Rig Veda Sukta 40
Mandala 8Sukta 4012 Mantras

Sukta 40

Sukta 8.40

Rishi

Nabhāka (as indicated by the refrain/epithet nabhāka-vat in the hymn; traditional attribution)

Devata

Indrāgnī (dual deity: Indra and Agni conjoint)

Chandas

Jagatī (probable; requires full metrical count verification against pada lengths)

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಜಯಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; “ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತ” ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ/ಧನ) ಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಪುನಃಪುನಃ, ಅದೇ ಹೋರಾಟದ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಗಳು ಚದುರಿಹೋಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತರಂಗದ ಅಗ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ) ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತಿವಿದು ದಾಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಜ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿ, “ತ್ರಿವಿಧ-ಆಧಾರಿತ” ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

इन्द्राग्नी युवं सु नः सहन्ता दासथो रयिम् । येन दृळ्हा समत्स्वा वीळु चित्साहिषीमह्यग्निर्वनेव वात इन्नभन्तामन्यके समे ॥

ಹೇ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನೀ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಜಯಶೀಲರು; ನಮಗೆ ರಯಿ—ಅಂತರಸಂಪತ್ತಿನ ಪೂರ್ಣತೆ—ನೀಡಿ, ಅದರ ಬಲದಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತ ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದಿಸಲು ಕಠಿಣವಾದುದನ್ನೂ ನಾವು ಜಯಿಸೋಣ. ವನದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಒಳಗಿನ ಅಗ್ನಿ, ಇದೇ ಹೋರಾಟಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರರನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಲಿ.

Mantra 2

नहि वां वव्रयामहेऽथेन्द्रमिद्यजामहे शविष्ठं नृणां नरम् । स नः कदा चिदर्वता गमदा वाजसातये गमदा मेधसातये नभन्तामन्यके समे ॥

ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ನಾವು ಇಂದ್ರನನ್ನೇ ಯಜಿಸುತ್ತೇವೆ—ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅತಿಶಕ್ತ, ನರವೀರ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ತನ್ನ ಅಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ—ವಾಜಸಾತಿ (ಬಲದ ಪೂರ್ಣತೆ)ಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮೇಧಸಾತಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬುದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ. ಇದೇ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿರುವ ಇತರರು ದೂರ ಓಡಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 3

ता हि मध्यं भराणामिन्द्राग्नी अधिक्षितः । ता उ कवित्वना कवी पृच्छ्यमाना सखीयते सं धीतमश्नुतं नरा नभन्तामन्यके समे ॥

ಆ ಇಬ್ಬರು—ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ—ಆವೇಗಗಳೂ ಭಾರಗಳೂ ಇರುವ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಇಬ್ಬರು ಕವಿಗಳು, ಕವಿತ್ವ ಮತ್ತು ದರ್ಶನದಿಂದ, ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಧೀ (ಧೀತ) ಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೇ ನರವೀರರೇ, ಅದೇ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ ಇತರರು ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 4

अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा । ययोर्विश्वमिदं जगदियं द्यौः पृथिवी मह्युपस्थे बिभृतो वसु नभन्तामन्यके समे ॥

ನಭಾಕನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞಮಯ ವಾಣಿಯಿಂದ, ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಇಬ್ಬರಲ್ಲೇ ಈ ಸರ್ವ ಚಲಿಸುವ ಜಗತ್ತು—ಈ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಈ ಮಹಾ ಪೃಥಿವಿ—ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅವರ ವಿಶಾಲ ಉಪಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಸು (ಧನ/ಅಸ್ತಿತ್ವದ ನಿಧಿ) ಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ ಇತರರು ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 5

प्र ब्रह्माणि नभाकवदिन्द्राग्निभ्यामिरज्यत । या सप्तबुध्नमर्णवं जिह्मबारमपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्तामन्यके समे ॥

ನಭಾಕನು ಮಾಡಿದಂತೆ, ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ (ಸ್ತುತಿ-ಮಂತ್ರಗಳು) ಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿರಿ. ಏಳು-ಬುಧ್ನವಿರುವ ಅರ್ಣವವನ್ನು, ವಕ್ರ-ಬಾರವಿರುವ ಆವರಣವನ್ನು, ಅವರು ತೆರೆಯಿದರು—ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈಶಾನನಾದ ಇಂದ್ರ; ಅದೇ ಸಮೆಯಲ್ಲಿ ಇತರರು ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 6

अपि वृश्च पुराणवद्व्रततेरिव गुष्पितमोजो दासस्य दम्भय । वयं तदस्य सम्भृतं वस्विन्द्रेण वि भजेमहि नभन्तामन्यके समे ॥

ಇಂದ್ರನೇ, ಪುರಾತನದಂತೆ ಗಾಂಠುಗಟ್ಟಿದ ಬಲವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸು—ವ್ರತಭಂಗಿಯ ಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ; ದಾಸನ ಓಜಸ್ಸನ್ನು ಚೂರುಮೂರುಮಾಡು. ನಂತರ ನಾವು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿತ ವಸು (ಧನ)ವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸೋಣ; ಇತರರು ಅದೇ ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 7

