Sukta 40
Sukta 8.40
Nabhāka (as indicated by the refrain/epithet nabhāka-vat in the hymn; traditional attribution)
Indrāgnī (dual deity: Indra and Agni conjoint)
Jagatī (probable; requires full metrical count verification against pada lengths)
अयं सूक्तः इन्द्राग्नी संयुक्तं जय-रक्षण-शक्तिं समाह्वयति। दृढ-निहितेषु संग्रामेषु धैर्यं जयश्च येन सिध्यति तादृशं रयिं (समृद्धिं) प्रार्थयते। पुनःपुनः तस्मिन्नेव रणाङ्गणे शत्रवो विखण्ड्यन्तामिति याचते, अन्तर्ज्वलनः अग्निः वनमध्ये वायुरिव विघ्नान् भित्त्वा प्रवर्तत इति च वर्णयति। अन्ते पूर्वर्षिभिः सह वर्तमानं स्तवं संयोज्य, त्रिधातुं शान्तिं रयीणां च आधिपत्यं प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
इन्द्राग्नी युवं सु नः सहन्ता दासथो रयिम् । येन दृळ्हा समत्स्वा वीळु चित्साहिषीमह्यग्निर्वनेव वात इन्नभन्तामन्यके समे ॥
इन्द्राग्नी युवां नः सहन्तौ; रयिं दत्तं येन दृळ्हासु समत्स्वपि वीळु चित् साहिषीमहि। अन्तरोऽग्निर्वनेव वातः, अन्यके समे परान् नभन्ताम्।
Mantra 2
नहि वां वव्रयामहेऽथेन्द्रमिद्यजामहे शविष्ठं नृणां नरम् । स नः कदा चिदर्वता गमदा वाजसातये गमदा मेधसातये नभन्तामन्यके समे ॥
न हि वां वव्रयामहे; अथ इन्द्रमेव यजामहे—शविष्ठं नृणां नरम्। स नः कदा चिद् अर्वता गमद् वाजसातये, गमद् मेधासातये; अन्यके समे परे नभन्ताम्।
Mantra 3
ता हि मध्यं भराणामिन्द्राग्नी अधिक्षितः । ता उ कवित्वना कवी पृच्छ्यमाना सखीयते सं धीतमश्नुतं नरा नभन्तामन्यके समे ॥
तौ हि इन्द्राग्नी भरणानां वेगानां च मध्ये अधिक्षितौ। तौ कवित्वेन कवी परस्परं पृच्छ्यमानौ सखीयेतां, संधीतं धियम् अश्नुताम्। हे नरौ, अन्येऽपि समे क्षेत्रे नभन्ताम्।
Mantra 4
अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा । ययोर्विश्वमिदं जगदियं द्यौः पृथिवी मह्युपस्थे बिभृतो वसु नभन्तामन्यके समे ॥
नभाकवत् यजसा गिरा इन्द्राग्नी अभ्यर्च। ययोः सर्वमिदं जगद् धृतम्—इयं द्यौः, महती च पृथिवी—ययोः उपस्थे वसु बिभ्रतः। अन्येऽपि समे क्षेत्रे नभन्ताम्।
Mantra 5
प्र ब्रह्माणि नभाकवदिन्द्राग्निभ्यामिरज्यत । या सप्तबुध्नमर्णवं जिह्मबारमपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्तामन्यके समे ॥
नभाकवत् इन्द्राग्निभ्यां ब्रह्माणि प्रेषय। यौ सप्तबुध्नम् अर्णवं जिह्मबारम् अपोर्णुताम्—इन्द्रः ओजसा ईशानः—अन्येऽपि समे क्षेत्रे नभन्ताम्।
Mantra 6
अपि वृश्च पुराणवद्व्रततेरिव गुष्पितमोजो दासस्य दम्भय । वयं तदस्य सम्भृतं वस्विन्द्रेण वि भजेमहि नभन्तामन्यके समे ॥
अपि पुराणवत् गुष्पितम् ओजः वृश्च—यथा व्रततेरिव बन्धनं छिद्यते—दासस्य बलं दम्भय। वयं तदस्य सम्भृतं वसु इन्द्रेण सह विभजेमहि; अन्ये तु समे एव क्षेत्रे नभन्ताम्।
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी जना इमे विह्वयन्ते तना गिरा । अस्माकेभिर्नृभिर्वयं सासह्याम पृतन्यतो वनुयाम वनुष्यतो नभन्तामन्यके समे ॥
