Atharva Veda 9.8.7 — Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 8, Mantra 7

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

य ऊ॒रू अ॑नु॒सर्प॒त्यथो॒ एति॑ ग॒वीनि॑के । यक्ष्मं॑ ते अ॒न्तरङ्गे॑भ्यो ब॒हिर्निर्म॑न्त्रयामहे

IAST Transliteration

yá ūrū́ anusárpaty átho éti gavī́nike | yákṣmaṃ te antarā́ṅgebhyo bahír nírmantrayāmahé ||

English Translation (Griffith/Whitney)

The yakṣma that creeps along the thighs, and also goes into the groin—from thy inner members that wasting ill we charm forth and drive without.

Translation

తొడల (ఊరూః) వెంట పాకుతూ, కుచ్చి/గ్రోయిన్ ప్రాంతం (గవీనికే) లోకీ చేరే ఆ యక్ష్మం (క్షయరోగం) — నీ అంతరంగ అవయవాల నుండి మేము మంత్రబలంతో బయటకు తీసి, వెలుపలికి తరిమివేస్తాము.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• ऊरू: (the) two thighs
• ऊरू: Karma
• Type: Noun
• Root: ऊरु (प्रातिपदिक)

• अनुसर्पति: creeps along/follows
• अनुसर्पति: —
• Type: Verb
• Root: √सृप् (सर्पणे) + अनु-

• अथो: and also/then too
• अथो: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ + उ (निपात-संयोग)

• एति: goes/comes
• एति: —
• Type: Verb
• Root: √इ (गत्यर्थे)

• गवीनिके: in/at the groin (inguinal region)
• गवीनिके: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गवीनिका (प्रातिपदिक; स्त्री.)

• यक्ष्मम्: consumption/disease (yakṣmā)
• यक्ष्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यक्ष्म (प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: —
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्वद्-

• अन्तरङ्गेभ्यः: from the inner parts/limbs
• अन्तरङ्गेभ्यः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: अन्तरङ्ग (प्रातिपदिक; ‘inner limb/inner part’)

• बहिः: out(wards), outside
• बहिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: बहिस् (अव्यय)

• निः: out, forth (as a preverb)
• निः: —
• Type: Indeclinable
• Root: निस् (उपसर्ग; निः-)

• मन्त्रयामहे: we utter/adjure (with a charm), we invoke
• मन्त्रयामहे: —
• Type: Verb
• Root: √मन्त्र् (मन्त्रण/परामर्श/उच्चारणे) [आत्मनेपदी]

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)

Devata: Yakṣma (wasting disease) as personified affliction

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta