Rig Veda 2.12.10: Mandala 2, Sukta 12, Mantra 10
Sukta 2.12
Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यः शश्वतो मह्येनो दधानानमन्यमानाञ्छर्वा जघान । यः शर्धते नानुददाति शृध्यां यो दस्योर्हन्ता स जनास इन्द्रः ॥
Transliteration
yaḥ śaśvato mahy eno dadhānān amanyamānān śarvā jaghāna | yaḥ śardhate nānu-dadāti śṛdhyāṃ yo dasyor hantā sa janāsa indraḥ ||
Translation
దీర్ఘకాలం మహాపాపంలో నిలిచి, స్వేచ్ఛాచారంతో అహంకరించినవారిని తన శరప్రహారాలతో కూలదోసేవాడు; ఉగ్రంగా సవాలు చేసే వానికి విజయభూమిని అప్పగించనివాడు; దస్యువుల హంత—అతడే, ఓ జనులారా, ఇంద్రుడు.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देशक (यः… सः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शश्वतःalways, continually
शश्वतः:
अधिकारण (काल) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable/Adverb
Rootशश्वत् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
मह्येgreatly, mightily
मह्ये:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable/Adverb
Rootमहि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधानानम्bearing, placing (upon himself)
दधानानम्:
कर्म (जघान इति क्रियायाः) / विशेष्यः
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधान (वर्तमान-कृदन्त)
अन्यमानान्thinking (themselves), deeming
अन्यमानान्:
कर्म (जघान) — ‘those who think…’
TypeParticiple
Rootमन् (धातु) उपसर्गः ‘अन्य-’ (अन्यथा) → अन्यमान (वर्तमान-मध्य-आत्मनेपद कृदन्त)
छर्वाthe hostile ones (Chárvas/foes)
छर्वा:
कर्म (जघान) — whom he slew
TypeNoun
Rootछर्वा (प्रातिपदिक; RV-विशेष शब्द, ‘छर्वन्/छर्व’ = शत्रु/दुष्ट/असुर-प्रकार)
जघानslew, struck down
जघान:
क्रिया (कर्तृ: यः = इन्द्रः)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → जघान (लिट्)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देशक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्धतेis fierce/presses on (in battle)
शर्धते:
क्रिया (कर्तृ: यः)
TypeVerb
Rootशर्ध् (धातु; ‘उत्साह/आक्रमणे’—to be fierce/press on)
नnot
न:
क्रियानिषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अनुददातिgives back, yields
अनुददाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु) उपसर्गः अनु- → अनुददाति
शृध्याम्submission, compliance
शृध्याम्:
कर्म (अनुददाति) — what is not yielded
TypeNoun
Rootशृध्या (प्रातिपदिक; ‘शृध्या’ = विनय/आज्ञा/समर्पण, also ‘submission/obedience’)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देशक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दस्योःof the Dasyu (hostile/impious foe)
दस्योः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — of the Dasyu
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
हन्ताslayer
हन्ता:
कर्ता (नामरूपेण) — ‘slayer’
TypeAgent noun
Rootहन् (धातु) → हन्तृ (कर्तृवाचक कृदन्त)
सःhe
सः:
कर्ता (मुख्यवाक्ये)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनासःpeoples, men
जनासः:
सम्बोधन/प्रशस्ति-सम्बन्ध (इन्द्रस्य स्तुतौ)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) → जनास् (वैदिक बहुवचन-प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता/विषय (सः… इन्द्रः)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.