Sukta 7
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 9.7; requires edition-specific confirmation).
Devata: Dhātṛ and Savitar (functional deities of stabilization and impulsion).
Chandas: Mixed/irregular (short formulaic pādas; often treated as anustubh-fragment in AV ritual use).
AV 9.7 ఒక రక్షణాత్మకమూ, సమృద్ధిని కలిగించే స్తోత్రము. ఇందులో స్థిరీకరణశక్తులైన ధాతృను, ప్రేరణశక్తులైన సవితృను ‘స్థాపించి’ హానిని తిరోగమనమయ్యేలా చేసి, క్షేమాన్ని పైకి ఉద్ధరింపజేస్తుంది. వాయువు, స్వర్గలోకము మొదలైన సమస్తాన్ని ఆవరించే విధంగా యజ్ఞస్థలాన్ని చిత్రించి, దిక్సూచన/స్థాపన మంత్రసూత్రాల ద్వారా పశుసంపద, ప్రాణబలం, గృహలక్ష్మి స్థిరంగా నిలిచేలా బంధిస్తుంది. చివరికి, దీనిని తెలిసినవానికి ఫలశ్రుతితో ముగుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
गौः प्र॒जाप॑तिश्च परमे॒ष्ठी च॒ शृङ्गे॒ इन्द्रः॒ शिरो॑ अ॒ग्निर्ल॒लाटं॑ य॒मः कृका॑टम्
గౌ (పవిత్ర గోవు) కొమ్ముల్లో ప్రజాపతి మరియు పరమేష్ఠి అధిష్ఠితులు; దాని తల ఇంద్రుడు; దాని నుదురు అగ్ని; దాని మెడ వెనుక భాగం (కృకాటం) యముడు.
Mantra 2
सोमो॒ राजा॑ म॒स्तिष्को॒ द्यौरु॑त्तरह॒नुः पृ॑थि॒व्यऽधरह॒नुः
రాజా సోముడు మస్తిష్కం; ద్యౌ (స్వర్గం/ఆకాశం) పై దవడ; పృథివీ (భూమి) కింది దవడ.
Mantra 3
वि॒द्युज्जि॒ह्वा म॒रुतो॒ दन्ता॑ रे॒वति॑र्ग्री॒वाः कृत्ति॑का स्क॒न्धा घ॒र्मो वहः॑
విద్యుత్ నాలుక; మరుతులు పళ్లు; రేవతులు (నక్షత్ర-దేవతలు) మెడలు; కృత్తికలు (నక్షత్ర-దేవతలు) భుజాలు; ‘ఘర్మ’ (తాపం) భారాన్ని మోయు వెన్ను.
Mantra 4
विश्वं॑ वा॒युः स्व॒र्गो लो॒कः कृ॑ष्ण॒द्रं वि॒धर॑णी निवे॒ष्यः
అన్నీ వాయువే; ఈ లోకం స్వర్గమయం. కృష్ణ-కాష్ఠం (నల్ల కఱ్ఱ) ఆధారం; దానిని స్థిరంగా పెట్టి స్థాపించాలి.
Mantra 5
श्ये॒नः क्रो॒डो॒३ऽन्तरि॑क्षं पाज॒स्यं॑१ बृह॒स्पतिः॑ क॒कुद् बृ॑ह॒तीः कीक॑साः
శ్యేనుడు (గద్ద) వక్షస్థలం; అంతరిక్షం తేజస్సు/బలం; బృహస్పతి కకుద్ (కుబ్బు); బృహతీ ఛందస్సులు ఎముకలు.
Mantra 6
दे॒वानां॒ पत्नीः॑ पृ॒ष्टय॑ उप॒सदः॒ पर्श॑वः
దేవతల పత్నులు దీని వెనుక భాగాలు; ఉపసద్ (యజ్ఞ-ఉపాసనలు) దీని ప్రక్కలు; పక్కెముకలు దీన్ని చుట్టూ నిలిపే ఆధార-కట్టులు.
