Sukta 56
Sukta 7.56
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.56, Marut hymns in Book 7)
Maruts (Rudra’s youthful host)
Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level verification needed)
अस्मिन् वसिष्ठस्य सूक्ते मरुतः—रुद्रस्य युवानः शूराः स्तनयित्नवः—स्तूयन्ते। तेषां समवेतं प्रचण्डं प्रादुर्भावं, दीप्तान्याभरणानि, आयुधधारिणीं शक्तिं च विस्मयेन वर्णयति, या वृष्टिं जनयति नभश्च विशोधयति। तेषां रक्षणं क्षेमं च याचते, यत् तेषां घोरं तेजो यजमानस्य समुदायस्य च हिताय शिवं भवेत्। अन्त्ये मन्त्रे आशीर्वादः विस्तर्यते—इन्द्रं वरुणं मित्रम् अग्निम् आपः ओषधीः वनस्पतींश्च हविर्ग्रहणाय शान्तिदानाय च मरुतां शरणे आह्वयति।
Mantras
Mantra 1
क ईं व्यक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध स्वश्वाः ॥
के न्विमे व्यक्ता नरो रुद्रस्य मर्याḥ सनीळाः, अध स्वश्वाः? के ते समाना बलमिवागच्छन्ति?
Mantra 2
नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङ्ग विद्रे मिथो जनित्रम् ॥
न कश्चिदेषां जनूंषि वेद; ते त्वङ्ग परस्परस्य जनित्रं विद्रे। गूढे जाताः सन्तः परस्परविद्यया सामञ्जस्येन च चरन्ति।
Mantra 3
अभि स्वपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः श्येना अस्पृध्रन् ॥
स्वपूभिः परस्परमभि वपन्ति; वातस्वनासः श्येनाः इव ते अग्रे सरन्ति, अस्पृध्रन्। शीघ्रदीप्तप्रहाराः शक्तयः पन्थानं विशोधयन्ति।
Mantra 4
एतानि धीरो निण्या चिकेत पृश्निर्यदूधो मही जभार ॥
एतानि धीरोऽन्तर्निहितेषु स्थानेषु चिकीते—यदा पृश्निर्मही माता स्तन्यं दुग्धोदः (पोषणस्रोतः) जभार।
Mantra 5
सा विट् सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात्सहन्ती पुष्यन्ती नृम्णम् ॥
सा विट् मरुद्भिः सह सुवीरा अस्तु—सनात् सहन्ती, जयन्ती, नृम्णं (मानवबलतेजः) पुष्यन्ती।
Mantra 6
यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः श्रिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ॥
हे मरुतः, यूयं यामस्य येष्ठाः—शुभाः शोभिष्ठाः; श्रिया सम्मिश्राः, ओजोभिरुग्राः।
Mantra 7
उग्रं व ओजः स्थिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान् ॥
उग्रं वः ओजः; स्थिराणि वः शवांसि। अथ मरुद्भिर्गणः तुविष्मान्—अतिशयबलवान्—भवति।
Mantra 8
शुभ्रो वः शुष्मः क्रुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धृष्णोः ॥
शुभ्रो वः शुष्मः—प्रेरकबलम्—क्रुध्मी; स धुनिरिव मुनिरिव धृष्णोः शर्धस्य मनांसि धुनोति।
Mantra 9
सनेम्यस्मद्युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह प्रणङ्नः ॥
अस्मद् दिद्युं दूरं युयोत; मा वः दुर्मतिरिह अस्मान् प्रणङ्—निपातयतु।
Mantra 10
प्रिया वो नाम हुवे तुराणामा यत्तृपन्मरुतो वावशानाः ॥
हे तु॒राणा॒ः! वः प्रि॒येन॒ नाम्ना॑ अहं हुवे—यथा यू॒यं आग॑च्छथ। हे म॒रुतः॑, वावशा॒नाः॑, तृ॒प्यत॑।
Mantra 11
स्वायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत स्वयं तन्वः शुम्भमानाः ॥
स्वा॒यु॒धासः॑, इ॒ष्मिणः॑, सुनि॒ष्काः॑; उ॒त स्व॒यं त॒न्वः॑ शुम्भ॑मानाः।
Mantra 12
शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः । ऋतेन सत्यमृतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ॥
शुची॑ वः ह॒व्या॑ म॒रुतः॑ शुची॑नां; शुचिं॑ हिनोमि अध्व॒रं शुचि॑भ्यः। ऋ॒तेन॑ स॒त्यं य॑थाय॒न्ति—ऋ॒तसापः॑; शुचि॑जन्मानः शुच॑यः पाव॒काः॑।
Mantra 13
अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः । वि विद्युतो न वृष्टिभी रुचाना अनु स्वधामायुधैर्यच्छमानाः ॥
अंसेषु वः मरुतः खादयः आयुधानि बद्धानि; वक्षःसु रुक्माः सुवर्णशोभाः उपशिश्रियाणाः। वृष्टिभिः सह विद्युत इव रुचानाः, स्वधाम् अनु यच्छमानाः, आयुधैः प्रवर्तयन्तः।
Mantra 14
प्र बुध्न्या व ईरते महांसि प्र नामानि प्रयज्यवस्तिरध्वम् । सहस्रियं दम्यं भागमेतं गृहमेधीयं मरुतो जुषध्वम् ॥
प्र बुध्न्याः वः महांसि ईरते; प्र नामानि प्रयज्यवस्तिः अध्वम्। मरुतः, एतं सहस्रियम् दम्यं भागम्, गृहमেধीयं गृहं जुषध्वम्।
