Rig Veda Sukta 56
Mandala 7Sukta 5625 Mantras

Sukta 56

Sukta 7.56

Rishi

Vasiṣṭha (traditional for RV 7.56, Marut hymns in Book 7)

Devata

Maruts (Rudra’s youthful host)

Chandas

Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level verification needed)

ਵਸਿਸ਼ਠ ਦਾ ਇਹ ਸੂਕਤ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਯੁਵਕ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਗਣ—ਮਰੁਤਾਂ—ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕਜੁੱਟ ਉਤਪਾਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ-ਧਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਖਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਖੀ ਊਰਜਾ ਉਪਾਸਕ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਬਣੇ। ਅੰਤਿਮ ਮੰਤ੍ਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਜਲ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ/ਬੂਟੇ, ਵਨ-ਪਤੀ ਆਦਿ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ-ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਲਈ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Sanskrit recitationRig Veda 7.56

Mantras

Mantra 1

क ईं व्यक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध स्वश्वाः ॥

ਕੌਣ ਹਨ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁਰਖ, ਇੱਕੋ ਨੀੜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵਾਂ ਸਮੇਤ? ਜੋ ਇਕੋ ਬਲ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ?

Mantra 2

नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङ्ग विद्रे मिथो जनित्रम् ॥

ਕੋਈ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਸਖਾ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਰਹੱਸ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਉਹ ਬਲ ਪਰਸਪਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਏਕਮਤ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ।

Mantra 3

अभि स्वपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः श्येना अस्पृध्रन् ॥

ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹਵਾ ਦੀ ਗੱਜਣ ਵਰਗੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅੱਗੇ ਝਪਟਦੇ ਹਨ—ਅਸ੍ਪ੍ਰਿਧ੍ਰ, ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ। ਤੇਜਸਵੀ, ਤੇਜ਼ ਹਮਲੇ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾਵਾਂ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 4

एतानि धीरो निण्या चिकेत पृश्निर्यदूधो मही जभार ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧੀਰ, ਅਡੋਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ-਋ਸ਼ੀ ਇਹ ਤੱਤ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਤਾ ਪૃਸ਼ਨੀ ਨੇ ਉਹ ਥਣ (ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸਰੋਤ) ਧਾਰਿਆ।

Mantra 5

सा विट् सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात्सहन्ती पुष्यन्ती नृम्णम् ॥

ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਟ੍ (ਕੁਲ-ਨਿਵਾਸ) ਸੁਵੀਰ ਹੋਵੇ—ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਪੁਰਾਤਨ ਤੋਂ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਨ੍ਰਮ੍ਣ (ਪੁਰਖ-ਬਲ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਨੂੰ ਪਾਲੇ-ਵਧਾਏ।

Mantra 6

यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः श्रिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਯਾਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਗੇਵਾਨ ਹੋ—ਸ਼ੁਭ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ; ਸ਼੍ਰੀ (ਐਸ਼ਵਰਯ-ਤੇਜ) ਨਾਲ ਰਲੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਓਜ ਨਾਲ ਉਗ੍ਰ, ਭਿਆਨਕ ਹੋ।

Mantra 7

उग्रं व ओजः स्थिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान् ॥

ਹੇ (ਮਰੁਤੋ), ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜ ਉਗ੍ਰ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਲਵੱਤਾਵਾਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਨ। ਤਦ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਗਣ ਅਤਿਅਧਿਕ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

शुभ्रो वः शुष्मः क्रुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धृष्णोः ॥

ਹੇ (ਮਰੁਤੋ), ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ੁਸ਼ਮ (ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਲ) ਸ਼ੁੱਧ-ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਤੇ ਵੇਗਵਾਨ ਹੈ; ਇਹ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਧੀਰ) ਸ਼ਰਧ (ਦਲ) ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਧੁਨੀ-ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ—ਉਨਮਾਦੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ—ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 9

सनेम्यस्मद्युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह प्रणङ्नः ॥

ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟਾ ਦਿਓ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਪ੍ਰਹਾਰ; ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੁರ್ಮਤੀ (ਦੁਰਭਾਵ) ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾਹ ਡਾਹੇ।

Mantra 10

प्रिया वो नाम हुवे तुराणामा यत्तृपन्मरुतो वावशानाः ॥

ਹੇ ਤੇਜ਼ਗਾਮੀਆਂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਓ—ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ—ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੋ।

Mantra 11

स्वायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत स्वयं तन्वः शुम्भमानाः ॥

ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜ्ज, ਉਤਾਵਲੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਸੁਵਰਨ ਨਿਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਗਾਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 12

शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः । ऋतेन सत्यमृतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ! ਸ਼ੁਚੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਚਿ ਹਵ੍ਯ ਤੁਹਾਡੇ ਹਨ; ਸ਼ੁਚਿ ਜਨਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼ੁਚਿ ਅਧ੍ਵਰ (ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਋ਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਤ੍ਯ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋ—ਹੇ ਋ਤਸਾਪ (਋ਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ)—ਸ਼ੁਚਿਜਨਮਾ, ਸ਼ੁਚਿ, ਪਾਵਕ ਜ੍ਵਲੰਤ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਤਾ।

Mantra 13

अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः । वि विद्युतो न वृष्टिभी रुचाना अनु स्वधामायुधैर्यच्छमानाः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੰਸ਼ਕ (ਆਯੁਧ) ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਕਸ਼ ਉੱਤੇ ਸੁਵਰਨੀ ਤੇਜ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਧਾ/ਸ੍ਵਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਯੁਧਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਂਦੇ ਹੋ।

