
Sukta 8.40
Nabhāka (as indicated by the refrain/epithet nabhāka-vat in the hymn; traditional attribution)
Indrāgnī (dual deity: Indra and Agni conjoint)
Jagatī (probable; requires full metrical count verification against pada lengths)
ఈ సూక్తం ఇంద్ర–అగ్నులను ఏకబలమైన విజయ–రక్షణశక్తిగా ఆహ్వానిస్తుంది. “దృఢంగా స్థాపితమైన” సంగ్రామాలలో నిలకడగా తట్టుకొని గెలుపు సాధించేందుకు ఉపకరించే రయి (సమృద్ధి/ధనం)ని ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది. అదే పోరుబీమంలోనే ప్రత్యర్థులు చెదరిపోవాలని పునఃపునః ప్రార్థిస్తుంది; అంతర్గత అగ్ని (అగ్ని) అడవిలో గాలి దూసుకుపోయినట్లు అడ్డంకులను చీల్చుకుంటూ ముందుకు నడిపిస్తుందని చెబుతుంది. చివరికి, ప్రస్తుత స్తుతిని పూర్వ ఋషులతో అనుసంధానించి, “త్రిగుణాధారిత” శాంతి మరియు సమృద్ధులపై అధిపత్యాన్ని కోరుతుంది.
Mantra 1
इन्द्राग्नी युवं सु नः सहन्ता दासथो रयिम् । येन दृळ्हा समत्स्वा वीळु चित्साहिषीमह्यग्निर्वनेव वात इन्नभन्तामन्यके समे ॥
ఇంద్రా-అగ్నీ, మీరు ఇద్దరూ జయశీలులు; మాకు రయి—సమృద్ధి—ప్రదానం చేయండి; దాని బలంతో దృఢంగా నిలిచిన సమరాలలో ఛేదించలేనిదాన్నికూడా మేము జయించగలుగుదుము. అలాగే అంతరాగ్ని, అడవిలో వీచే గాలిలా, ఇదే సమరక్షేత్రంలో ఇతర (విరోధి) శక్తులను తరిమివేయుగాక.
Mantra 2
नहि वां वव्रयामहेऽथेन्द्रमिद्यजामहे शविष्ठं नृणां नरम् । स नः कदा चिदर्वता गमदा वाजसातये गमदा मेधसातये नभन्तामन्यके समे ॥
మేము మిమ్మల్ని అడ్డుకోవాలని కోరము; బదులుగా నరులలో నరుడైన, అత్యంత శక్తిమంతుడైన ఇంద్రునికే యజిస్తాము. అతడు ఎప్పుడైనా తన అశ్వంతో మా వద్దకు రాగాక—వాజ-సాతి (బలసమృద్ధి సాధన)కై, మరియు మేధా-సాతి (ప్రకాశమయ బుద్ధి సాధన)కై; ఇదే సమరక్షేత్రంలో ఇతర (విరోధి)లు తరిమివేయబడుగాక.
Mantra 3
ता हि मध्यं भराणामिन्द्राग्नी अधिक्षितः । ता उ कवित्वना कवी पृच्छ्यमाना सखीयते सं धीतमश्नुतं नरा नभन्तामन्यके समे ॥
ఆ ఇద్దరు—ఇంద్రుడు, అగ్ని—ఆవేగాలూ భారాలూ మధ్యభాగంలో అధిష్ఠితులై ఉన్నారు. ఆ ఇద్దరు కవులు, తమ కవిత్వశక్తితో, ప్రశ్నింపబడినపుడు సఖ్యంగా కలసి, సంయుక్త ‘ధీతి’ (ఏకీకృత ఆలోచన)ను పొందుగాక. ఓ నరులారా (వీరులారా), అదే సమరక్షేత్రంలో ఇతరులు చెల్లాచెదురగుదురు గాక.
Mantra 4
अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा । ययोर्विश्वमिदं जगदियं द्यौः पृथिवी मह्युपस्थे बिभृतो वसु नभन्तामन्यके समे ॥
నభాకుని విధంగా, యజసా (యజ్ఞమయ) వాక్యంతో ఇంద్ర-అగ్నులను అభ్యర్చించండి. ఎందుకంటే ఈ ఇద్దరిలోనే ఈ సమస్త జగత్తు నిలిచి ఉంది—ఈ ద్యౌ (ఆకాశం) మరియు ఈ మహత్తర పృథివి—వారి ఉపస్థే (అంకంలో) వారు ‘వసు’ (ధనం/తేజస్సు)ను ధరించుచున్నారు. అదే సమరక్షేత్రంలో ఇతరులు చెల్లాచెదురగుదురు గాక.
Mantra 5
प्र ब्रह्माणि नभाकवदिन्द्राग्निभ्यामिरज्यत । या सप्तबुध्नमर्णवं जिह्मबारमपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्तामन्यके समे ॥
నభాకుని విధంగా, ఇంద్ర-అగ్నుల కొరకు ‘బ్రహ్మాణి’ (స్తుతి-మంత్రాలు)ను ప్రేరేపించండి. ఏడు ఆధారాలున్న ‘అర్ణవ’ (మహాసముద్రం)ను, వంకర అడ్డం (జిహ్మ-బార)తో మూసిన ఆవరణాన్ని విప్పినవారు—ఆ ఇంద్రుడు, తన ఓజస్సుతో ఈశానుడు (అధిపతి)—అదే సమరక్షేత్రంలో ఇతరులు చెల్లాచెదురగుదురు గాక.
