Opening the text

Sukta 5.73
Aśvins (Nā́satyā)
ఈ సూక్తం అశ్వినులను అత్యవసరంగా ఆహ్వానిస్తుంది—వారు ఇప్పుడు ఏ లోకంలో ఉన్నా, దూరంలోనైనా, సమీపంలోనైనా, మధ్యాకాశంలోనైనా—వచ్చి యజమానులకు వేగంగా, సమృద్ధిగా సహాయం చేయమని. ప్రేరిత ఋషులతో (ప్రత్యేకంగా అత్రితో) వారి సన్నిహిత సంబంధాన్ని, అలాగే ‘ఘర్మ’ (ఉష్ణమైన, ప్రకాశమయమైన అర్పణ)ను స్మరిస్తూ, వారి రథసమ వేగవంతమైన ఆగమనం మరియు చికిత్సకరమైన ఉపకారాన్ని స్తుతిస్తుంది. చివరి మంత్రం ఈ స్తోత్రాన్నే జాగ్రత్తగా మలచిన వాక్కుగా చూపి, శాంతి మరియు వృద్ధిని కలిగించేందుకు విస్తరించే నమస్కారంగా అర్పిస్తుంది.
Mantra 1
यदद्य स्थः परावति यदर्वावत्यश्विना । यद्वा पुरू पुरुभुजा यदन्तरिक्ष आ गतम् ॥
హే అశ్వినులారా! ఈ రోజు మీరు ఎక్కడ నిలిచియున్నారో—దూరమైన పరావతిలో గానీ, సమీపమైన అరావతిలో గానీ; లేదా హే పురుభుజా, అనేక చోట్ల గానీ—లేదా అంతరిక్షంలో గానీ—అక్కడినుంచే మా వద్దకు రండి.
Mantra 2
इह त्या पुरुभूतमा पुरू दंसांसि बिभ्रता । वरस्या याम्यध्रिगू हुवे तुविष्टमा भुजे ॥
ఇక్కడనే నేను మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాను—హే పురుభూతతమా, అనేక దంసాంసి (నైపుణ్య-శక్తులు) ధరించినవారే. పరమ మంగళాన్ని కోరుతూ నేను మీవైపు సాగుతున్నాను, హే అధ్రిగూ (అచల/అసంకోచ) జనులారా; హే తువిష్టతమ (అత్యంత పరాక్రమశాలి) జనులారా, మీ బలమూ ఆనందమూ పంచుకొని అనుభవించుటకై మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాను.
Mantra 3
ईर्मान्यद्वपुषे वपुश्चक्रं रथस्य येमथुः । पर्यन्या नाहुषा युगा मह्ना रजांसि दीयथः ॥
ఒక రూపాన్ని మీరు సౌందర్యార్థం స్థాపించారు; మరొక రూపాన్నీ స్థాపించారు; రథచక్రాన్ని మీరు స్థిరపరిచారు. హే నాహుష-వంశజులారా, మరొక యుగ (జూవు)-యుగ్మంతో, మీ మహిమచేత మీరు రజాంసి—లోకాలు/ప్రాంతాలు—దాటి సంచరిస్తారు.
Mantra 4
तदू षु वामेना कृतं विश्वा यद्वामनु ष्टवे । नाना जातावरेपसा समस्मे बन्धुमेयथुः ॥
ఇదంతా నిశ్చయంగా మీ కృతమే—ఎప్పుడెప్పుడో ఎవడు స్తుతితో మీను అనుసరిస్తాడో. నానావిధాల జన్మించినవారైనా, హే అరేపస (నిర్దోష) జనులారా, మీరు మాకు బంధువులవలె వచ్చి కలుస్తారు—మానవ సాధకునితో అంతరంగ బంధాన్ని కట్టుతూ.
Mantra 5
आ यद्वां सूर्या रथं तिष्ठद्रघुष्यदं सदा । परि वामरुषा वयो घृणा वरन्त आतपः ॥
సూర్యా మీ రథంపై అధిరోహించినప్పుడు—సదా వేగంగా సాగే ఆ రథంపై—మీ చుట్టూ ప్రాణశక్తి యొక్క అరుణ అశ్వాలు పరిభ్రమిస్తాయి; ‘ఘృణా’ (దీప్తి) మరియు ‘ఆతప’ (తాపం) మిమ్మల్ని ఆవరించుకుంటాయి—మీ రాకతో మేల్కొనే కాంతి యొక్క శుభలక్షణమది.
