Rig Veda 10.64.13: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 13

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)

Devata: Maruts; Aditi as establishing unity

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः ॥

Transliteration

kuvíd aṅgá práti yáthā cid asyá naḥ sa-jā́tyasya maruto bुबódhatha | nā́bhā yátra prathamáṁ saṃnásāmahe tátra jā́mi-tvam áditi r dadhātu naḥ ||

Translation

హే మరుతులారా, మీరు ఒకప్పుడు చేసినట్లే మాపై కూడా దృష్టి పెట్టి గుర్తిస్తారా—మీతో ఒకే జాతి, ఒకే కులబంధం కలిగిన మాపై? నాభి-స్థలంలో మేము మొదటిసారి కలిసి సంయుక్తులమైన చోట, అక్కడ అదితి మా కోసం జామిత్వం—నిజమైన బంధుత్వం, అనంతంలో ఒకే మూలపు ఏకత్వం—స్థాపించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कुवित्: perhaps? whether?
• कुवित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: कु (प्रश्नार्थक-प्रातिपदिक) + वित् (निपात/अव्यय-प्रत्यय) → कुवित्

• अङ्ग: indeed, pray
• अङ्ग: —
• Type: Indeclinable
• Root: अङ्ग (निपात)

• प्रति: towards, in return
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• यथा: as, just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us, for us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (to us / of us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सजात्यस्य: of the same kin/stock
• सजात्यस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective
• Root: सजात्य (प्रातिपदिक; स- + जात्य < √जन्)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• बुबोधथ: you have perceived/recognized
• बुबोधथ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बुध् (बोधने)

• नाभा: by/with the navel (as bond/center)
• नाभा: करण
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• प्रथमम्: first, at first
• प्रथमम्: कर्म (object of ‘attain’) / क्रियाविशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• नसा: together, in union
• नसा: —
• Type: Indeclinable
• Root: नस् (अव्यय/निपात; वैदिक)

• महे: we attain/come together
• महे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मन्/√मा? (वैदिक: √मा ‘प्राप्तौ/माने’ इति; प्रचलित व्याख्या: √मा ‘to measure/attain’ → महे) अथवा √मन् (to think) — here idiomatically ‘we attain/come together’

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• जामित्वम्: kinship, affinity
• जामित्वम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जामित्व (प्रातिपदिक; जामि ‘kinsman’ + त्व)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• दधातु: may she place/grant
• दधातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• नः: to us, for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)