Atharva Veda 9.8.14: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 8, Mantra 14

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

या हृद॑यमुप॒र्षन्त्य॑नुत॒न्वन्ति॒ कीक॑साः । अहिं॑सन्तीरनाम॒या निर्द्र॑वन्तु ब॒हिर्बिल॑म्

Sanskrit recitationAtharva Veda 9.8.14

IAST Transliteration

yā́ hṛ́dayam upárṣanty anutánvanti kī́kasāḥ | ahíṃsantīr anā́mayā nírdravantu bahírbílam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Whatsoever press upon the heart and spread along the ribs, let them—made harmless, made disease-less—run forth, outward through the exit-hole.

Translation

హృదయంపై ఒత్తిడి చేసి, పక్కెముకల (కీకసా) వెంట వ్యాపించేవి ఏవైతే ఉన్నాయో, అవి—అహింసకంగా, నిరామయంగా—వేగంగా బయటికి పారిపోవాలి; బిల్ (రంధ్రం) మార్గంగా వెలుపలికి వెళ్లిపోవాలి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• याः: which (fem. pl.)
• याः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• हृदयम्: the heart
• हृदयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हृदय (prātipadika)

• उपर्षन्ति: afflict / press upon
• उपर्षन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उप-ऋष् (धातु; ‘to injure/afflict, press upon’)

• अनुतन्वन्ति: spread / extend
• अनुतन्वन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अनु-तन् (धातु; ‘to stretch/extend along, spread’)

• कीकसाः: the ribs
• कीकसाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कीकस (prātipadika; ‘rib(s), side-bones’)

• अहिंसन्तीः: not harming / non-injuring (fem. pl.)
• अहिंसन्तीः: कर्म
• Type: Adjective/Participle
• Root: अ-हिंसन्ती (kṛdanta; pres. act. ptc. from √हिंस् ‘to injure’, with privative a-)

• अनामयाः: free from illness
• अनामयाः: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अन्-आमय (prātipadika; ‘free from disease’, a- + āmaya)

• निर्द्रवन्तु: let them run out / flee away
• निर्द्रवन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: निर्-√द्रु (धातु; ‘to run, flee’)

• बहिः: outside
• बहिः: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: बहिस् (avyaya)

• बिलम्: the hole / cavity
• बिलम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: बिल (prātipadika; ‘hole, cavity, burrow’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Apotropaic healing power against yakṣma-afflictions

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: karuna

Secondary: shanta