Rig Veda 10.64.11: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 11

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)

Devata: Rudras/Maruts; with Iḷā as fostering principle

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.64.11

Transliteration

raṇvó saṃdṛ́ṣṭau pitumā́m̐ iva kṣáyo bhadrā́ rudrā́ṇāṁ marútām úpastutiḥ | góbhīḥ ṣyāma yaśáso jáneṣv ā́ sadā devāsa íḷayā sacemahi ||

Translation

ఒకటిగా దర్శనమిచ్చినప్పుడు రణ్వ (ఆనందదాయక) ఆ నివాసం—పోషణసమృద్ధిగృహంలా; మరియు రుద్రులకు, మరుతులకు అర్పించే స్తుతి మంగళకరం. గోసంపదతో మేము యశస్వులమై, జనులలో ఖ్యాతి పొందుదుము; మరియు హే దేవులారా, సదా ఇళా (పోషక ప్రవాహం)తో కలిసి మేము సాగుదుము.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रण्वः: delightful, pleasing
• रण्वः: Kartā (विषय/विशेष्य ‘क्षयः’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रण्व (प्रातिपदिक; √रन्/रम् ‘to delight, be pleasant’ से विशेषण) अथवा ‘रण्व’ adj.

• संदृष्टौ: in the sight/meeting, at the encounter
• संदृष्टौ: Adhikaraṇa (स्थान/अवसर: ‘दृष्टि/दर्शन में’)
• Type: Noun
• Root: संदृष्टि (प्रातिपदिक; सम्+√दृश् ‘to see’ से भाव/कृदन्त-आधारित संज्ञा)

• पितुमान्: rich in nourishment, well-provisioned
• पितुमान्: Kartā (विषय ‘क्षयः’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पितुमत् (प्रातिपदिक; ‘पितु’ + मतुप् ‘possessing nourishment/food’)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• क्षयः: dwelling, abode
• क्षयः: Kartā (मुख्य विषय)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक; √क्षि ‘to dwell/settle’ → ‘dwelling, abode’)

• भद्रा: auspicious, good
• भद्रा: Kartā (विषय ‘उपस्तुतिः’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• रुद्राणाम्: of the Rudras
• रुद्राणाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘रुद्रों की’)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• मरुताम्: of the Maruts
• मरुताम्: सम्बन्ध (genitive: ‘मरुतों की’)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• उपस्तुतिः: praise, hymn of praise
• उपस्तुतिः: Kartā (द्वितीय वाक्य का विषय)
• Type: Noun
• Root: उपस्तुति (प्रातिपदिक; उप+√स्तु ‘to praise’ से स्त्री. संज्ञा)

• गोभिः: with cows; by means of cattle
• गोभिः: Karaṇa (साधन: ‘गौओं/गव्यों द्वारा/सहित’)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ष्याम: may we be
• ष्याम: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस् ‘to be’) — विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप ‘स्याम’ (वेद. लेखन: ष्याम)

• यशसः: glorious, renowned
• यशसः: Kartā (विधेय-विशेषण: ‘यशस्वी’)
• Type: Adjective
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)

• जनेषु: among peoples
• जनेषु: Adhikaraṇa (स्थान/समाज: ‘लोगों में’)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• सदा: always
• सदा: Adhikaraṇa (काल: ‘सदा’)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा

• देवासः: O gods
• देवासः: Sambodhana (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• इळया: with Iḷā (nourishing offering/refreshment)
• इळया: Karaṇa (साधन: ‘इळा/आहुतिरूप पोषण से’)
• Type: Noun
• Root: इळा/इडा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, libation/food-offering’)

• सचेमहि: may we accompany/attend; may we be united (with you)
• सचेमहि: —
• Type: Verb
• Root: सम्+√चि/√सच् (वेद. ‘सच्’ = ‘to accompany, join, be associated’)