
Sukta 3.55
Viśvāmitra Gāthina (traditional for Mandala 3; RV 3.55 commonly in his family-book domain)
Viśve Devāḥ / the One Asura-might behind the gods; Dawn as revelatory condition
Triṣṭubh (probable; confirm)
ఋగ్వేదం 3.55లో అనేక దేవతలు ఒకే మహత్తర, ఏకైక సార్వభౌమాధికారం/ప్రభుత్వశక్తి (ఏకం అసురత్వం) చేత నిలబెట్టబడుతున్నారని, ఉషస్సు (ప్రభాతము) దాగి ఉన్న క్రమాన్ని తెరిచి చూపినప్పుడు అది వ్యక్తమవుతుందని ఆలోచిస్తుంది. ‘కాంతి యొక్క అడుగు’లో వాక్కు, జంటగా ఉన్న పాలు ఇచ్చే ఆవులు, జలాలు మరియు వృక్షాలు, భూమి యొక్క సమృద్ధి వంటి ప్రతీకాత్మక చిత్రాల శ్రేణి ద్వారా, దేవతలకు శక్తినిచ్చి యజ్ఞాన్ని మరియు జీవనాన్ని నిలబెట్టే ఋత యొక్క అంతర్లీన సమన్వయాన్ని ఈ సూక్తం స్తుతిస్తుంది.
Mantra 1
उषसः पूर्वा अध यद्व्यूषुर्महद्वि जज्ञे अक्षरं पदे गोः । व्रता देवानामुप नु प्रभूषन्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
పూర్వ ఉషస్సులు విస్తరించి ప్రకాశించినప్పుడు, కాంతి (గోః) యొక్క పదములో మహత్తరమైన అవినాశి ‘అక్షరం’ జన్మిస్తుంది. దేవుల వ్రతాలను అలంకరించి ప్రకటిస్తూ, దేవశక్తుల యొక్క ఏకమైన విశాల ‘అసురత్వం’ ప్రకటమవుతుంది.
Mantra 2
मो षू णो अत्र जुहुरन्त देवा मा पूर्वे अग्ने पितरः पदज्ञाः । पुराण्योः सद्मनोः केतुरन्तर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
ఇక్కడ దేవులు మమ్మల్ని త్రోసివేయకుండునుగాక; హే అగ్నీ, మార్గజ్ఞులైన పూర్వ పితరులూ మమ్మల్ని తిరస్కరించకుండునుగాక. రెండు ప్రాచీన సద్మనుల అంతరంలో కేతు (ప్రకాశ-చిహ్నం) స్థాపితమై ఉంది—దేవుల యొక్క ఏకమైన విశాల అసురత్వం.
Mantra 3
वि मे पुरुत्रा पतयन्ति कामाः शम्यच्छा दीद्ये पूर्व्याणि । समिद्धे अग्नावृतमिद्वदेम महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
నా కామనలు అనేక దిశలలో ఎగిరిపోతున్నాయి; ప్రజ్వలిత జ్వాల వైపు నేను పూర్వకాల జ్యోతులను దీప్తింపజేస్తాను. ప్రజ్వలిత అగ్నిలో మనం ఋతం—సత్యమే—అని పలుకుదాం; దేవుల యొక్క అదే ఒక మహత్తర అసురత్వ-శక్తి.
Mantra 4
समानो राजा विभृतः पुरुत्रा शये शयासु प्रयुतो वनानु । अन्या वत्सं भरति क्षेति माता महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
ఒకే రాజు అనేక విధాలుగా ధరింపబడుతున్నాడు; అతడు విశ్రాంతి స్థానాలలో శయనించి, అడవులలో సంచరిస్తూ కదులుతాడు. మరొకటి వత్సాన్ని మోస్తుంది; మాత నివసించి పోషిస్తుంది—దేవుల యొక్క అదే ఒక మహత్తర అసురత్వ-శక్తి.
Mantra 5
आक्षित्पूर्वास्वपरा अनूरुत्सद्यो जातासु तरुणीष्वन्तः । अन्तर्वतीः सुवते अप्रवीता महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
తరువాతది ముందువాటిలోనే స్థాపితమై ఉంది; అనునాదరహితమైనది కొత్తగా జనించిన యువ రూపాల అంతరంలో ఉంది. అంతర్భారిణి, ప్రకటించకుండానే, ప్రసవిస్తుంది—దేవుల యొక్క అదే ఒక మహత్తర అసురత్వ-శక్తి.
Mantra 6
शयुः परस्तादध नु द्विमाताबन्धनश्चरति वत्स एकः । मित्रस्य ता वरुणस्य व्रतानि महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
అవతల పడి ఉన్నవాడే, ఇప్పుడు నిజంగా ద్వి-మాత—అబంధనుడు—ఒకే వత్సంగా సంచరిస్తాడు. ఇవే మిత్రుని, వరుణుని వ్రతాలు (నియమాలు); దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం (దైవాధిపత్యం).
