Sukta 12
Sukta 2.12
Gṛtsamada (Bhārgava)
Jagatī (RV 2.12 is classically Jagatī; verify per critical edition—many verses are Jagatī with refrain-like close)
ఋగ్వేదం 2.12 ఇంద్రుని గురించి శక్తివంతమైన స్తుతిగీతం; సృష్టి స్థిరత్వానికి, సంఘర్షణలో విజయానికి, అలాగే సంపద మరియు బలం పొందడానికి నిర్ణాయక శక్తిగా ఆయనను పదేపదే గుర్తిస్తుంది. ఇది ఇంద్రుని ఆదిమ సర్వాధిక్యతను—ఆయన వల్ల ఆకాశం, భూమి కంపించినట్లు—స్మరింపజేసి, పోరాటంలో అన్ని పక్షాలూ పిలిచే దేవుడిగా ఆయనను ప్రతిపాదిస్తుంది; అలాగే సోమాన్ని పిండే యజమానునికి మరియు యజ్ఞకర్తకు ఆయన అచంచల సహాయాన్ని ధృవీకరిస్తుంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
यो जात एव प्रथमो मनस्वान्देवो देवान्क्रतुना पर्यभूषत् । यस्य शुष्माद्रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना स जनास इन्द्रः ॥
పుట్టగానే మొదటివాడై నిలిచినవాడు—మనస్వి దేవుడు; తన క్రతు (సంకల్ప-కార్యశక్తి)తో దేవులను పరివేష్టించి అధిగమించినవాడు; అతని శుష్మ (తేజోబల) వల్ల ద్యావా-పృథివీ కంపించాయి—అతని నృమ్ణ (వీరపరాక్రమ) మహిమచేత: ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 2
यः पृथिवीं व्यथमानामदृंहद्यः पर्वतान्प्रकुपिताँ अरम्णात् । यो अन्तरिक्षं विममे वरीयो यो द्यामस्तभ्नात्स जनास इन्द्रः ॥
కంపిస్తున్న పృథివిని దృఢం చేసినవాడు, కదలాడిన పర్వతాలను స్థిరపరిచినవాడు; అంతరిక్షాన్ని మరింత విశాలంగా కొలిచి విభజించినవాడు, ద్యౌ (ఆకాశం)ను స్థంభింపజేసినవాడు—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 3
यो हत्वाहिमरिणात्सप्त सिन्धून्यो गा उदाजदपधा वलस्य । यो अश्मनोरन्तरग्निं जजान संवृक्समत्सु स जनास इन्द्रः ॥
అహి (వృత్ర)ని హతమార్చి సప్త సింధువులను (ఏడు నదులను) విముక్తం చేసినవాడు; వలుని అపధా (గుహ/ఆవరణం)లో దాగిన కిరణాలు/గోవులను పైకి తోలివెళ్లి వెలికి తీసినవాడు; సమరసంఘర్షణల్లో రెండు అశ్మన్లు (అరణి/రాళ్లు) మధ్య అగ్నిని జనింపజేసినవాడు—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 4
येनेमा विश्वा च्यवना कृतानि यो दासं वर्णमधरं गुहाकः । श्वघ्नीव यो जिगीवाँल्लक्षमाददर्यः पुष्टानि स जनास इन्द्रः ॥
ఇవన్నీ చ్యవన (తొలగింపులు/కూల్చివేతలు) సాధించినవాడు; గుహలో దాగిన దాస-శక్తి/వర్ణాన్ని అధరంగా (నీచంగా) చేసినవాడు; శ్వఘ్నీవ (కుక్కను చంపువాడు) వలె, విజేతగా లక్ష్య/చిహ్నం (విజయధనం) స్వీకరించినవాడు—ఆర్యుడు పుష్టులను (సమృద్ధులను) పొందెను: ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 5
यं स्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम् । सो अर्यः पुष्टीर्विज इवा मिनाति श्रदस्मै धत्त स जनास इन्द्रः ॥
ఆ భయంకరుడైన వీరుని గురించి వారు అడుగుతారు—‘అతడు ఎక్కడ?’ ఇంకా అతని గురించి ‘ఇతడు లేడు’ అని కూడా అంటారు. అయినా అతడే, జూదగాడిలా, ప్రత్యర్థి పుష్టులను/సమృద్ధులను క్షీణింపజేస్తాడు. అతనిపై శ్రద్ధను నిలుపండి: ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 6
यो रध्रस्य चोदिता यः कृशस्य यो ब्रह्मणो नाधमानस्य कीरेः । युक्तग्राव्णो योऽविता सुशिप्रः सुतसोमस्य स जनास इन्द्रः ॥