Mantra 7
मि॒त्रश्च॒ वरु॑ण॒श्चांसौ॒ त्वष्टा॑ चार्य॒मा च॑ दो॒षणी॑ महादे॒वो बा॒हू
మిత్రుడు మరియు వరుణుడు దీని భుజాలు; త్వష్టా మరియు ఆర్యమన్ దీని ముందుబాహువులు; మహాదేవుడు దీని రెండు బాహువులు.
Mantra 8
इ॒न्द्रा॒णी भ॒सद् वा॒युः पुच्छं॒ पव॑मानो॒ बालाः॑
ఇంద్రాణి దీని ఆసనం (నితంబ భాగం); వాయువు దీని తోక; పవమానుడు దీని వెంట్రుకలు.
Mantra 9
ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॒ श्रोणी॒ बल॑मू॒रू
బ్రాహ్మణము మరియు క్షత్రము (క్షాత్రము) నితంబాలు; బలమే తొడలు.
Mantra 10
धा॒ता च॑ सवि॒ता चा॑ष्ठी॒वन्तौ॒ जङ्घा॑ गन्ध॒र्वा अ॑प्स॒रसः॒ कुष्ठि॑का॒ अदि॑तिः श॒फाः
ధాతా మరియు సవితా మోకాలి సంధులు; జంఘలు గంధర్వులు మరియు అప్సరసలు; చీలమండలు కుష్ఠికాలు; అదితియే ఖురాలు—పాదాలు।
Mantra 11
चेतो॒ हृद॑यं॒ यकृ॑न्मे॒धा व्र॒तं पु॑री॒तत्
చేతస్సు, హృదయం, యకృత్ (కాలేయం); మేధ, వ్రతం, మరియు పురీతత్ (అంతఃస్థ పొర/ఝిల్లి)—ఇవి (అన్నీ) తమ తమ స్థానాల్లో స్థాపితమై ఉన్నాయి.
Mantra 12
क्षुत् कु॒क्षिरिरा॑ वनि॒ष्ठुः पर्व॑ताः प्ला॒शयः॑
క్షుత్ (ఆకలి), కుక్షి (ఉదరం); ఇరా (పోషక రసం/తృప్తి); వనిష్ఠు (మూత్రాశయం); పర్వతాః (పర్వతసమానమైన ఎత్తైన భాగాలు), మరియు ప్లాశయః (ప్లీహా)—ఇవి (అన్నీ) తమ తమ స్థానాలకు నియమించబడ్డాయి.
Mantra 13
क्रोधो॑ वृ॒क्कौ म॒न्युरा॒ण्डौ प्र॒जा शेपः॑
క్రోధం వృక్కౌ (మూత్రపిండాలు); మన్యు (ఉగ్ర రోషం) ఆండౌ (వృషణాలు); ప్రజా (సంతతి) శేపః (లింగం)—ఇలా శక్తులు విన్యసించబడ్డాయి.
Mantra 14
न॒दी सू॒त्री व॒र्षस्य॒ पत॑य॒ स्तना॑ स्तनयि॒त्नुरूधः॑
నది సూత్రీ (ప్రవాహంలో సూత్రంలా గుచ్చబడినది); వర్షస్య పతయః (వర్షాధిపతులు); స్తనాలు; స్తనయిత్ను (గర్జించేవాడు); ఊధః (మడి/పాలధార)—ఇవి అన్నీ ప్రవాహ-విసర్జన రూపాలు.
Mantra 15
वि॒श्वव्य॑चा॒स्चर्मौष॑धयो॒ लोमा॑नि॒ नक्ष॑त्राणि रू॒पम्
విశ్వవ్యచా (సర్వవ్యాపి) చర్మం (చర్మ/త్వచ); ఓషధయః (ఔషధి-వనస్పతులు); లోమాని (రోమాలు); నక్షత్రాణి (నక్షత్రాలు)—ఇవన్నీ రూపమ్ (రూపం) అవుతాయి.
