Sukta 73

Mantra 1

यदद्य स्थः परावति यदर्वावत्यश्विना । यद्वा पुरू पुरुभुजा यदन्तरिक्ष आ गतम् ॥

हे अश्विनौ! आज तुम्ही जिथे उभे आहात—दूर परावत असो वा जवळ अरावत; किंवा हे पुरुभुजा, अनेक ठिकाणी असो—किंवा अंतरिक्षात—तिथूनच आमच्याकडे या.

Mantra 2

इह त्या पुरुभूतमा पुरू दंसांसि बिभ्रता । वरस्या याम्यध्रिगू हुवे तुविष्टमा भुजे ॥

इथेच मी तुम्हांला हाक देतो—हे पुरुभूततम, अनेक दंस (कौशल्य-शक्ती) धारण करणाऱ्यांनो. परम कल्याणाची इच्छा धरून मी तुमच्याकडे येतो, हे अध्रिगू (अढळ/निःसंकोच) जनांनो; हे तुविष्टतम (अतिपराक्रमी) जनांनो, तुमच्या बल व आनंदाच्या भोग-वाट्यासाठी मी तुम्हांला आवाहन करतो.

Mantra 3

ईर्मान्यद्वपुषे वपुश्चक्रं रथस्य येमथुः । पर्यन्या नाहुषा युगा मह्ना रजांसि दीयथः ॥

एक रूप तुम्ही सौंदर्यासाठी ठरवले, आणि दुसरेही एक रूप; रथाचे चक्र तुम्ही स्थिर केले. हे नाहुष-वंशजांनो, दुसऱ्या युग (जुवा)-युग्माने, तुमच्या महिमेने तुम्ही रजांसि—लोक/प्रदेश—ओलांडत संचार करता.

Mantra 4

तदू षु वामेना कृतं विश्वा यद्वामनु ष्टवे । नाना जातावरेपसा समस्मे बन्धुमेयथुः ॥

हे सर्व निश्चयच तुमचेच कृत्य आहे—जेव्हा-जेव्हा कोणी स्तुतीसह तुमचा अनुकरण करतो. नाना प्रकारे जन्मलेले असूनही, हे अरेपस (निर्दोष) जनांनो, तुम्ही आमच्याकडे बंधूप्रमाणे येऊन एकत्र होता—मानवी साधकाशी अंतरंग नाते जोडत.

Mantra 5

आ यद्वां सूर्या रथं तिष्ठद्रघुष्यदं सदा । परि वामरुषा वयो घृणा वरन्त आतपः ॥

सूर्या जेव्हा तुमच्या रथावर आरूढ होते—जो रथ सदा वेगाने धावणारा आहे—तेव्हा तुमच्या भोवती प्राणशक्तीचे अरुण अश्व परिक्रमा करतात; आणि घृणा (दीप्ती) व आतप (ताप) तुम्हाला वेढून घेतात—तुमच्या आगमनासोबत जागृत होणाऱ्या तेजाचे हे मंगलचिन्ह आहे.

Mantra 6

युवोरत्रिश्चिकेतति नरा सुम्नेन चेतसा । घर्मं यद्वामरेपसं नासत्यास्ना भुरण्यति ॥

हे नर-वीर नासत्यौ! सुम्न (कल्याण-प्रसाद) आणि चेतसा (जागृत चित्त) यांद्वारे अत्रि तुम्हाला ओळखतो. जेव्हा तो मुखात अरेपस (निर्दोष) घर्म—तुमचे उष्ण, दीप्तिमान अर्पण—धारण करतो, तेव्हा तो ते घेऊन भुरण्यति—त्वरित सिद्धीची शक्ती होऊन धावतो.

Mantra 7

उग्रो वां ककुहो ययिः शृण्वे यामेषु संतनिः । यद्वां दंसोभिरश्विनात्रिर्नराववर्तति ॥

तुमचा उग्र ककुह (शिखर-नाद) आणि तुमची ययि (त्वरित गती) प्रबळ आहे; यात्रांमध्ये तुमच्या सहाय्याची संतनि (अखंड धारा) ऐकू येते. जेव्हा अत्रि, हे अश्विन नरौ, तुमच्या दंसोभिः (अद्भुत कर्मांनी) वारंवार तुमच्याकडे आवर्तति—पुन्हा पुन्हा वळतो—तेव्हा तुम्ही प्रभावी गतीने प्रत्युत्तर देता.

Mantra 8

मध्व ऊ षु मधूयुवा रुद्रा सिषक्ति पिप्युषी । यत्समुद्राति पर्षथः पक्वाः पृक्षो भरन्त वाम् ॥

हे मधु-युवा रुद्रांनो! मधुर मधुरस निश्चयच तुमच्याशी चिकटून राहतो—समृद्ध व वाढता. जेव्हा तुम्ही समुद्रासारख्या गहनतेपलीकडे पार जाता, तेव्हा पक्क्या सोमरसाचे पान तुमच्यासाठी पोषण आणते; परिपक्व शक्ती तुमचा परिपूर्ण वाटा वहात आणतात.

Mantra 9

सत्यमिद्वा उ अश्विना युवामाहुर्मयोभुवा । ता यामन्यामहूतमा यामन्ना मृळयत्तमा ॥

हे अश्विनौ! खरेच, तुम्हा दोघांना ‘मयोभू’—आनंद व कल्याण देणारे—असे म्हणतात. प्रवासाच्या प्रत्येक गतीत तुम्हीच सर्वात सहज आवाहनीय; प्रत्येक गतीत करुणा व आरोग्य ओतण्यात तुम्हीच सर्वाधिक समर्थ.

Mantra 10

इमा ब्रह्माणि वर्धनाश्विभ्यां सन्तु शंतमा । या तक्षाम रथाँ इवावोचाम बृहन्नमः ॥

वृद्धी वाढविणारे हे ब्रह्म (मंत्र) अश्विनांसाठी अत्यंत शांतिदायक ठरोत. जसा कारागीर रथ घडवितो, तशी आम्ही वाणी घडविली आहे; आम्ही विशाल व विस्तारत जाणारा नमस्कार उच्चारतो.