
Sukta 5.61
Śyāvāśva Ātreya (traditional for RV 5.61)
Maruts (likely continuation of Marut context from 5.60; ‘naraḥ’ commonly fits Maruts as heroic troop)
Anuṣṭubh (probable; short verse)
ഈ സൂക്തം ദൂരത്തിൻറെ അറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് എത്തുന്ന വീരസമൂഹമായ മരുതുകളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു; അവരുടെ തിരിച്ചറിയൽ എന്തെന്നു ചോദിച്ച്, സംരക്ഷക സാന്നിധ്യം ക്ഷണിക്കുന്നു. അവരുടെ വേഗമേറിയ, കൊടുങ്കാറ്റുപോലെയുള്ള ശക്തിയെയും, സമൃദ്ധി (കന്നുകാലികൾ, ബലം, പോഷണത്തിന്റെ “ധാരകൾ”) നൽകാനുള്ള ശേഷിയെയും, ഗായകനെ തടസ്സങ്ങൾക്കപ്പുറം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന കൂട്ടാളികളെന്ന നിലയിലെ അവരുടെ പങ്കിനെയും പുകഴ്ത്തുന്നു. അവസാനം, പ്രകാശമുള്ള “പശുക്കൾ” (കിരണങ്ങൾ/സമ്പത്ത്) അനുസരിച്ച് നീങ്ങുന്ന ദാനശീലമായ രഥപഥത്തിന്റെ വിശാലമായ വൈദിക മോട്ടിഫിലേക്കു സൂചന നൽകി, മരുതുകളുടെ ദാനങ്ങളെ കോസ്മിക ക്രമത്തിൽ ആങ്കർ ചെയ്യുന്നു.
Mantra 1
के ष्ठा नरः श्रेष्ठतमा य एकएक आयय । परमस्याः परावतः ॥
ഹേ നരന്മാരേ, ഹേ വീരന്മാരേ, നിങ്ങൾ ആരാണ്—അത്യുത്തമർ—പരമലോകത്തിന്റെ അതിദൂര പരാവതത്തിൽ നിന്ന്, ഓരോരുത്തനും തനിത്തന്നെ വന്നെത്തിയവർ?
Mantra 2
क्व वोऽश्वाः क्वाभीशवः कथं शेक कथा यय । पृष्ठे सदो नसोर्यमः ॥
നിങ്ങളുടെ അശ്വങ്ങൾ എവിടെ? നിങ്ങളുടെ അഭീശവഃ (രശ്മികൾ/ലഗാം) എവിടെ? നിങ്ങൾ എങ്ങനെ സമർത്ഥർ, എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു—പുറത്ത് (പൃഷ്ഠേ) നിങ്ങളുടെ ആസനം എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു, നിങ്ങളുടെ ഗതിയുടെ യോജന/മാപം (യമഃ) എന്ത്?
Mantra 3
जघने चोद एषां वि सक्थानि नरो यमुः । पुत्रकृथे न जनयः ॥
അവരുടെ ജഘനത്തിൽ (പിന്ന്ഭാഗത്ത്) പ്രേരണയുണ്ട്; നരഃ (വീരർ) തങ്ങളുടെ സക്ഥാനി (തുടകൾ) വിരിച്ചുനീട്ടുന്നു—പുത്രകൃഥേ, പുത്രസൃഷ്ടിക്കായി, ജനയഃ (ജനകർ) പോലെ.
Mantra 4
परा वीरास एतन मर्यासो भद्रजानयः । अग्नितपो यथासथ ॥
മുന്നോട്ട് പുറപ്പെടുവിൻ, ഹേ വീരന്മാരേ; മുന്നേറുവിൻ, ഹേ ഭദ്രജനയഃ മർയാസഃ (ശുഭജന്മ യുവാക്കൾ). നിങ്ങൾ ഉള്ളതുപോലെ തന്നെ—അഗ്നിതപഃ പോലെ, ആരുടെ തപസ് അഗ്നിയാകുന്നുവോ, അഗ്നിതേജസ്സാൽ ദഹിക്കുന്നവർ പോലെ.
Mantra 5
सनत्साश्व्यं पशुमुत गव्यं शतावयम् । श्यावाश्वस्तुताय या दोर्वीरायोपबर्बृहत् ॥
അവൾ അവനുവേണ്ടി അശ്വസമ്പത്തും ഗോസമ്പത്തും ശതഗുണ വർധനയും ജയിച്ചു നൽകി; ശ്യാവാശ്വന്റെ സ്തുതിക്കായി, ഭുജവീരന്റെ പരാക്രമം അവൾ കൂടുതൽ പ്രബലമാക്കി.