Mantra 16
दे॒व॒ज॒ना गुदा॑ मनु॒ष्याऽ आ॒न्त्राण्य॒त्रा उ॒दर॑म्
దేవజన (దేవుల ప్రజ) గుదా (క్రింది భాగం); మనుష్యులు ఆంత్రాణి (పేగులు); ఇక్కడ ఉదరం (పొట్ట) ఉంది.
Mantra 17
रक्षां॑सि॒ लोहि॑तमितरज॒ना ऊब॑ध्यम्
రాక్షసులు ఎర్ర వర్ణమువారు; పరజనులు బంధించి (వశపరచి) ఉంచుటకు యోగ్యులు.
Mantra 18
अ॒भ्रं पीबो॑ म॒ज्जा नि॒धन॑म्
అభ్రం (మేఘం) కొవ్వు; మజ్జా నిధానం—అంటే అంత్యంగా ఉంచబడే స్థానం.
Mantra 19
अ॒ग्निरासी॑न॒ उत्थि॑तो॒ऽश्विना॑
అగ్ని, కూర్చున్నప్పటికీ, లేచి నిలిచెను—ఓ అశ్వినౌ!
Mantra 20
इन्द्रः॒ प्राङ् तिष्ठ॑न् दक्षि॒णा तिष्ठ॑न् य॒मः
ఇంద్రుడు తూర్పు వైపు ముఖం చేసి నిలుచున్నాడు; కుడివైపు యముడు నిలుచున్నాడు.
Mantra 21
प्र॒त्यङ् तिष्ठ॑न् धा॒तोद॒ङ् तिष्ठ॑न्त्सवि॒ता
ధాతృ—వెనుకకు ముఖం తిప్పి నిలిచినవాడు; సవితా—పైకి ముఖం ఉంచి నిలిచినవాడు.
Mantra 22
तृणा॑नि प्राप्तः॒ सोमो॒ राजा॑
తృణముల (గడ్డి) వద్దకు రాజా సోముడు వచ్చి చేరాడు.
Mantra 23
मि॒त्र ईक्ष॑माण॒ आवृ॑त्त आन॒न्दः
మిత్రుడు, దర్శిస్తూ, తిరిగి మళ్లుతాడు; ఆనందం తిరిగి వస్తుంది.
Mantra 24
यु॒ज्यमा॑नो वैश्वदे॒वो यु॒क्तः प्र॒जाप॑ति॒र्विमु॑क्तः॒ सर्व॑म्
యోకమవుతూ, వైశ్వదేవ (సర్వదేవ) శక్తి యుక్తమవుతుంది; ప్రజాపతి విముక్తుడవుతాడు—అప్పుడు సమస్తమూ (నిశ్చిత/స్థిర)మవుతుంది.
Mantra 25
ए॒तद् वै वि॒श्वरू॑पं॒ सर्व॑रूपं गोरू॒पम्
ఇదే, నిశ్చయంగా, విశ్వరూపం—సర్వరూపం, గోరూపం.
Mantra 26
उपै॑नं वि॒श्वरू॑पाः॒ सर्व॑रूपाः प॒शव॑स्तिष्ठन्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ఇలా తెలిసినవాని సమీపంలో—అన్ని రూపాల, నానా రూపాల—పశువులు వచ్చి నిలుస్తాయి.
Frequently Asked Questions
It is used to protect and stabilize the household or cattle-pen, to reverse harmful influences, and to attract/hold livestock-prosperity through Dhātṛ’s fixing power and Savitar’s uplifting impulse.
The backward-turning (praty-añc) stationing functions as a ritual reversal—sending danger away—while the upward (ud-añc) stationing directs vitality, luck, and increase toward a higher, thriving state.
Not strictly, but it alludes to setting a ‘black wood’ support (kṛṣṇadruma) in place as a stabilizing ward; many recitation-only uses treat the ‘support’ as symbolic emplacement in the protected space.
Ask anything about Sukta 7 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.