Mantra 6
युवोरत्रिश्चिकेतति नरा सुम्नेन चेतसा । घर्मं यद्वामरेपसं नासत्यास्ना भुरण्यति ॥
ఓ నర-వీర నాసత్యులారా! ‘సుమ్న’ (కల్యాణ-ప్రసాదం) మరియు ‘చేతసా’ (మేల్కొన్న చిత్తం) ద్వారా అత్రి మిమ్మల్ని గ్రహిస్తాడు. అతడు తన నోట ‘అరేపస’ (నిర్దోష) ‘ఘర్మ’—మీ ఉష్ణ, దీప్తిమయ అర్పణ—ధరిస్తే, దానితో ‘భురణ్యతి’—త్వరిత సిధ్ధి శక్తిగా వేగిస్తుంది.
Mantra 7
उग्रो वां ककुहो ययिः शृण्वे यामेषु संतनिः । यद्वां दंसोभिरश्विनात्रिर्नराववर्तति ॥
మీ ‘కకుహ’ (శిఖర-నాదం) ఉగ్రంగా ఉంది; మీ ‘యయి’ (త్వరిత గమనం) బలంగా ఉంది; యాత్రల్లో మీ సహాయపు ‘సంతని’ (నిరంతర ప్రవాహం) వినిపిస్తుంది. అత్రి, ఓ అశ్విన నరులారా, మీ ‘దంసోభిః’ (అద్భుత కార్యాల) వల్ల మళ్లీ మళ్లీ మీవైపు ‘ఆవర్తతి’—తిరిగి తిరిగి మొగ్గినప్పుడు—మీరు ఫలప్రదమైన చలనంతో స్పందిస్తారు.
Mantra 8
मध्व ऊ षु मधूयुवा रुद्रा सिषक्ति पिप्युषी । यत्समुद्राति पर्षथः पक्वाः पृक्षो भरन्त वाम् ॥
మధు-యువ రుద్రులారా! తేనెవంటి మధురత్వం నిశ్చయంగా మీకు అంటుకొని ఉంటుంది—సమృద్ధిగా, పెరుగుతూ. మీరు సముద్రసమానమైన లోతులను దాటి వెళ్లినప్పుడు, పక్వమైన సోమరస పానాలు మీకు పోషణను తెస్తాయి; పరిపక్వ శక్తులు మీ సంపూర్ణ భాగాన్ని మోసుకొస్తాయి.
Mantra 9
सत्यमिद्वा उ अश्विना युवामाहुर्मयोभुवा । ता यामन्यामहूतमा यामन्ना मृळयत्तमा ॥
హే అశ్వినౌ! నిజముగా, మీరు ఇద్దరూ ‘మయోభూ’—ఆనందం, క్షేమం ప్రసాదించువారు—అని పిలువబడుతారు. యాత్ర యొక్క ప్రతి గమనంలో మీరు అత్యంత సులభంగా ఆహ్వానింపబడుతారు; ప్రతి గమనంలో కరుణను, ఆరోగ్యాన్ని వర్షింపజేయుటలో మీరు అత్యంత శక్తిమంతులు.
Mantra 10
इमा ब्रह्माणि वर्धनाश्विभ्यां सन्तु शंतमा । या तक्षाम रथाँ इवावोचाम बृहन्नमः ॥
వృద్ధిని పెంపొందించే ఈ బ్రహ్మములు (మంత్రాలు) అశ్వినులకై అత్యంత శాంతిదాయకములగునుగాక. శిల్పి రథాలను నిర్మించునట్లు, మేము వాక్కును నిర్మించాము; విస్తారమైన, విస్తరించే నమస్కారాన్ని ఉచ్చరిస్తున్నాము.
The Aśvins (also called Nāsatyā) are divine twin helpers known for swift arrival, healing, rescue, and bringing timely benefits, especially around dawn and life’s transitions.
The hymn asks the Aśvins to come quickly from wherever they are and to grant protection, wellbeing, and effective help to the worshippers through the power of praise and offering.
Atri represents awakened seer-knowledge that recognizes the Aśvins’ grace. The “gharma” (warm, luminous offering) symbolizes a potent ritual gift through which their swift fulfilment and healing power are invoked.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.