Mantra 7
द्विमाता होता विदथेषु सम्राळन्वग्रं चरति क्षेति बुध्नः । प्र रण्यानि रण्यवाचो भरन्ते महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
ద్వి-మాత హోతా విధథాలలో సమ్రాట్; అగ్రాన్ని అనుసరించి సంచరిస్తాడు, బుధ్నంలో (గాఢ ఆధారంలో) నివసిస్తాడు. వారు రమణీయ నిధులను, రణ్య-వాచం (ఆనందవాక్యాలను) ముందుకు తెస్తారు—దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం.
Mantra 8
शूरस्येव युध्यतो अन्तमस्य प्रतीचीनं ददृशे विश्वमायत् । अन्तर्मतिश्चरति निष्षिधं गोर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
యుద్ధించే వీరుని అంతరంలోలాగా, అది ప్రత్యచీనమై—తనవైపు వచ్చిన సమస్తాన్ని—చూస్తుంది. అంతర్మతి గో (కిరణం/ప్రకాశం) యొక్క నిష్షిద్ధం (గుప్తాసనం) వైపు సంచరిస్తుంది—దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం.
Mantra 9
नि वेवेति पलितो दूत आस्वन्तर्महाँश्चरति रोचनेन । वपूंषि बिभ्रदभि नो वि चष्टे महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
పలితుడు—ప్రాచీన దూత—ప్రవాహాల అంతరంలో వేగంగా దూసుకుపోతాడు; మహానై రోచన (దీప్త లోకం)లో సంచరిస్తాడు. అనేక రూపాలను ధరించి, వివేకంతో మాపై దృష్టి వేస్తాడు—దేవుల యొక్క ఒకటే మహత్తర అసురత్వం (ప్రభుత్వం).
Mantra 10
विष्णुर्गोपाः परमं पाति पाथः प्रिया धामान्यमृता दधानः । अग्निष्टा विश्वा भुवनानि वेद महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
విష్ణువు గోపా (రక్షకుడు) పరమ పథాన్ని కాపాడుతాడు; ప్రియమైన అమృత ధామాలను స్థాపిస్తూ. అగ్ని ఈ సమస్త భువనాలను తెలుసు—దేవుల యొక్క ఒకటే మహత్తర అసురత్వం (ప్రభుత్వం).
Mantra 11
नाना चक्राते यम्या वपूंषि तयोरन्यद्रोचते कृष्णमन्यत् । श्यावी च यदरुषी च स्वसारौ महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
సహోదరీలైన ఇద్దరు నానావిధ రూపాలను సృష్టిస్తారు; వారిలో ఒకటి ప్రకాశిస్తుంది, మరొకటి కృష్ణం (అంధకారం). శ్యావీ మరియు అరుషీ—ఆ సోదరీలు—ప్రకటిస్తారు: దేవుల యొక్క ఒకటే మహత్తర అసురత్వం (ప్రభుత్వం).
Mantra 12
माता च यत्र दुहिता च धेनू सबर्दुघे धापयेते समीची । ऋतस्य ते सदसीळे अन्तर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
అక్కడ తల్లి మరియు కుమార్తె—రెండు పాలిచ్చే ధేనువులు—సమన్వయంగా కలిసి పాలు దోయుచు, పరస్పరం పోషించుకొనుచున్నాయి. ఋతస్య అంతః-ఆసనంలో నేను వారిని స్తుతించుచున్నాను; దేవానాం ఒకటే మహత్ అసురత్వం (ప్రభుత్వం) అక్కడ నిలిచియున్నది.
Mantra 13
अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः । ऋतस्य सा पयसापिन्वतेळा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
ఇతరదాని దూడను నాకుతూ ఆమె మ్రోగుతుంది; ఏ స్థితి/ఏ భావముతో ధేనువు తన ఉద్ధరాన్ని కింద ఉంచుతుంది? ఋతస్య పయసుతో ఆమె పుష్టి చెందుతుంది—ఇళా; దేవానాం ఒకటే మహత్ అసురత్వం (ప్రభుత్వం).
Mantra 14
पद्या वस्ते पुरुरूपा वपूंष्यूर्ध्वा तस्थौ त्र्यविं रेरिहाणा । ऋतस्य सद्म वि चरामि विद्वान्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
తన అడుగులతో ఆమె అనేక రూపాల వేషాలను ధరించుచున్నది; ఊర్ధ్వంగా నిలిచి త్రివిధ పోషణను నాకుచున్నది. తెలిసినవాడనై నేను ఋతస్య సద్మం (గృహం) లో విహరించుచున్నాను; దేవానాం ఒకటే మహత్ అసురత్వం (ప్రభుత్వం).
Mantra 15
पदे इव निहिते दस्मे अन्तस्तयोरन्यद्गुह्यमाविरन्यत् । सध्रीचीना पथ्या सा विषूची महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
అద్భుతమైన (దస్మ) అంతరంలో ఉంచబడిన రెండు పాదముద్రల వలె—వాటిలో ఒకటి గూఢం, మరొకటి ప్రకాశం. ఒకటి సూటిగా సాగే, సమ్ముఖ (సధ్రీచీనా) పథ్యా; మరొకటి విషూచీ—వేర్వేరు దిశలకు విభజించేది. దేవుల యొక్క అదే ఒక మహత్ అసురత్వం (అధిపత్యం) ఉంది.