Mantra 6
अपि वृश्च पुराणवद्व्रततेरिव गुष्पितमोजो दासस्य दम्भय । वयं तदस्य सम्भृतं वस्विन्द्रेण वि भजेमहि नभन्तामन्यके समे ॥
హే ఇంద్రా! పూర్వకాలంలాగనే ఆ ముడిపడ్డ బలాన్ని కోసివేయి; వ్రతభంగుడి బంధాన్ని కోసినట్లుగా. దాసుని ఓజస్సు (బలం)ను చూర్ణం చేయి. అప్పుడు ఇంద్రునితో కలిసి మేము సమీకరించిన వసువును (ధనాన్ని) విభజించుకొందుము; ఇతరులు అదే సమరక్షేత్రంలో చెదరిపోవుగాక.
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी जना इमे विह्वयन्ते तना गिरा । अस्माकेभिर्नृभिर्वयं सासह्याम पृतन्यतो वनुयाम वनुष्यतो नभन्तामन्यके समे ॥
హే ఇంద్రా-అగ్నీ! ఈ జనులు తమ స్వరంతో, తమ గిరాతో (స్తుతివాక్యంతో) మిమ్మల్ని పిలిస్తే—మా నరులతో కలిసి మేము తట్టుకొని జయించుదుము; యుద్ధం చేసేవారిపై కూడా, గెలవాలని తపించే వారిపై కూడా మేము విజయం పొందుదుము; ఇతరులు అదే సమరక్షేత్రంలో చెదరిపోవుగాక.
Mantra 8
या नु श्वेताववो दिव उच्चरात उप द्युभिः । इन्द्राग्न्योरनु व्रतमुहाना यन्ति सिन्धवो यान्त्सीं बन्धादमुञ्चतां नभन्तामन्यके समे ॥
ఆ రెండు శ్వేత-దీప్తిమంతులు, దివం (ఆకాశం) నుండి పైకి లేచి తమ కాంతులతో సమీపిస్తారు—ఇంద్రా-అగ్నుల వ్రతానుసారం నదులు ప్రవహిస్తాయి, (జలాన్ని) మోసుకుంటూ. వారు వారిని బంధం నుండి విముక్తం చేయుగాక; ఇతరులు అదే సమరక్షేత్రంలో చెదరిపోవుగాక.
Mantra 9
पूर्वीष्ट इन्द्रोपमातयः पूर्वीरुत प्रशस्तयः सूनो हिन्वस्य हरिवः । वस्वो वीरस्यापृचो या नु साधन्त नो धियो नभन्तामन्यके समे ॥
హే ఇంద్రా! నీ ప్రాచీన సహాయాలు అనేకం; నీ ప్రశంసలూ అనేకం, హే బలపుత్రా, హే హరివః (హరిత అశ్వధారకా)। వీరుని ధనంతో కలిసే ఈ సంయోగాలు ఇప్పుడు మా ధియః (ప్రేరిత బుద్ధులు)ను సిద్ధింపజేస్తున్నాయి—అదే క్షేత్రంలో ఇతరమంతా చెదిరిపోవుగాక।
Mantra 10
तं शिशीता सुवृक्तिभिस्त्वेषं सत्वानमृग्मियम् । उतो नु चिद्य ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति जेषत्स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥
సువృక్తులతో అతనిని పదును పెట్టండి—ఆ త్వేషమైన, బలవంతుడైన, ఋగ్మియ (స్తుత్యర్హ)ుడిని। ఎందుకంటే తన ఓజస్సుతో శుష్ణుని అండాలను పగలగొట్టేవాడు ఇప్పటికీ స్వర్వతీ (దీప్తిమయ స్వర్గధారిణి) ఆపః—జలధారలను—జయించును; అదే క్షేత్రంలో ఇతరమంతా చెదిరిపోవుగాక।
Mantra 11
तं शिशीता स्वध्वरं सत्यं सत्वानमृत्वियम् । उतो नु चिद्य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्यजैः स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥
అతనిని పదును పెట్టండి—స్వధ్వర (సుసంస్కృత యజ్ఞమార్గ)మున్న, సత్యమైన, ఋత్వియ (సరైన ఋతువేళ కార్యసాధక) యజ్ఞబలాన్ని। ఎందుకంటే తన శక్తితో శుష్ణుని అండాలను పగలగొట్టేవాడు—అప్పుడు స్వర్వతీ ఆపః, సూర్యప్రకాశాన్ని ధరించిన జలధారలు, ఉప్పొంగి ప్రత్యక్షమై, అదే సత్త్వంలోని మరొక ఉన్నత స్థాయిలో ప్రకాశిస్తాయి।
Mantra 12
एवेन्द्राग्निभ्यां पितृवन्नवीयो मन्धातृवदङ्गिरस्वदवाचि । त्रिधातुना शर्मणा पातमस्मान्वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥
ఇలా ఇంద్ర–అగ్నులకు ఒక నూతన వాక్యం పలుకబడుతుంది—పితృగణులు పలికినట్లే, మంధాతా పలికినట్లే, అంగిరస ఋషులు పలికినట్లే. త్రిధాతు-స్థిత శర్మ/శాంతితో మమ్మల్ని కాపాడండి; రయి (సమృద్ధి) యొక్క అధిపతులమై మేము కావాలి.
Indrāgnī means Indra and Agni praised as a single allied power. Indra brings conquering force and breakthrough, while Agni is the igniting, purifying fire that carries offerings—together they grant protection, success, and abundance.
It asks for rayi (wealth/inner plenitude), the strength to endure and win in contests, and the scattering of hostile forces in the same field of struggle.
It is a request for stable, well-established protection and well-being on three levels—often understood as firm security in body, life-force, and mind (or in earth, midspace, and heaven), so prosperity can endure.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.