Sukta 12
Sukta 2.12
Gṛtsamada (Bhārgava)
Jagatī (RV 2.12 is classically Jagatī; verify per critical edition—many verses are Jagatī with refrain-like close)
ऋग्वेदस्य २.१२ सूक्तं इन्द्रस्य प्रति प्रबलं स्तुतिगीतम्। अत्र सः सृष्टेः स्थैर्यस्य, संग्रामेषु जयस्य, धनबलयोः च प्राप्तेः निर्णायकः शक्तिरिति पुनःपुनः निर्दिश्यते। तस्य आदिमं पराक्रमं स्मार्यते—येन द्यावापृथिवी कम्पेते—तथा सः संग्रामे सर्वैः पक्षैः आहूयमानो देव इति निरूप्यते; सोमपेषकस्य यजमानस्य च प्रति तस्य ध्रुवा सहायता अपि प्रतिपाद्यते।
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
यो जात एव प्रथमो मनस्वान्देवो देवान्क्रतुना पर्यभूषत् । यस्य शुष्माद्रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना स जनास इन्द्रः ॥
यो जात एव प्रथमः मनस्वान् देवो देवान् क्रतुना पर्यभूषत्; यस्य शुष्माद् रोदसी अभ्यसेताम्—नृम्णस्य मह्ना स, जनासः, इन्द्रः।
Mantra 2
यः पृथिवीं व्यथमानामदृंहद्यः पर्वतान्प्रकुपिताँ अरम्णात् । यो अन्तरिक्षं विममे वरीयो यो द्यामस्तभ्नात्स जनास इन्द्रः ॥
यः पृथिवीं व्यथमानाम् अदृंहत्, यः पर्वतान् प्रकुपितान् अरम्णात्; यो अन्तरिक्षं विममे वरीयः, यो द्याम् अस्तभ्नात्—स, जनासः, इन्द्रः।
Mantra 3
यो हत्वाहिमरिणात्सप्त सिन्धून्यो गा उदाजदपधा वलस्य । यो अश्मनोरन्तरग्निं जजान संवृक्समत्सु स जनास इन्द्रः ॥
यो हत्वाहिमरिणात् सप्त सिन्धून् विमोचयत्, यो वलस्य गुहायां निहिताः रश्मीर्गाः उदाजत्, योऽश्मनोः अन्तरग्निं समत्सु जजान—स जनास इन्द्रः।
Mantra 4
येनेमा विश्वा च्यवना कृतानि यो दासं वर्णमधरं गुहाकः । श्वघ्नीव यो जिगीवाँल्लक्षमाददर्यः पुष्टानि स जनास इन्द्रः ॥
येन इमानि विश्वा च्यवनानि कृतानि, यो दासं वर्णमधरं गुहाकः अकरोत्; श्वघ्नीव यो जिगीवाँल्लक्षमादद, आर्यः पुष्टानि अविन्दत्—स जनास इन्द्रः।
Mantra 5
यं स्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम् । सो अर्यः पुष्टीर्विज इवा मिनाति श्रदस्मै धत्त स जनास इन्द्रः ॥
यं स्म पृच्छन्ति ‘कुह सेति’ इति घोरम्, उतेमाहुर्नैषोऽस्तीत्येनम्; सोऽर्यः पुष्टीर्विज इव मिनाति—श्रदस्मै धत्त, स जनास इन्द्रः।
Mantra 6
यो रध्रस्य चोदिता यः कृशस्य यो ब्रह्मणो नाधमानस्य कीरेः । युक्तग्राव्णो योऽविता सुशिप्रः सुतसोमस्य स जनास इन्द्रः ॥
यो रध्रस्य चोदिता यः कृशस्य, यो ब्रह्मणो नाधमानस्य कीरेः सहायः। युक्तग्राव्णो योऽविता सुशिप्रः सुतसोमस्य—स जनास इन्द्रः॥
Mantra 7
यस्याश्वासः प्रदिशि यस्य गावो यस्य ग्रामा यस्य विश्वे रथासः । यः सूर्यं य उषसं जजान यो अपां नेता स जनास इन्द्रः ॥
यस्याश्वासः प्रदिशि यस्य गावो यस्य ग्रामाः यस्य विश्वे रथासः। यः सूर्यं य उषसं जजान यो अपां नेता—स जनास इन्द्रः॥
Mantra 8
यं क्रन्दसी संयती विह्वयेते परेऽवर उभया अमित्राः । समानं चिद्रथमातस्थिवांसा नाना हवेते स जनास इन्द्रः ॥
यं क्रन्दसी संयती विह्वयेते परेऽवर उभया अमित्राः। समानं चिद्रथम् आतस्थिवांसौ नाना हवेते—स जनास इन्द्रः॥
Mantra 9
यस्मान्न ऋते विजयन्ते जनासो यं युध्यमाना अवसे हवन्ते । यो विश्वस्य प्रतिमानं बभूव यो अच्युतच्युत्स जनास इन्द्रः ॥
यस्य विना जनाः न विजयं लभन्ते; यं युध्यमानाः अवसे हवन्ते; यो विश्वस्य प्रतिमानं मानदण्डश्च बभूव; योऽच्युतमपि च्यावयति—स जनास इन्द्रः।
Mantra 10
यः शश्वतो मह्येनो दधानानमन्यमानाञ्छर्वा जघान । यः शर्धते नानुददाति शृध्यां यो दस्योर्हन्ता स जनास इन्द्रः ॥
यः शश्वतः मह्येनो दधानान् अन्यमानान् शरैर्जघान; यः शर्धते नानुददाति शृध्यां (विजयभूमिम्); यो दस्योर्हन्ता—स जनास इन्द्रः।
Mantra 11
यः शम्बरं पर्वतेषु क्षियन्तं चत्वारिंश्यां शरद्यन्वविन्दत् । ओजायमानं यो अहिं जघान दानुं शयानं स जनास इन्द्रः ॥
यः पर्वतेषु क्षियन्तं शम्बरं चत्वारिंशत्-शरदान् अन्वविन्दत्; ओजायमानम् अहिं जघान, दानुं शयानम् अपि—स जनास इन्द्रः।
Mantra 12
यः सप्तरश्मिर्वृषभस्तुविष्मानवासृजत्सर्तवे सप्त सिन्धून् । यो रौहिणमस्फुरद्वज्रबाहुर्द्यामारोहन्तं स जनास इन्द्रः ॥
यः सप्त-रश्मिः तुविष्मान् वृषभः सप्त सिन्धून् सर्तवे अवासृजत्; यः वज्रबाहुः द्याम् आरोहन्तं रौहिणम् अस्फुरत्—स जनास इन्द्रः।
Mantra 13
द्यावा चिदस्मै पृथिवी नमेते शुष्माच्चिदस्य पर्वता भयन्ते । यः सोमपा निचितो वज्रबाहुर्यो वज्रहस्तः स जनास इन्द्रः ॥
द्यावा चित् अस्मै पृथिवी नमते; शुष्मात् चित् अस्य पर्वताः भयन्ते। यः सोमपाः निचितः वज्रबाहुः, यः वज्रहस्तः—स जनास इन्द्रः।
Mantra 14
यः सुन्वन्तमवति यः पचन्तं यः शंसन्तं यः शशमानमूती । यस्य ब्रह्म वर्धनं यस्य सोमो यस्येदं राधः स जनास इन्द्रः ॥