Mantra 6
उत त्वा स्त्री शशीयसी पुंसो भवति वस्यसी । अदेवत्रादराधसः ॥
നിനക്കായി സ്ത്രീയും പുരുഷനേക്കാൾ അധികം ശക്തിയുള്ളവളും ശ്രേഷ്ഠയുമായിത്തീരുന്നു; അദേവത്രരിൽ നിന്നും അപ്രാപ്തസാധകരിൽ നിന്നും (ഞങ്ങളെ) രക്ഷിക്കണമേ.
Mantra 7
वि या जानाति जसुरिं वि तृष्यन्तं वि कामिनम् । देवत्रा कृणुते मनः ॥
വളഞ്ഞ പ്രേരണയെയും, ദാഹാർത്തമായ ഉന്മേഷത്തെയും, കാമനാഭരിതമായ ആഗ്രഹത്തെയും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വേർതിരിക്കുന്നവൾ—മനസ്സിനെ ദേവത്രാ, ദിവ്യദിശയിലേക്കു തിരിക്കുന്നു.
Mantra 8
उत घा नेमो अस्तुतः पुमाँ इति ब्रुवे पणिः । स वैरदेय इत्समः ॥
ഇതും സത്യമായി പണി പറയുന്നു: ‘അവൻ വെറും പുരുഷൻ മാത്രം—അസ്തുത (സ്തുതി ലഭിക്കാത്തവൻ), നേമോ (നമസ്കാരം/ആദരം) ഇല്ലാത്തവൻ’; എന്നാൽ വൈര-ദേയ (മത്സരവും ദാനവും) എന്ന അതേ മണ്ഡലത്തിൽ അവൻ അവരുടെ തുല്യനാണ്.
Mantra 9
उत मेऽरपद्युवतिर्ममन्दुषी प्रति श्यावाय वर्तनिम् । वि रोहिता पुरुमीळ्हाय येमतुर्विप्राय दीर्घयशसे ॥
എന്നേക്കായി യുവതിയായ ദീപ്തശക്തി—ആനന്ദം പകരുന്നവൾ—ഇരുട്ടിനെ നേരിടുന്ന പാതയിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; പിന്നെ രണ്ടു രോഹിതാ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള) ശക്തികൾ പുരുമീൾഹ (മഹാകൃപാളു)നുവേണ്ടി, ദീർഘയശസ് (ദൂരവ്യാപകമായ യശസ്) ഉള്ള വിപ്ര (ഋഷി/ദർശി)നുവേണ്ടി, അമർത്തി മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
Mantra 10
यो मे धेनूनां शतं वैददश्विर्यथा ददत् । तरन्त इव मंहना ॥
എനിക്ക് ധേനുക്കളുടെ നൂറു പ്രവാഹങ്ങൾ (പോഷകശക്തികൾ) കണ്ടെത്തി, യഥോചിതമായി അവയെ ദാനം ചെയ്തവൻ—അവൻ പ്രചുര മംഹനാ (മഹത്തായ പ്രേരണ/വേഗം) കൊണ്ട് മറുകര കടക്കുന്നവനെപ്പോലെയാണ്.
Mantra 11
य ईं वहन्त आशुभिः पिबन्तो मदिरं मधु । अत्र श्रवांसि दधिरे ॥
വേഗശക്തികളാൽ അവനെ വഹിച്ച്, മദിര മധു (മത്താക്കുന്ന മധു) പാനം ചെയ്യുന്നവർ—ഇവിടെ തന്നെയാണ് അവർ തങ്ങളുടെ ദീപ്തമായ കീർത്തി സ്ഥാപിച്ചത്.
Mantra 12
येषां श्रियाधि रोदसी विभ्राजन्ते रथेष्वा । दिवि रुक्म इवोपरि ॥
ആരുടെ ശ്രീ (ഐശ്വര്യ-തേജസ്) രണ്ടു ലോകങ്ങളായ രോദസീയുടെ മേൽ വ്യാപിച്ച് ദീപ്തമാകുന്നു, രഥങ്ങളിൽ മിന്നുന്നു; ദിവിയിൽ മുകളിൽ സ്ഥാപിതമായ സ്വർണ്ണ റുക്മംപോലെ പ്രകാശം.