Mantra 16
आ धेनवो धुनयन्तामशिश्वीः सबर्दुघाः शशया अप्रदुग्धाः । नव्यानव्या युवतयो भवन्तीर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
ధేనువులు తమను తాము ఊపి చలనం పొందుగాక—అశిశ్వీಃ (అక్షీణ), సబర్దుఘాః (ఒకేసారి పాలు ఇచ్చేవి), శశయా—ఇంకా పూర్తిగా దోచబడనివి. నిత్యనవీనంగా, అవి మళ్లీ మళ్లీ యువతులవుతాయి. దేవుల యొక్క అదే ఒక మహత్ అసురత్వం (అధిపత్యం) ఉంది.
Mantra 17
यदन्यासु वृषभो रोरवीति सो अन्यस्मिन्यूथे नि दधाति रेतः । स हि क्षपावान्त्स भगः स राजा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
వేరే వేరే యూథాలలో వృషభ-బలం గర్జించినప్పుడు, అది మరొక సమూహంలో తన రేతస్ (వీర్యం/శక్తి-బీజం)ను స్థాపిస్తుంది. అతడే క్షపావాన్—రాత్రుల అధిపతి; అతడే భగ—ఆనందదాత; అతడే రాజా. దేవుల యొక్క అదే ఒక మహత్ అసురత్వం—ఏకైక అసుర-శక్తి (సార్వభౌమాధిపత్యం) ఉంది.
Mantra 18
वीरस्य नु स्वश्व्यं जनासः प्र नु वोचाम विदुरस्य देवाः । षोळ्हा युक्ताः पञ्चपञ्चा वहन्ति महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
హే జనులారా, ఇప్పుడు ఆ వీరుని సు-అశ్వయుక్తమైన శక్తిని మేము ప్రకటిద్దాం; దేవులు దానిని తెలుసుకొనియున్నారు. పదహారు యుక్తమైనవి, ఐదు-ఐదు (గుంపులుగా), దానిని ముందుకు మోసుకుపోతున్నాయి—దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం (సార్వభౌమాధిపత్యం), అదే ఏక అసుర-శక్తి.
Mantra 19
देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः पुपोष प्रजाः पुरुधा जजान । इमा च विश्वा भुवनान्यस्य महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
దేవ త్వష్టా—విశ్వరూపుడైన సవితా—ప్రజలను పోషించాడు; అనేక విధాలుగా జనులను జన్మింపజేశాడు; ఈ సమస్త భువనములు అతనివే. ఇది అతనిదే—దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం, అదే ఏక అసుర-శక్తి.
Mantra 20
मही समैरच्चम्वा समीची उभे ते अस्य वसुना न्यृष्टे । शृण्वे वीरो विन्दमानो वसूनि महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
మహత్తర (విస్తారమైన) ఆ సత్త్వం, పరస్పరం కలిసే రెండు చషకములతో (పాత్రలతో) సమ్యక్ సంయోగంలో కదులుతుంది; అతని రెండు వసువులు (ధన-రత్నాలు) అంతరంలో స్థాపితమై ఉన్నాయి. వీరుడు శ్రవణం చేస్తాడు, వసువులను పొందుచూ—దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం, అదే ఏక అసుర-శక్తి.
Mantra 21
इमां च नः पृथिवीं विश्वधाया उप क्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
మన సర్వధా ధారిణి అయిన ఈ భూమికి సమీపంగా, హితమిత్రుడైన రాజువలె ఆయన నివసిస్తాడు. పురఃసదులైన వీరులవలె, శరణంలో ఆసీనుడై, ఆయన రక్షా-ఆశ్రయాన్ని స్థాపిస్తాడు—దేవుల ఒక మహత్తర అధిపత్యం, ఏకైక అసురత్వ-శక్తి.
Mantra 22
निष्षिध्वरीस्त ओषधीरुतापो रयिं त इन्द्र पृथिवी बिभर्ति । सखायस्ते वामभाजः स्याम महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
వేగంగా పీడించే/ప్రవహించే శక్తులు నీవే—ఔషధులు, జలాలు కూడా; అలాగే భూమి నీకోసం రయి అనే సమృద్ధిని ధరిస్తుంది. మేము నీ సఖులమై, నీ ప్రియ దానాలలో భాగస్వాములమవుదాం—దేవుల ఒక మహత్తర అధిపత్యం, ఏకైక అసురత్వ-శక్తి.
It means “the one great sovereignty (asura-might) of the gods.” The hymn says the many divine powers work as one coordinated reality grounded in a single lordship.
Dawn is the condition of revelation: when the Dawns “open out,” hidden order becomes visible and the imperishable Word is said to be born in the seat/step of Light.
The hymn uses a symbolic image of two complementary powers that nourish each other in harmony within Ṛta. Interpreters often relate it to paired realities like Night and Dawn or Heaven and Earth, understood also as inner spiritual complements.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.