यः सुन्वन्तम् अवति, यः पचन्तम्, यः शंसन्तम्, यः शशमानम् ऊती अवति; यस्य ब्रह्म वर्धनम्, यस्य सोमः, यस्य इदं राधः—स जनास इन्द्रः।
Mantra 15
यः सुन्वते पचते दुध्र आ चिद्वाजं दर्दर्षि स किलासि सत्यः । वयं त इन्द्र विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥
यः सुन्वते पचते च, तस्मै त्वम् आ चिद् वाजं दर्दर्षि; स किलासि सत्यः। वयं ते, इन्द्र, विश्वह प्रियासः; सुवीरासो विदथम् आ वदेम।
Inside Sukta 12
How it unfolds
- Where it opens
Indra is proclaimed as the first-born in might and the one whose force makes Heaven and Earth tremble (a declaration of cosmic primacy).
- Development
Verse by verse, the hymn identifies Indra through his unmistakable functions: the power behind victory, the one invoked amid conflict, and the reliable giver of strength and prizes to worshippers.
- Climax
The hymn reaches a peak in portraying Indra as the single sought-after power even by opposed forces—higher and lower, hostile and friendly—who nonetheless call upon him when tensions meet.
- Where it settles
It closes by grounding Indra’s greatness in concrete reciprocity: he brings vāja to the presser and cook, he is ‘satya,’ and the singers ask to speak with heroic strength in the assembly.
The deity: Indra
- Cosmic functionHe upholds cosmic order by defeating constricting powers, releasing vitality (waters, light, strength), and ensuring the flourishing of Heaven and Earth through victorious force.
- Inner significanceIndra represents awakened will and courageous clarity that overcomes inner obstruction—fear, inertia, confusion—so the seeker’s energies (prāṇa/ojas) are released into effective action and truth-speaking.
The seer
- Gṛtsamada (Bhārgava)Bhṛgu/Bhārgava lineage (Gṛtsamada family of Mandala 2) · Principal seer of much of Mandala 2, celebrated for vigorous Indra-hymns and for shaping a clear, refrain-like style of proclamation about Indra’s identity and deeds.
Famous verses
sa janāsa indraḥ
samānaṃ cid ratham ātasthivāṃsā
sa kilāsi satyaḥ
Attributes of the deity
- Primordial supremacy and leadership among the gods
- Victorious strength (śuṣma) that makes Heaven and Earth tremble
- Helper of the Soma-presser and sacrificer
- Breaker of enemies and obstacles (protector in battle)
- Giver of vāja (power, prize, plenitude) and heroic offspring
- Truth-aligned reliability (satya) in granting aid
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Mandala 2 are attributed to Gṛtsamada (notably many Indra- and Agni-sūktas).
- Tradition associates the Gṛtsamada corpus with foundational formulations of praise used in Soma and fire rituals (stotra/śastra-style diction).
The rite, step by step
- Prepare the sacred space and kindle/maintain the fire (Agni) as the ritual mouth.
- Press Soma and ready the offering; establish the intention for strength, protection, and right victory.
- Recite RV 2.12 as an Indra-stuti, emphasizing the identifying refrain-like close (“sa janāsa indraḥ”).
- Make oblations while naming Indra’s deeds and asking for vāja, heroic power, and steadfast aid.
- Conclude with affirmation of the patron’s relationship to Indra and a blessing for strong offspring and success in assembly (vidatha).
Offerings
- Soma (pressed juice)
- Ghṛta (clarified butter)
- Optional: puroḍāśa (cakes) in Indra contexts, as per śrauta setting
Frequently Asked Questions
It declares that Indra is the supreme power behind victory, stability, and the release of strength, and that he reliably rewards those who offer Soma and perform the sacrifice.
The refrain-like ending (“he, O peoples, is Indra”) functions as a liturgical identification: each verse gives a sign of Indra’s power, then confirms his unmistakable identity.
Indra can be read as the awakened will that breaks inner obstacles; when opposing impulses clash within us, the hymn points to a higher strength that restores clarity, courage, and effective action.
Ask anything about Sukta 12 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
