Sukta 73

Mantra 1

यदद्य स्थः परावति यदर्वावत्यश्विना । यद्वा पुरू पुरुभुजा यदन्तरिक्ष आ गतम् ॥

આજે તમે જ્યાં ઊભા છો—દૂર પરાવત હોય કે નજીક અર્વાવત, હે અશ્વિનો—અથવા અનેક પુરુ ક્ષેત્રોમાં, હે પુરુભુજા (અતિ સહાયક), અથવા અંતરિક્ષમાં; ત્યાંથી અમારી પાસે આવો.

Mantra 2

इह त्या पुरुभूतमा पुरू दंसांसि बिभ्रता । वरस्या याम्यध्रिगू हुवे तुविष्टमा भुजे ॥

અહીં હું તમને આહ્વાન કરું છું—હે પુરુભૂતમા, અનેક રૂપે પ્રગટ થનારા; અનેક દંસા (કૌશલ્ય-શક્તિઓ) ધારણ કરનાર. પરમ કલ્યાણની ઇચ્છાથી હું તમારી તરફ ગતિ કરું છું, હે અધ્રિગુ (અચલ/અનહચકાતા) દેવો; હે તુવિષ્ટમા (અતિશય પરાક્રમી), તમારી બળ-આનંદની ભાગીદારી માટે હું તમને બોલાવું છું.

Mantra 3

ईर्मान्यद्वपुषे वपुश्चक्रं रथस्य येमथुः । पर्यन्या नाहुषा युगा मह्ना रजांसि दीयथः ॥

એક રૂપ તમે સૌંદર્ય માટે સ્થાપો, બીજું રૂપ પણ સ્થાપો; રથનું ચક્ર તમે સ્થિર કર્યું. હે નાહુષ-વંશજ દેવો, અન્ય યુગલ યોકોથી, તમારી મહિમાથી તમે રજાંસિ—લોકો/વિસ્તારો—માં વિહાર કરો, ચેતનાના પ્રદેશોમાં ગતિ કરો.

Mantra 4

तदू षु वामेना कृतं विश्वा यद्वामनु ष्टवे । नाना जातावरेपसा समस्मे बन्धुमेयथुः ॥

આ બધું નિશ્ચયે તમારું જ કરેલું છે, જ્યારે કોઈ તમારું અનુસરણ કરીને સ્તુતિ કરે. ભિન્ન રીતે જન્મેલા હોવા છતાં, હે અરેપસા (નિર્દોષ/અકલંક) દેવો, તમે અમારે પાસે બંધુ સમા એકત્ર થાઓ—માનવ સાધક સાથે અંતરંગ બંધન રચો.

Mantra 5

आ यद्वां सूर्या रथं तिष्ठद्रघुष्यदं सदा । परि वामरुषा वयो घृणा वरन्त आतपः ॥

જ્યારે સૂર્યા તમારો રથ આરોહે છે—સદા વેગશીલ, ત્વરિત ગતિ ધરાવતો—ત્યારે તમારી આસપાસ જીવનશ્વાસના લાલિમાભર્યા અશ્વો પરિભ્રમણ કરે છે; અને તેજ (ઘૃણા) તથા તાપ (આતપ) તમારી ચારે તરફ એકત્ર થાય છે.

Mantra 6

युवोरत्रिश्चिकेतति नरा सुम्नेन चेतसा । घर्मं यद्वामरेपसं नासत्यास्ना भुरण्यति ॥

હે નર-વીરો નાસત્યાઓ, સુમ્ન (કૃપા) અને ચેતસા (જાગૃત મન) વડે અત્રિ તમને ઓળખે છે. જ્યારે તે પોતાના મુખમાં નિર્દોષ ઘર્મ—તમારું ઉષ્ણ, તેજોમય અર્પણ—ધારે છે, ત્યારે તે તેને લઈને ત્વરિત સિદ્ધિની શક્તિ સમે દોડે છે.

Mantra 7

उग्रो वां ककुहो ययिः शृण्वे यामेषु संतनिः । यद्वां दंसोभिरश्विनात्रिर्नराववर्तति ॥

તમારો ઉગ્ર કકુહ-નાદ અને તમારું ત્વરિત ગમન—યાત્રાઓમાં સાંભળાય છે; તે તમારી સહાયનો અવિરત પ્રવાહ છે. જ્યારે અત્રિ, હે અશ્વિનો, તમારા અદ્ભુત દંસો (શક્તિઓ) વડે, હે નર-વીરો, વારંવાર તમારી તરફ વળે છે, ત્યારે તમે કાર્યસાધક ગતિથી પ્રતિઉત્તર આપો છો.

Mantra 8

मध्व ऊ षु मधूयुवा रुद्रा सिषक्ति पिप्युषी । यत्समुद्राति पर्षथः पक्वाः पृक्षो भरन्त वाम् ॥

હે મધુ-યુવા રુદ્રો, નિશ્ચયે મધુર મધુ-રસ તમારી સાથે ચોંટે છે—સમૃદ્ધ અને વધતો. જ્યારે તમે સમુદ્રસમાન ગહનતાને પાર કરો છો, ત્યારે પક્વ પેયો તમારે માટે પોષણ લાવે છે; પરિપક્વ શક્તિઓ તમારી પૂર્ણતાનો ભાગ વહન કરે છે.

Mantra 9

सत्यमिद्वा उ अश्विना युवामाहुर्मयोभुवा । ता यामन्यामहूतमा यामन्ना मृळयत्तमा ॥

હે અશ્વિનો, ખરેખર તો તમને બંનેને ‘મયોભૂ’—આનંદ અને કલ્યાણના દાતા—કહે છે. યાત્રાના દરેક ગમનમાં તમે સર્વાધિક સહેલાઈથી આહ્વાનનીય છો; દરેક ગમનમાં તમે કૃપા અને આરોગ્ય વરસાવવામાં સર્વાધિક સમર્થ છો.

Mantra 10

इमा ब्रह्माणि वर्धनाश्विभ्यां सन्तु शंतमा । या तक्षाम रथाँ इवावोचाम बृहन्नमः ॥

અશ્વિનો માટે વૃદ્ધિ પોષનારા આ બ્રહ્મ-મંત્રો સર્વાધિક શાંતિમય બન્યા રહે. જેમ રથોને ઘડે છે તેમ અમે વાણી ઘડી છે; અમે વિશાળ અને વિસ્તરતું નમસ્કાર ઉચ્ચારીએ છીએ.