Sukta 16
Sukta 7.16
Vasiṣṭha (opening of hymn 7.16 in the Vasiṣṭha collection)
Agni
Jagatī (opening verse appears longer; likely Jagatī or mixed meter at hymn start)
ऋग्वेदस्य ७.१६ सूक्तं वसिष्ठस्य स्तुतिर् अस्ति, यत्र अग्निः प्रियतमः सुसूक्ष्मदर्शी यज्ञस्य नेता “सर्वेषां दूतः” इव आहूयते। स देवेषु हव्यानि वहति, क्रतौ च ऋतस्य क्रमं स्थापयति। अग्निं होतारं वह्निं च स्तौति—देवैः कृतं यः अध्वरं प्रकाशयति—तं च याचते यत् स ऋषीन् यजमानांश्च शुभे सौभाग्ये उपवेशयेत्, धनं सुवीर्यं च जनानां मध्ये सम्यक् नेतृत्वं ददातु।
Mantras
Mantra 1
एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे । प्रियं चेतिष्ठमरतिं स्वध्वरं विश्वस्य दूतममृतम् ॥
ए॒ना वः॑ नम॑सा॒ऽहं अ॒ग्निम् आ हु॑वे—ऊ॒र्जो नपा॑तम्, प्रि॒यं, चेति॑ष्ठम्, अ॒रतिं स्व॑ध्व॒रं, विश्व॑स्य दू॒तम्, अ॒मृत॑म्। स नः॑ आहु॑तिं चा॒न्तर्या॑त्रां च ऋ॒तेन॑ सम्य॑क् क्रमे॑ण नयतु।
Mantra 2
स योजते अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत्स्वाहुतः । सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवं राधो जनानाम् ॥
स यो॑जते अरु॒षा वि॒श्वभो॑जसा॒, स सु॑-आहु॑तः प्र॒धाव॑ति। सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः, सु॒शमी॒ वसू॑नां, दे॒वं राधो॒ जना॑नाम्।
Mantra 3
उदस्य शोचिरस्थादाजुह्वानस्य मीळ्हुषः । उद्धूमासो अरुषासो दिविस्पृशः समग्निमिन्धते नरः ॥
उद॑स्य शो॒चिर॑स्थाद् आ॒जुह्वा॑नस्य मी॒ळ्हुषः॑। उद्धू॒मासो॑ऽस्य अरु॒षासो॑ दिवि॒स्पृशः॑; सम॒ग्निमि॑न्धते॒ नरः॑।
Mantra 4
तं त्वा दूतं कृण्महे यशस्तमं देवाँ आ वीतये वह । विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद्यत्त्वेमहे ॥
तं त्वां दूतं कृण्महे यशस्तमं; देवान् आ वीतये वह। विश्वानि सूनो सहसो मर्तभोजनानि रास्व—तद् यत् त्वेमहे।
Mantra 5
त्वमग्ने गृहपतिस्त्वं होता नो अध्वरे । त्वं पोता विश्ववार प्रचेता यक्षि वेषि च वार्यम् ॥
त्वम् अग्ने गृहपतिः; त्वं होता नो अध्वरे। त्वं पोता विश्ववार प्रचेता—यक्षि, वेषि च वार्यम्।
Mantra 6
कृधि रत्नं यजमानाय सुक्रतो त्वं हि रत्नधा असि । आ न ऋते शिशीहि विश्वमृत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ॥
कृधि रत्नं यजमानाय सुक्रतो; त्वं हि रत्नधा असि। आ न ऋते शिशीहि विश्वम् ऋत्विजं—सुशंसो यश्च दक्षते।
Mantra 7
त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः । यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान्दयन्त गोनाम् ॥
त्वयि, अग्ने, स्वाहुते, प्रियासः सूरयः सन्तु; ये जनानां यन्तारः मघवानः, ते गोनाम् ऊर्वान् दयन्त—गवां विस्तीर्णान् चरस्थानान्, प्रकाशज्ञानयोः विवृतान् पथान्।
Mantra 8
येषामिळा घृतहस्ता दुरोण आँ अपि प्राता निषीदति । ताँस्त्रायस्व सहस्य द्रुहो निदो यच्छा नः शर्म दीर्घश्रुत् ॥
येषां दुरोणे इळा घृतहस्ता प्रातः अपि निषीदति, तान् सहस्य-पुत्र त्रायस्व द्रुहो निदः च; दीर्घश्रुत्, नः शर्म यच्छ।
Mantra 9
स मन्द्रया च जिह्वया वह्निरासा विदुष्टरः । अग्ने रयिं मघवद्भ्यो न आ वह हव्यदातिं च सूदय ॥
स मन्द्रया च जिह्वया मुखेन च वह्निरासः विदुष्टरः; अग्ने, मघवद्भ्यः नः रयिम् आ वह, हव्यदातिं च सूदय।
Mantra 10
ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन श्रवसो महः । ताँ अंहसः पिपृहि पर्तृभिष्ट्वं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ॥
ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन श्रवसो महः । तान् अंहसः पिपृहि पर्तृभिष्ट्वं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ॥
Mantra 11
देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम् । उद्वा सिञ्चध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते ॥
देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम् । उद्वा सिञ्चध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते ॥
Mantra 12
तं होतारमध्वरस्य प्रचेतसं वह्निं देवा अकृण्वत । दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ॥
तं होतारमध्वरस्य प्रचेतसं वह्निं देवा अकृण्वत । दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ॥
Frequently Asked Questions
Agni is praised—especially as the immortal messenger who carries offerings to the gods and as the Hotṛ (chief priest) who makes the sacrifice succeed.
It asks Agni to guide the rite in right order, support inspired leaders and seers, and grant “ratna” (treasure) and “suvīrya” (heroic strength and capability).
It means Agni connects humans and gods: he receives the offering here, conveys it to the divine powers, and returns their blessings as protection, clarity, and prosperity.
Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.