Mantra 15
यदि स्तुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन् । मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद्यमन्य आदभदरावा ॥
यदि स्तुतस्य, मरुतः, इत्था विप्रस्य वाजिनः हविमन् अधीथ, तदा मक्षु रायः सुवीर्यस्य दात। नू चिद् अन्यः आरावं आदभत्—उदारं न कश्चन हिनस्ति।
Mantra 16
अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥
अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥
Mantra 17
दशस्यन्तो नो मरुतो मृळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके । आरे गोहा नृहा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम् ॥
दशस्यन्तो नो मरुतो मृळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके । आरे गोहा नृहा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम् ॥
Mantra 18
आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥
आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥
Mantra 19
इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति । इमे शंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु द्वेषो अररुषे दधन्ति ॥
इमे मरुतः तुरं बलं रामयन्ति; इमे सहःसहसः तस्मै सहसे नमन्ति। इमे वनुष्यतः शंसं निपान्ति; अररुषे द्वेषः गुरु दधन्ति।
Mantra 20
इमे रध्रं चिन्मरुतो जुनन्ति भृमिं चिद्यथा वसवो जुषन्त । अप बाधध्वं वृषणस्तमांसि धत्त विश्वं तनयं तोकमस्मे ॥
इमे मरुतो रध्रं चिद् जुनन्ति, भृमिं चिद् यथा वसवो जुषन्त। अप बाधध्वं वृषणस्तमांसि; धत्त विश्वं तनयं तोकमस्मे।
Mantra 21
मा वो दात्रान्मरुतो निरराम मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे । आ नः स्पार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति ॥
मा वो दात्रान्मरुतो निरराम; मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे। आ नः स्पार्हे भजतना वसव्ये, यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति।
Mantra 22
सं यद्धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु । अध स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पृतनास्वर्यः ॥
यदा मन्युभिः प्रेरिताः जनासः सं यद्धनन्त, शूराः यह्वीषु आपःसु, ओषधीषु, विक्षु च; अथ स्मान्, हे मरुतः रुद्रियासः, पृतनासु आर्याः सन्तः त्रातारो भूथ।
Mantra 23
भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित् । मरुद्भिरुग्रः पृतनासु साळ्हा मरुद्भिरित्सनिता वाजमर्वा ॥
भूरि चक्र मरुतः पित्र्याणि उक्थानि यानि वः पुरा चित् शस्यन्ते। मरुद्भिः उग्रः पृतनासु साळ्हा भवति; मरुद्भिः इत् अर्वा वाजं सनिता।
Mantra 24
अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता । अपो येन सुक्षितये तरेमाध स्वमोको अभि वः स्याम ॥
अस्मे, हे मरुतः, वीरो शुष्म्यः अस्तु—जनानां विधर्ता असुरः। येन वयं सुक्षितये आपः तरेम; अथ वः अभि स्वमोकः स्याम।
Mantra 25
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रोऽग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त; शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे; यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः।
Frequently Asked Questions
They are Rudra’s youthful troop of storm-gods, moving together with speed and brilliance, bringing winds, thunder, and rain, and also guarding those who honor them.
The weapons show their power to break obstacles and drive the storm, while the gold ornaments and lightning imagery show their radiant, sky-bright presence and life-giving rain.
That the offering be accepted by the chief gods and nature-powers, and that the worshippers live in peace ‘in the lap of the Maruts,’ protected always with well-being.
Ask anything about Sukta 56 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.