यद् इमे जनाः स्वया गिरा इन्द्राग्नी विह्वयन्ते, तदा अस्माकैर्नृभिर्वयं सासह्याम; पृतन्यतः च वयम् वनुयाम, वनुष्यतः च; अन्ये तु समे एव क्षेत्रे नभन्ताम्।
Mantra 8
या नु श्वेताववो दिव उच्चरात उप द्युभिः । इन्द्राग्न्योरनु व्रतमुहाना यन्ति सिन्धवो यान्त्सीं बन्धादमुञ्चतां नभन्तामन्यके समे ॥
ये नु श्वेतौ दिवः उच्चरात् उप द्युभिः आगच्छतः—इन्द्राग्न्योः अनु व्रतम् ऊहाना यन्ति सिन्धवः, आपः वहन्तः। ताः बन्धात् अमुञ्चताम्; अन्ये तु समे एव क्षेत्रे नभन्ताम्।
Mantra 9
पूर्वीष्ट इन्द्रोपमातयः पूर्वीरुत प्रशस्तयः सूनो हिन्वस्य हरिवः । वस्वो वीरस्यापृचो या नु साधन्त नो धियो नभन्तामन्यके समे ॥
हे इन्द्र, तव पूर्वीष्टयः बह्व्यः, पूर्वीश्च प्रशस्तयः—हे सूनो, हे हरिवः। वस्वो वीरस्यापृचः या इदानीं नो धियः साधयन्ति, ताः सन्तु; अन्याः तु समे अन्यके नभन्ताम्।
Mantra 10
तं शिशीता सुवृक्तिभिस्त्वेषं सत्वानमृग्मियम् । उतो नु चिद्य ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति जेषत्स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥
सुवृक्तिभिः तं शिशीत—त्वेषं सत्वानम् ऋग्मियम्। स हि इदानीमपि यः ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति, स स्वर्वतीरपो जेष्यति; अन्याः समे अन्यके नभन्ताम्।
Mantra 11
तं शिशीता स्वध्वरं सत्यं सत्वानमृत्वियम् । उतो नु चिद्य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्यजैः स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥
तं शिशीत—स्वध्वरं सत्यं सत्वानम् ऋत्वियम्। स हि नु चिद् ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदति; ततः स्वर्वतीरपोऽभ्युद्यन्ति दीप्ताः—समस्यैव उच्चतरेऽवस्थाने।
Mantra 12
एवेन्द्राग्निभ्यां पितृवन्नवीयो मन्धातृवदङ्गिरस्वदवाचि । त्रिधातुना शर्मणा पातमस्मान्वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥
एव इन्द्राग्निभ्यां पितृवन्नवीयो मन्धातृवदङ्गिरस्वदवाचि। त्रिधातुना शर्मणा पातमस्मान्; वयं स्याम पतयो रयीणाम्॥
Frequently Asked Questions
Indrāgnī means Indra and Agni praised as a single allied power. Indra brings conquering force and breakthrough, while Agni is the igniting, purifying fire that carries offerings—together they grant protection, success, and abundance.
It asks for rayi (wealth/inner plenitude), the strength to endure and win in contests, and the scattering of hostile forces in the same field of struggle.
It is a request for stable, well-established protection and well-being on three levels—often understood as firm security in body, life-force, and mind (or in earth, midspace, and heaven), so prosperity can endure.
Ask anything about Sukta 40 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