Mantra 13
युवा स मारुतो गणस्त्वेषरथो अनेद्यः । शुभंयावाप्रतिष्कुतः ॥
യുവാവാണ് ആ മാരുതഗണം—ജ്വലിക്കുന്ന രഥങ്ങളോടുകൂടി, നിർദോഷം; ശുഭഗതിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, അപ്രതിഷ്കുത—തടസ്സമില്ലാത്തവർ, അവിഘ്നം.
Mantra 14
को वेद नूनमेषां यत्रा मदन्ति धूतयः । ऋतजाता अरेपसः ॥
ഇപ്പോൾ സത്യമായി ആരാണ് അറിയുക—എവിടെയാണ് ഈ ധൂതയഃ, ശുദ്ധ-പ്രകാശമുള്ളവർ, മദ (ആനന്ദോന്മാദം) അനുഭവിക്കുന്നത്? ഋതത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർ, മലിനതയില്ലാത്ത (അരേപസ്) സ്വഭാവമുള്ളവർ.
Mantra 15
यूयं मर्तं विपन्यवः प्रणेतार इत्था धिया । श्रोतारो यामहूतिषु ॥
ഹേ വിപന്യവഃ—അത്ഭുതകർമ്മശക്തികളേ—ധിയാ (ശരിയായ ദർശനം/ബുദ്ധി) കൊണ്ടു നിങ്ങൾ മർത്ത്യനെ ഇങ്ങനെ നേതാക്കളായി നയിക്കുന്നു; യാമ-ആഹുതികളിൽ നിങ്ങൾ ആഹ്വാനങ്ങളുടെ ശ്രോതാക്കളാണ്.
Mantra 16
ते नो वसूनि काम्या पुरुश्चन्द्रा रिशादसः । आ यज्ञियासो ववृत्तन ॥
ഹേ രിശാദസഃ—ഹാനി നശിപ്പിക്കുന്നവരേ—ഞങ്ങൾക്ക് കാമ്യ വസുക്കൾ കൊണ്ടുവരിക: ബഹു-ചന്ദ്ര (വളരെ ദീപ്തമായ)യും വിശാല-പ്രഭാമയവും; ഹേ യജ്ഞിയാസോ, ഇവിടെ തിരിഞ്ഞുവരിക.
Mantra 17
एतं मे स्तोममूर्म्ये दार्भ्याय परा वह । गिरो देवि रथीरिव ॥
ഊർമിജന്യ ദേവീ, ഈ എന്റെ സ്തോമം ദാർഭ്യനിലേക്കു മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകേണമേ; ദേവീ, രഥിയെന്നപോലെ എന്റെ ഗിരഃ—പ്രേരിത വാക്കുകൾ—രഥംപോലെ വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകുക, വാക്ക് साधകന്റെ ഉള്ളിൽ തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽ അഖണ്ഡമായി എത്തുവാൻ.
Mantra 18
उत मे वोचतादिति सुतसोमे रथवीतौ । न कामो अप वेति मे ॥
എന്നുവേണ്ടിയും ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിക്കപ്പെടട്ടെ—‘ഇതി!’—സോമം പിഴിയപ്പെടുന്ന രഥവീതി-ചലനത്തിൽ; എന്റെ കാമം—ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയിലേക്കുള്ള ദൃഢസങ്കൽപം—ഒഴിയുന്നില്ല, എന്റെ ഉള്ളിലെ അഭിലാഷാഗ്നി വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
Mantra 19
एष क्षेति रथवीतिर्मघवा गोमतीरनु । पर्वतेष्वपश्रितः ॥
ഇതുതന്നെ മഘവാന്റെ സ്ഥിരമായ രഥവീതി: അവൻ ഗോമതീ—പ്രകാശമുള്ള ‘പശുക്കൾ’ (ജ്ഞാനകിരണങ്ങൾ)—നെ അനുഗമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു; പർവ്വതങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ചു നിലകൊള്ളുന്നു—ദൃഢചേതനയുടെ ശിഖരങ്ങൾ പിന്തുണയാകെ.
In this sukta, ‘naraḥ’ most naturally refers to the Maruts—the heroic troop of storm-deities known for speed, brilliance, and protective power.
It invites their presence and seeks protection, victory over obstacles, and increase of prosperity—often expressed as cattle, nourishment, and strong forward movement.
Depending on reading, ‘cows’ can mean literal wealth (cattle) and also luminous rays or insights—signs of abundance and clarity granted by divine power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.