త్వచ’ (బాహ్యావరణం/ప్రకృతి)ను పుష్టిపరుస్తుంది. అది అదితి ఒడిలో గర్భాన్ని స్థాపిస్తుంది—దాని ద్వారా మేము శిశువును, సంతానాన్ని, అలాగే అనంతంలో స్థిరమైన ధామాన్ని పొందుదుము/ధరించుదుము.

Mantra 6

सहस्रधारेऽव ता असश्चतस्तृतीये सन्तु रजसि प्रजावतीः । चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो हविर्भरन्त्यमृतं घृतश्चुतः ॥

సహస్రధారల మూలం నుండి అవి క్రిందికి ప్రవహించాయి—అవిచ్ఛిన్నంగా; తృతీయ రజసిలో అవి ప్రజాసమృద్ధిగా ఉండుగాక. నాలుగు నాభులు దివ్యానికి ఆధారాలుగా స్థాపితమై ఉన్నాయి; అవి హవిస్సును మోసుకొస్తాయి—అమృతం, ఘృత-చ్యుతం (నెయ్యి చిందించే).

Mantra 7

श्वेतं रूपं कृणुते यत्सिषासति सोमो मीढ्वाँ असुरो वेद भूमनः । धिया शमी सचते सेमभि प्रवद्दिवस्कवन्धमव दर्षदुद्रिणम् ॥

అతడు చలనం పొందాలని కోరినప్పుడు శ్వేతరూపాన్ని ధరించును—సోముడు, బలవంతుడైన దాత, విస్తారాన్ని తెలిసిన అసురుడు. ‘ధియా’ (అంతర్దృష్టి/చింతన)తో అతడు ‘శమీ’ (శాంతి/ప్రశమనశక్తి)తో సంగమించును; మరియు అతడు ముందుకు నడిపించును—దివ్య కస్కాన్ని (పాత్రం) ప్రత్యక్షం చేస్తూ, పైకి లేచిన ప్రవాహాన్ని క్రిందికి కుమ్మరించును.

Mantra 8

अध श्वेतं कलशं गोभिरक्तं कार्ष्मन्ना वाज्यक्रमीत्ससवान् । आ हिन्विरे मनसा देवयन्तः कक्षीवते शतहिमाय गोनाम् ॥

అప్పుడు గో-కిరణాలతో అభ్యక్తమైన శ్వేత కలశం, విజయవేగంతో—రసాన్ని పిండుతూ—ఎక్కుతుంది. దేవాన్వేషకులు మనస్సుతో దానిని ముందుకు నడిపిస్తారు—కక్షీవాన్ వైపు, గో-సంపద యొక్క శత-హిమ (శత-వర్ష) సమృద్ధి కోసం.

Mantra 9

अद्भिः सोम पपृचानस्य ते रसोऽव्यो वारं वि पवमान धावति । स मृज्यमानः कविभिर्मदिन्तम स्वदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ॥

ఓ సోమా, జలాలతో మిశ్రమమైన నీ రసం—ఉన్నె-వడపోతలో వడకట్టబడినది—ఓ పవమానా, వడపోత గుండా ప్రవహిస్తుంది. కవులచే శుద్ధింపబడి అత్యంత మత్తు ఆనందమై, ఇంద్రుని పానార్థం మధురమవు—ఓ పవమానా.