यदिन्द्राग्नी जना इमे विह्वयन्ते तना गिरा । अस्माकेभिर्नृभिर्वयं सासह्याम पृतन्यतो वनुयाम वनुष्यतो नभन्तामन्यके समे ॥

ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಈ ಜನರು ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವರದಿಂದ ಗೀರಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ನರರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ನಿಲ್ಲಿ ಜಯಿಸೋಣ; ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವರ ಮೇಲೂ, ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರ ಮೇಲೂ ನಾವು ಗೆಲ್ಲೋಣ; ಇತರರು ಅದೇ ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 8

या नु श्वेताववो दिव उच्चरात उप द्युभिः । इन्द्राग्न्योरनु व्रतमुहाना यन्ति सिन्धवो यान्त्सीं बन्धादमुञ्चतां नभन्तामन्यके समे ॥

ಆಕಾಶದಿಂದ ಮೇಲೇಳಿ ತಮ್ಮ ದ್ಯುತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುವ ಆ ಎರಡು ಶ್ವೇತ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು—ಇಂದ್ರಾಗ್ನಿಯರ ವ್ರತ (ಋತ-ನಿಯಮ)ವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಜಲವನ್ನು ಹೊತ್ತು; ಅವುಗಳನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ; ಇತರರು ಅದೇ ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 9

पूर्वीष्ट इन्द्रोपमातयः पूर्वीरुत प्रशस्तयः सूनो हिन्वस्य हरिवः । वस्वो वीरस्यापृचो या नु साधन्त नो धियो नभन्तामन्यके समे ॥

ಓ ಇಂದ್ರನೇ! ನಿನ್ನ ಪುರಾತನ ಸಹಾಯಗಳು ಅನೇಕ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳೂ ಅನೇಕ—ಓ ಬಲದ ಪುತ್ರನೇ, ಓ ಹರಿವಃ (ಕಪಿಲ ಅಶ್ವಗಳ ಧಾರಕ)! ವೀರನ ವಸು (ಧನ-ವೈಭವ)ದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಈಗ ನಮ್ಮ ಧಿಯಃ (ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ/ಬುದ್ಧಿ)ಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಇತರರು ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 10

तं शिशीता सुवृक्तिभिस्त्वेषं सत्वानमृग्मियम् । उतो नु चिद्य ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति जेषत्स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥

ಸುವೃಕ್ತಿಭಿಃ (ಸುಘಟಿತ ವಚನ/ಸುಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ) ಅವನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿ—ಅವನನ್ನು, ತ್ವೇಷಂ (ಉಗ್ರ), ಸತ್ವಾನಂ (ಬಲಿಷ್ಠ), ಋಗ್ಮಿಯಂ (ಋಚಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ). ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ಓಜಸಾ ಶುಷ್ಣಸ್ಯ ಆಂಡಾನಿ ಭೇದತಿ (ಶುಷ್ಣನ ಅಂಡಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೆ); ಅವನು ಸ್ವರ್ವತೀರಪಃ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜಲಧಾರೆಗಳನ್ನು—ಜಯಿಸುವನು. ಇತರರು ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಲಿ.

Mantra 11

तं शिशीता स्वध्वरं सत्यं सत्वानमृत्वियम् । उतो नु चिद्य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्यजैः स्वर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ॥

ಅವನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿ—ಸ್ವಧ್ವರಂ (ಸುಯಜ್ಞಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡಿಸುವ), ಸತ್ಯಂ, ಸತ್ವಾನಂ, ಋತ್ವಿಯಂ (ಋತು/ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ) ಆ ಯಜ್ಞಬಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ತನ್ನ ಓಹತ (ಬಲ/ಪ್ರಹಾರ)ದಿಂದ ಶುಷ್ಣಸ್ಯ ಆಂಡಾ ಭೇದತಿ (ಶುಷ್ಣನ ಅಂಡಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೆ); ಆಗ ಸ್ವರ್ವತೀರಪಃ—ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜಲಧಾರೆಗಳು—ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಸತ್ತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ.

Mantra 12

एवेन्द्राग्निभ्यां पितृवन्नवीयो मन्धातृवदङ्गिरस्वदवाचि । त्रिधातुना शर्मणा पातमस्मान्वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

ಹೀಗೆ ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಮಂಧಾತೃ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅಙ್ಗಿರಸ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ. ತ್ರಿಧಾತು ಶರ್ಮ (ಮೂರು ಆಧಾರಗಳ ಶಾಂತಿ/ರಕ್ಷೆ) ಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ; ನಾವು ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗೋಣ.

Frequently Asked Questions

Indrāgnī means Indra and Agni praised as a single allied power. Indra brings conquering force and breakthrough, while Agni is the igniting, purifying fire that carries offerings—together they grant protection, success, and abundance.

It asks for rayi (wealth/inner plenitude), the strength to endure and win in contests, and the scattering of hostile forces in the same field of struggle.

It is a request for stable, well-established protection and well-being on three levels—often understood as firm security in body, life-force, and mind (or in earth, midspace, and heaven), so prosperity can endure.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App