Rig Veda 1.48.13: Mandala 1, Sukta 48, Mantra 13

Sukta 1.48

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Uṣas

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.48.13

Transliteration

yásyā ruśánto arcáyaḥ práti bhadrā́ adr̥kṣata | sā́ no rayíṃ viśvá-vāraṃ supeśásam uṣā́ dadātu súgmyam ||

Translation

యావరి వైపు రుశంత (దీప్త) అర్చయః (జ్వాలలు/కిరణాలు) ప్రత్యుత్తరంగా భద్రంగా, శుభంగా దర్శిస్తాయో—ఆ ఉషా మాకు విశ్వవార (సర్వతో వాంఛనీయం), సుపేశస (సుందరరూపం), సుగ్మ్య (సూటిగా, విజయదాయక గమనానికి యోగ్యం) అయిన రయి (సమృద్ధి) ప్రసాదించుగాక.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्याः: of whom/whose (of her)
• यस्याः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या-

• रुशन्तः: shining, radiant
• रुशन्तः: कर्तृ (of the verb अदृक्षत)
• Type: Adjective
• Root: रुशन्त् (प्रातिपदिक; √रुश्/रुच् ‘to shine, be bright’)

• अर्चयः: rays, flames
• अर्चयः: कर्तृ (apposition to रुशन्तः)
• Type: Noun
• Root: अर्चि- (प्रातिपदिक) ‘ray, flame’

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: दिशा/सम्बन्ध (towards; governs sense with verb)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: प्रति

• भद्राः: auspicious, gracious
• भद्राः: कर्तृ (of अदृक्षत)
• Type: Adjective
• Root: भद्र- (प्रातिपदिक)

• अदृक्षत: appeared, were seen
• अदृक्षत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दृश् (to see, appear) with preverb आ- (Vedic: ‘to be seen/appear’)

• सा: she
• सा: कर्तृ (of ददातु)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा-

• नः: to us
• नः: सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध (of us) — here: to us
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• रयिम्: wealth, bounty
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• विश्ववारम्: all-precious, bringing all desirable boons
• विश्ववारम्: कर्म (qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-वार- (समास; विश्व ‘all’ + वार ‘choice/boon, desirable’)

• सुपेशसम्: well-adorned, of fair form
• सुपेशसम्: कर्म (qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: सु-पेशस् (समास; सु ‘good’ + पेशस् ‘form, adornment, beauty’)

• उषाः: Uṣas (Dawn)
• उषाः: कर्तृ (apposition to सा)
• Type: Noun
• Root: उषस्- (प्रातिपदिक)

• ददातु: may (she) give
• ददातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दा (to give)

• सुग्म्यम्: easy to attain, bringing good progress
• सुग्म्यम्: कर्म (qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: सु-ग्म्य- (समास; सु ‘good’ + ग्म्य ‘going/accessible’; from √गम् ‘to go’)