రధ్ర (భంగమైన) మరియు కృశ (దుర్బల)ులను ప్రేరేపించువాడు; స్తుతిలో ఉత్సాహపడే నాధమాన బ్రాహ్మణ-కీర (గాయక ఋత్విజ)-కు సహాయకుడు; యుక్త-గ్రావ్ణ (జోడించిన సోమ-పేషణ రాళ్లు)తో, సుశిప్ర (సుందర-ఓష్ఠుడు)గా, సుతసోమ (పిండిన సోమం)-కు రక్షకుడు—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 7
यस्याश्वासः प्रदिशि यस्य गावो यस्य ग्रामा यस्य विश्वे रथासः । यः सूर्यं य उषसं जजान यो अपां नेता स जनास इन्द्रः ॥
ప్రతి దిశలో అతనివే అశ్వాలు; అతనివే గావః (కిరణ-గోవులు); అతనివే గ్రామాలు (శక్తుల సమూహాలు); అతనివే అన్ని రథాలు; సూర్యుని, ఉషస్సును జనింపజేసినవాడు; అపాం నేతా (జలతత్త్వాల నాయకుడు)—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 8
यं क्रन्दसी संयती विह्वयेते परेऽवर उभया अमित्राः । समानं चिद्रथमातस्थिवांसा नाना हवेते स जनास इन्द्रः ॥
సంఘర్షంలో క్రందసీ (రెండు ప్రతిధ్వనించే శక్తులు) అతనిని పిలుస్తాయి—పై, కింది—రెండు వైపుల అమిత్రులు (విరోధులు) కూడ; ఒకే రథాన్ని అధిరోహించినా, అతనిని నానావిధాలుగా ఆహ్వానిస్తారు—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 9
यस्मान्न ऋते विजयन्ते जनासो यं युध्यमाना अवसे हवन्ते । यो विश्वस्य प्रतिमानं बभूव यो अच्युतच्युत्स जनास इन्द्रः ॥
యారిలేక మనుష్యులు విజయాన్ని పొందరు; యుద్ధంలో పోరాడుతూ సహాయార్థం యారిని పిలుస్తారో; సమస్త జగత్తుకు ప్రమాణమూ ప్రమేయమూ అయినవాడెవడో; అచ్యుతునికూడా చ్యుతం చేయగలవాడెవడో—అతడే, ఓ జనులారా, ఇంద్రుడు.
Mantra 10
यः शश्वतो मह्येनो दधानानमन्यमानाञ्छर्वा जघान । यः शर्धते नानुददाति शृध्यां यो दस्योर्हन्ता स जनास इन्द्रः ॥
దీర్ఘకాలం మహాపాపంలో నిలిచి, స్వేచ్ఛాచారంతో అహంకరించినవారిని తన శరప్రహారాలతో కూలదోసేవాడు; ఉగ్రంగా సవాలు చేసే వానికి విజయభూమిని అప్పగించనివాడు; దస్యువుల హంత—అతడే, ఓ జనులారా, ఇంద్రుడు.
Mantra 11
यः शम्बरं पर्वतेषु क्षियन्तं चत्वारिंश्यां शरद्यन्वविन्दत् । ओजायमानं यो अहिं जघान दानुं शयानं स जनास इन्द्रः ॥
పర్వతాలలో నివసించిన శంబరుణ్ని నలభై శరదృతువుల పాటు అన్వేషించి కనుగొన్నవాడు; బలంతో ఉబ్బిపోతున్న అహిని (Ahi) సంహరించినవాడు—మరుగున పడి ఉన్న దానువును (Dānu)—అతడే, ఓ జనులారా, ఇంద్రుడు.
Mantra 12
यः सप्तरश्मिर्वृषभस्तुविष्मानवासृजत्सर्तवे सप्त सिन्धून् । यो रौहिणमस्फुरद्वज्रबाहुर्द्यामारोहन्तं स जनास इन्द्रः ॥
ఏడు కిరణములుగల, మహాబల వృషభుడు, ఏడు సింధువులను ప్రవహించుటకు విడుదల చేసినవాడు; వజ్రబాహువై, స్వర్గారోహణముచేయు రౌహిణుని కొట్టి పడగొట్టినవాడు—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 13
द्यावा चिदस्मै पृथिवी नमेते शुष्माच्चिदस्य पर्वता भयन्ते । यः सोमपा निचितो वज्रबाहुर्यो वज्रहस्तः स जनास इन्द्रः ॥
అతనికి ద్యావా మరియు పృథివీ కూడ నమస్కరిస్తాయి; అతని శుష్మమునకు పర్వతములు కూడ భయపడతాయి. సోమపానుడు, దృఢప్రతిష్ఠితుడు, వజ్రబాహువు, వజ్రహస్తుడు—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 14
यः सुन्वन्तमवति यः पचन्तं यः शंसन्तं यः शशमानमूती । यस्य ब्रह्म वर्धनं यस्य सोमो यस्येदं राधः स जनास इन्द्रः ॥
సోమాన్ని పిండువానిని రక్షించువాడు; హవిని వండువానిని రక్షించువాడు; స్తోత్రం పాడువానిని రక్షించువాడు; తన ఊతితో ఆత్మనిగ్రహానికి యత్నించువానిని రక్షించువాడు. ఎవరి వర్ధనం ‘బ్రహ్మ’ (ప్రేరిత వాక్కు), ఎవరిది సోమము, ఎవరిది ఈ రాధస్ (సమృద్ధి)—ఓ జనులారా, అతడే ఇంద్రుడు.
