Rig Veda 3.55.20: Mandala 3, Sukta 55, Mantra 20

Sukta 3.55

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for Maṇḍala 3)

Devata: The single sovereign divine Power approached through soma-symbolism (cups/treasures); possibly Indra-Soma complex in a unitive frame

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

मही समैरच्चम्वा समीची उभे ते अस्य वसुना न्यृष्टे । शृण्वे वीरो विन्दमानो वसूनि महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥

Transliteration

mahī́ sám airac camvā́ samīcī́ ubhé te asya vásunā nyṛ́ṣṭe | śṛṇvé vīró vindámāno vásūni mahád devā́nām asura-tvám ékam ||

Translation

మహత్తర (విస్తారమైన) ఆ సత్త్వం, పరస్పరం కలిసే రెండు చషకములతో (పాత్రలతో) సమ్యక్ సంయోగంలో కదులుతుంది; అతని రెండు వసువులు (ధన-రత్నాలు) అంతరంలో స్థాపితమై ఉన్నాయి. వీరుడు శ్రవణం చేస్తాడు, వసువులను పొందుచూ—దేవుల యొక్క ఒకే మహత్తర అసురత్వం, అదే ఏక అసుర-శక్తి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मही: the great (one); the mighty (goddess/earth)
• मही: Kartā
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) < मह् ‘महत्त्वे/वृद्धौ’

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• ऐरचत्: sang/intoned
• ऐरचत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ऋच् (धातु) ‘स्तुतौ/गाने’ (Vedic: ‘to sing/chant’)

• चम्वा: with the ladle/cup (soma-vessel)
• चम्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: चमू (प्रातिपदिक)

• समीची: the well-directed/straight (one)
• समीची: Kartā
• Type: Adjective
• Root: समीचि (प्रातिपदिक)

• उभे: both (two)
• उभे: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अस्य: of this (one)
• अस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• वसुना: with wealth/good (thing)
• वसुना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• नि: down, into; firmly
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• ऋष्टे: has been driven/thrust (set in motion)
• ऋष्टे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ऋष्/ऋष्ट् (धातु) ‘क्षेपणे/प्रहरणे’ (Vedic: ‘to thrust/drive’)

• शृण्वे: is heard / listens
• शृण्वे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) ‘श्रवणे’

• वीरः: the hero
• वीरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• विन्दमानः: finding, obtaining
• विन्दमानः: Kartā
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) ‘लाभे/विन्दने’ → विन्दमान (शतृ/शानच्)

• वसूनि: wealths, good things
• वसूनि: Karma
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• महत्: great (thing), greatness
• महत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• असुरत्वम्: lordship, asura-power
• असुरत्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: असुरत्व (प्रातिपदिक) < असुर + त्व

• एकम्: one, single
• एकम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)