Mantra 14

प्र बुध्न्या व ईरते महांसि प्र नामानि प्रयज्यवस्तिरध्वम् । सहस्रियं दम्यं भागमेतं गृहमेधीयं मरुतो जुषध्वम् ॥

ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਹ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਯਜ੍ਞ-ਪ੍ਰਿਯੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ਸਭ ਥਾਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਗ੍ਰਿਹਮੇਧ ਲਈ ਯੋਗ, ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਪੂਰਨਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਇਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ-ਭਾਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।

Mantra 15

यदि स्तुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन् । मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद्यमन्य आदभदरावा ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਵਾਜੀ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਹਵਿਸ ਨੂੰ—ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ੍ਯ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਦਾਤੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

Mantra 16

अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥

ਤੇਜ਼ ਦੌੜਾਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ ਅਚੰਭੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਨੌਜਵਾਨ ਵੀਰ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੇਡਦੇ ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪੋਸ਼ਣ-ਬਲ ਉਡੇਲਦੇ ਹਨ।

Mantra 17

दशस्यन्तो नो मरुतो मृळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके । आरे गोहा नृहा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम् ॥

ਸਾਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ; ਦੋ ਲੋਕਾਂ—ਰੋਦਸੀ—ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ। ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ ਗੋਹਾ (ਚਾਨਣ-ਹੰਤਾ) ਅਤੇ ਨ੍ਰੁਹਾ (ਪ੍ਰਾਣ/ਆਤਮਾ-ਹੰਤਾ) ਵਧ; ਹੇ ਵਸੂਓ, ਆਪਣੇ ਸੁਮਨ—ਕਲਿਆਣ-ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ—ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਓਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਨਮੋ।

Mantra 18

आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥

ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਤ੍ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ—ਹੇ ਮਰੁਤੋ—ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਤ੍ਰਾਚੀ ਰਾਤਿ (ਸਿੱਧੀ ਚਾਲ ਵਾਲਾ ਦਾਨ) ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਬਲ ਹੈ, ਗੋ (ਕਿਰਣਾਂ/ਗਾਂਵਾਂ) ਦਾ ਗੋਪਾ—ਰੱਖਿਆਕਾਰ—ਹੈ, ਉਹ ਅਦ੍ਵਯਾਵੀ ਖੋਜੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਕਥਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 19

इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति । इमे शंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु द्वेषो अररुषे दधन्ति ॥

ਇਹ ਮਰੁਤ ਤੇਜ਼ ਬਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਹਸ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਹਾਬਲ ਨੂੰ ਹੀ ਨਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਪਾਸਕ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਦ੍ਵੈਸ਼—ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰ—ਧਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 20

इमे रध्रं चिन्मरुतो जुनन्ति भृमिं चिद्यथा वसवो जुषन्त । अप बाधध्वं वृषणस्तमांसि धत्त विश्वं तनयं तोकमस्मे ॥

ਇਹ ਮਰੁਤ ਢਿੱਲੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਠੋਕਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਵਸੂ ਸਹੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਰਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵೃಷਣੋ (ਬਲਵਾਨੋ), ਹਨੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕੋ; ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਰਚਨਾ ਟਿਕਾਓ—ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ।

Mantra 21

मा वो दात्रान्मरुतो निरराम मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे । आ नः स्पार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਆਪਣੇ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਵੱਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਰਥ-ਮਾਰਗ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਹੇ ਵೃಷਣੋ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਭਾਗ ਦਿਓ—ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁਜਾਤ (ਸੁਜਨਮੀ) ਦਾਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Mantra 22

सं यद्धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु । अध स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पृतनास्वर्यः ॥

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਪ੍ਰਬਲ ਧਾਰਾਵਾਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀਰ ਹੋ ਕੇ—ਤਦ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਰੁਦ੍ਰ-ਜਨਮੇ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣੋ, ਹੇ ਆਰਯ (ਉਦਾਰ) ਜਨੋ।

Mantra 23

भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित् । मरुद्भिरुग्रः पृतनासु साळ्हा मरुद्भिरित्सनिता वाजमर्वा ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤ੍ਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਾਲੇ ਉਕਥ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਉਗ੍ਰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸ਼ਵ ਬਲ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਵਾਜ—ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।

Mantra 24

अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता । अपो येन सुक्षितये तरेमाध स्वमोको अभि वः स्याम ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਕ ਵੀਰ ਹੋਵੇ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਿਧਾਤਾ ਉਹ ਅਸੁਰ (ਪ੍ਰਭੂ)। ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ; ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਨਮੁੱਖ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀਏ।

Mantra 25

तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਗਨੀ, ਆਪਃ (ਜਲ), ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵਨਿਨਃ (ਵਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ) — ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਅਰਪਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਉਪਸਥ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਮ (ਸ਼ਾਂਤੀ-ਆਸਰਾ) ਪਾਈਏ; ਤੁਸੀਂ ਸਵਸਤਿਭਿਃ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਗਲਾਂ) ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Frequently Asked Questions

They are Rudra’s youthful troop of storm-gods, moving together with speed and brilliance, bringing winds, thunder, and rain, and also guarding those who honor them.

The weapons show their power to break obstacles and drive the storm, while the gold ornaments and lightning imagery show their radiant, sky-bright presence and life-giving rain.

That the offering be accepted by the chief gods and nature-powers, and that the worshippers live in peace ‘in the lap of the Maruts,’ protected always with well-being.

Ask anything about Sukta 56 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App