Rig Veda 1.48.5: Mandala 1, Sukta 48, Mantra 5
Sukta 1.48
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditionally for RV 1.48, a Dawn hymn of the Gautamas)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Jagatī (predominant in RV 1.48)
Samhita Patha (Devanagari)
आ घा योषेव सूनर्युषा याति प्रभुञ्जती । जरयन्ती वृजनं पद्वदीयत उत्पातयति पक्षिणः ॥
Transliteration
ā ghā yoṣéva sū́nary uṣā́ yāti prabhuñjatī | jarayantī́ vṛ́janam padvád ī́yata út pātayati pakṣíṇaḥ ||
Translation
ఇప్పుడు ఉషా—దీప్తిమయ నైపుణ్యంతో సమృద్ధిగా—యువ వధువులా ముందుకు సాగుతుంది; తన స్వంత విస్తారాన్ని స్వేచ్ఛగా అనుభవించేది. ఆమె సంకుచితమైన వంకర దారిని క్షీణింపజేస్తూ, రెక్కలున్నదానిలా కదులుతూ, పక్షులను ఎగరడానికి మేల్కొలుపుతుంది.
Word by Word
आtowards, forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
घindeed, surely
घ:
—
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
योषाa young woman, maiden
योषा:
उपमान (तुलना-प्रयोगे)
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सूनरीfair/beautiful woman
सूनरी:
विशेषण (उषसः)
TypeAdjective
Rootसूनरी (प्रातिपदिक) < सु- + नरी
उषाःUṣas (Dawn)
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
यातिgoes, comes forth
याति:
—
TypeVerb
Rootया (धातु)
प्रभुञ्जतीenjoying, dispensing, bestowing
प्रभुञ्जती:
कर्तृ (उषसः सह विशेषणरूपेण)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
जरयन्तीwearing away, making old, consuming
जरयन्ती:
कर्तृ (उषसः)
TypeVerb
Rootजॄ/जर् (धातु) (जरयति = जीर्णं करोति/क्षपयति)
वृजनम्crookedness; hardship/evil; (lit.) the rough place
वृजनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
पद्वतीhaving feet/steps; stepping forth
पद्वती:
विशेषण (उषसः)
TypeAdjective
Rootपद्वती (प्रातिपदिक) < पद्/पद (foot/step) + वत्
ईयतmoves, advances
ईयत:
—
TypeVerb
Rootइ/ई (धातु) (ईयति/ईयते = गच्छति)
उत्up, out
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग)
पातयतिcauses to fly up; sets in motion
पातयति:
कर्तृ (उषसः)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) (णिच्) + उत् (उपसर्ग)
पक्षिणःbirds
पक्षिणः:
कर्म
TypeNoun
Rootपक्षिन् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.