Mantra 15
यः सुन्वते पचते दुध्र आ चिद्वाजं दर्दर्षि स किलासि सत्यः । वयं त इन्द्र विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥
సోమాన్ని పిండే వానికి, యజ్ఞభోజనాన్ని వండే వానికి—అప్పుడుకూడా—నీవు బలసంపద (వాజ)ను అందిస్తావు; నీవు నిశ్చయంగా సత్యుడు, యథార్థుడు. హే ఇంద్రా, మేము ఎల్లప్పుడూ నీకు ప్రియులం; మేము సు-వీరులు (వీరశక్తి గలవారు)గా, విదథ (సభ/యజ్ఞసమావేశం)లో వాక్యాన్ని పలుకుదుము.
Inside Sukta 12
How it unfolds
- Where it opens
Indra is proclaimed as the first-born in might and the one whose force makes Heaven and Earth tremble (a declaration of cosmic primacy).
- Development
Verse by verse, the hymn identifies Indra through his unmistakable functions: the power behind victory, the one invoked amid conflict, and the reliable giver of strength and prizes to worshippers.
- Climax
The hymn reaches a peak in portraying Indra as the single sought-after power even by opposed forces—higher and lower, hostile and friendly—who nonetheless call upon him when tensions meet.
- Where it settles
It closes by grounding Indra’s greatness in concrete reciprocity: he brings vāja to the presser and cook, he is ‘satya,’ and the singers ask to speak with heroic strength in the assembly.
The deity: Indra
- Cosmic functionHe upholds cosmic order by defeating constricting powers, releasing vitality (waters, light, strength), and ensuring the flourishing of Heaven and Earth through victorious force.
- Inner significanceIndra represents awakened will and courageous clarity that overcomes inner obstruction—fear, inertia, confusion—so the seeker’s energies (prāṇa/ojas) are released into effective action and truth-speaking.
The seer
- Gṛtsamada (Bhārgava)Bhṛgu/Bhārgava lineage (Gṛtsamada family of Mandala 2) · Principal seer of much of Mandala 2, celebrated for vigorous Indra-hymns and for shaping a clear, refrain-like style of proclamation about Indra’s identity and deeds.
Famous verses
sa janāsa indraḥ
samānaṃ cid ratham ātasthivāṃsā
sa kilāsi satyaḥ
Attributes of the deity
- Primordial supremacy and leadership among the gods
- Victorious strength (śuṣma) that makes Heaven and Earth tremble
- Helper of the Soma-presser and sacrificer
- Breaker of enemies and obstacles (protector in battle)
- Giver of vāja (power, prize, plenitude) and heroic offspring
- Truth-aligned reliability (satya) in granting aid
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Mandala 2 are attributed to Gṛtsamada (notably many Indra- and Agni-sūktas).
- Tradition associates the Gṛtsamada corpus with foundational formulations of praise used in Soma and fire rituals (stotra/śastra-style diction).
The rite, step by step
- Prepare the sacred space and kindle/maintain the fire (Agni) as the ritual mouth.
- Press Soma and ready the offering; establish the intention for strength, protection, and right victory.
- Recite RV 2.12 as an Indra-stuti, emphasizing the identifying refrain-like close (“sa janāsa indraḥ”).
- Make oblations while naming Indra’s deeds and asking for vāja, heroic power, and steadfast aid.
- Conclude with affirmation of the patron’s relationship to Indra and a blessing for strong offspring and success in assembly (vidatha).
Offerings
- Soma (pressed juice)
- Ghṛta (clarified butter)
- Optional: puroḍāśa (cakes) in Indra contexts, as per śrauta setting
Frequently Asked Questions
It declares that Indra is the supreme power behind victory, stability, and the release of strength, and that he reliably rewards those who offer Soma and perform the sacrifice.
The refrain-like ending (“he, O peoples, is Indra”) functions as a liturgical identification: each verse gives a sign of Indra’s power, then confirms his unmistakable identity.
Indra can be read as the awakened will that breaks inner obstacles; when opposing impulses clash within us, the hymn points to a higher strength that restores clarity, courage, and effective action.
Ask anything about Sukta 12 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
