Sukta 74
Sukta 9.74
Unknown/uncertain in provided input
Soma Pavamāna (with imagery overlapping Agni/solar pursuit of svar)
Jagatī (probable; verify)
अयं पवमानसोमसूक्तः पिष्टं सोमं स्तौति—स नवजात इव तेजस्वी शक्तिर् भूत्वा स्वः (ज्योतिः) प्रति वेगेन धावति, ऊर्णामयेन पवित्रेण नदन् प्रवहति, अप्सु च मिश्रते। दिवः बीजं, अदितेर्गर्भशक्तिर् इव स सोमः यजमानाय पयः-बल-प्रजावृद्धिं, पूर्णतां च जनयति। अन्ते तस्य परिशुद्धिः समाप्यते, तथा च स्पष्टं प्रार्थ्यते—स इन्द्रस्य पानाय मधुरः, हर्षजनकश्च भवतु।
Mantras
Mantra 1
शिशुर्न जातोऽव चक्रदद्वने स्वर्यद्वाज्यरुषः सिषासति । दिवो रेतसा सचते पयोवृधा तमीमहे सुमती शर्म सप्रथः ॥
शिशुर्न जातोऽव चक्रदद्वने, स्वः यद् वाज्यरुषः सिषासति। दिवो रेतसा सचते पयोवृधा; तमीमहे सुमती शर्म सप्रथः॥
Mantra 2
दिवो यः स्कम्भो धरुणः स्वातत आपूर्णो अंशुः पर्येति विश्वतः । सेमे मही रोदसी यक्षदावृता समीचीने दाधार समिषः कविः ॥
यो दिवः स्कम्भो धरणः स्वातते स्वे महिम्नि प्रसारितः, स पूर्णोऽंशुः सर्वतः पर्येति। स इमे मही रोदसी यक्षदावृते परिगृह्य, समीचीने धारयति; कविः समिषः—आनन्दशक्तीः—सम्यक् समनक्ति।
Mantra 3
महि प्सरः सुकृतं सोम्यं मधूर्वी गव्यूतिरदितेॠतं यते । ईशे यो वृष्टेरित उस्रियो वृषापां नेता य इतऊतिॠग्मियः ॥
महि प्सरः—महान् प्रवाहः—सुकृतं सोम्यं मधु; उर्वी गव्यूतिरदितेः, ऋतं यतते पुरस्तात्। इहैव स वर्ष्टिं च उस्रियः—दीप्ताः गावः—च ईशे; वृषा स आपां नेता, इहैव तस्य ऊतिरृग्मिया—स्तोत्रार्हा।
Mantra 4
आत्मन्वन्नभो दुह्यते घृतं पय ऋतस्य नाभिरमृतं वि जायते । समीचीनाः सुदानवः प्रीणन्ति तं नरो हितमव मेहन्ति पेरवः ॥
आत्मन्वन्नभः घृतं पयश्च—दीप्तं मधु—दुह्यते; ऋतस्य नाभेरमृतं सारं विजायते, प्रसारं गच्छति। समीचीनाः सुदानवः तं प्रीणन्ति; नरो हि तमन्तः स्थापयित्वा, पेरवः पोषकवृष्टिरिव अव मेहन्ति।
Mantra 5
अरावीदंशुः सचमान ऊर्मिणा देवाव्यं मनुषे पिन्वति त्वचम् । दधाति गर्भमदितेरुपस्थ आ येन तोकं च तनयं च धामहे ॥
अंशुर् ऊर्मिणा सचमानोऽरावीदम्; देवा॒व्यं मनुषे त्वचं पिन्वति। अदितेरुपस्थे गर्भं दधाति—येन वयं तोकं च तनयं च, अनन्ते प्रतिष्ठितं धाम च धामहे।
Mantra 6
सहस्रधारेऽव ता असश्चतस्तृतीये सन्तु रजसि प्रजावतीः । चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो हविर्भरन्त्यमृतं घृतश्चुतः ॥
सहस्रधारेऽव ता असश्चतस् तृतीये रजसि प्रजावतीः सन्तु। चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो; हविर्भरन्त्य् अमृतं घृतश्चुतः।
Mantra 7
श्वेतं रूपं कृणुते यत्सिषासति सोमो मीढ्वाँ असुरो वेद भूमनः । धिया शमी सचते सेमभि प्रवद्दिवस्कवन्धमव दर्षदुद्रिणम् ॥
यत् सिषासति तदा श्वेतं रूपं कृणुते; सोमो मीढ्वान् असुरो वेद भूमनः। धिया शमीं सचते; सेमभि प्रवद्, दिवस्कवन्धं प्रकाशयन्, उद्धृतं उद्रिणं अव दर्षयति।
Mantra 8
अध श्वेतं कलशं गोभिरक्तं कार्ष्मन्ना वाज्यक्रमीत्ससवान् । आ हिन्विरे मनसा देवयन्तः कक्षीवते शतहिमाय गोनाम् ॥
अथ श्वेतं कलशं गोभिरक्तं कार्ष्मन्ना वाज्यक्रमीत् ससवान्। आ हिन्विरे मनसा देवयन्तः कक्षीवते शतहिमाय गोनाम्॥
Mantra 9
अद्भिः सोम पपृचानस्य ते रसोऽव्यो वारं वि पवमान धावति । स मृज्यमानः कविभिर्मदिन्तम स्वदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ॥
अद्भिः सोम पपृचानस्य ते रसोऽव्यो वारं वि पवमान धावति। स मृज्यमानः कविभिर्मदिन्तमः स्वदस्वेन्द्राय पवमान पीतये॥
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma as Pavamāna—Soma juice that purifies itself as it flows through the woolen filter during the Soma sacrifice.
It uses birth and light imagery to show Soma’s fresh, living force: he ‘cries out’ as he is pressed and then rushes like a radiant beam seeking svar (the Light).
It describes the actual filtration—Soma mixed with water running through the wool strainer—and asks that the clarified Soma become sweet and power-giving for Indra to drink.
Ask anything about Sukta 74 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.