Rig Veda 7.56.18: Mandala 7, Sukta 56, Mantra 18

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥

Transliteration

ā́ vo hótā johavīti sattáḥ satrā́cīṃ rātíṃ maruto gṛṇānā́ḥ | yá ī́vato vṛ́ṣaṇo ásti gopā́ḥ só advayāvī havate vo ukthaíḥ ||

Translation

ఋతంలో స్థితుడై ఆసీనుడైన హోతా (హోతృ) మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాడు, ఓ మరుతులారా; మిమ్మల్ని స్తుతిస్తూ సత్రాచీ (నేరుగా సాగు) రాతి (దానం/వరము)ని గానంచేస్తున్నాడు. ప్రేరేపించే వృషణ (వృషభ-బలం)గా, గోపా (కిరణ/గో-రక్షకుడు)గా ఉన్నవాడు—ఆ అద్వయావీ (అద్వితీయ సాధకుడు) ఉక్థైః (ప్రేరిత స్తోత్రాలతో) మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాడు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• वः: to you / of you (you all)
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• होता: the Hotṛ-priest
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ (√हु ‘to sacrifice/offer’ से)

• जोहवीति: keeps calling/invokes
• जोहवीति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √ह्वे/√हू (Vedic: johavīti, intensive/iterative present)

• सत्तः: seated, settled (in the rite)
• सत्तः: Kartā (होता-विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √सद् (कृदन्त: सत्त ‘seated/settled’)

• सत्राचीम्: reaching to all/continuous (sacrificial)
• सत्राचीम्: Karma (रा॒तिम्-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्राचिन् (प्रातिपदिक)

• रातिम्: gift, bounty
• रातिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राति (दान/उपहार)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: मरुत्

• गृणानः: praising, singing
• गृणानः: Kartā (होता-विशेषण)
• Type: Participle
• Root: √गृ (स्तुति/गान) → गृणान (वर्तमान कृदन्त)

• यः: who
• यः: Kartā (उपवाक्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्

• ईवतः: of the impetuous/active one
• ईवतः: Sambandha (वृषणः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईवत् (प्रातिपदिक; ‘impetuous/going swiftly’)

• वृषणः: the mighty one
• वृषणः: Kartā (उपवाक्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (बलवान्/वीर्यवान्)

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √अस्

• गोपाः: protector/guardian (of cattle)
• गोपाः: Kartā/Predicative (वृषणः…गोपाः)
• Type: Noun
• Root: गोपा (गो + √पा ‘to protect’)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• अद्वयावी: undivided, without double-dealing
• अद्वयावी: Kartā (सः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्वयाविन्/अद्वयावी (प्रातिपदिक; ‘without duplicity/undivided’)

• हवते: calls, invokes
• हवते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (आह्वान)

• वः: you (all)
• वः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• उक्थैः: with hymns/recitations
• उक्थैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: उक्थ (स्तुति/शस्त्र)