Sukta 23
Rishi: Atharvanic tradition (Krimi hymns; specific ṛṣi per anukramaṇī)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī, Sarasvatī, Indra, Agni (as protectors and destroyers of krimi)
Chandas: Anuṣṭubh (mixed with Atharvanic cadence; tri-pāda structure in recitation practice)
అవ 5.23 క్రిమిఘ్న (పురుగులు/పరాన్నజీవి-రోగాలను నశింపజేసే) భైషజ్య సూక్తం. ఇది రోగిని దైవికమైన రక్షణాత్మక “నేయిక”లో బంధించి, ఆపై క్రిమి ఎక్కడ దాగి ఉన్నా—శరీరంలో, చుట్టూ, అతి సూక్ష్మ రూపాల్లో కూడా—అన్నిచోట్ల దానిని బలంగా ఛేదించి నిర్మూలిస్తుంది. క్రిమి వ్యాప్తిని సంపూర్ణంగా ఆవరిస్తూ (రూపాలు, స్థలాలను పేరుపెట్టి) వాక్కును నలిపివేసే ఆయుధంగా మార్చడమే దీని శక్తి. ద్యావా-పృథివీ, సరస్వతీ, ఇంద్రుడు, అగ్ని—రోగాన్ని చుట్టుముట్టే రక్షకులుగా, సంహారకులుగా—ఇక్కడ ఆహ్వానించబడతారు.
Mantras
Mantra 1
क्रिमिघ्नम्। ओते॑ मे॒ द्यावा॑पृथि॒वी ओता॑ दे॒वी सर॑स्वती । ओतौ॑ म॒ इन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॒ क्रिमिं॑ जम्भयता॒मिति॑
(క్రిమిఘ్న మంత్రం:) నా చుట్టూ ద్యావా-పృథివీ ఓత (నేయబడినట్లు) ఉన్నాయి; దేవీ సరస్వతీ కూడా ఓత. నా చుట్టూ ఇంద్రుడూ అగ్నీ ఓతగా ఉన్నారు—వారు కృమిని నలిపివేయుగాక—ఇతి (అలానే కావుగాక).
Mantra 2
अ॒स्येन्द्र॑ कुमा॒रस्य॒ क्रिमी॑न् धनपते जहि । ह॒ता विश्वा॒ अरा॑तय उ॒ग्रेण॒ वच॑सा॒ मम॑
హే ఇంద్రా, ధనపతే! ఈ బాలుని కృములను నీవు సంహరించు. నా ఉగ్ర వచనంతో సమస్త దుష్ట బాదలు హతమయ్యాయి.
Mantra 3
यो अ॒क्ष्यौऽपरि॒सर्प॑ति॒ यो नासे॑ परि॒सर्प॑ति । द॒तां यो मध्यं॒ गच्छ॑ति॒ तं क्रिमिं॑ जम्भयामसि
కళ్లలో చొరబడుతూ సాగే కృమి, ముక్కులో చొరబడుతూ సాగే కృమి; పళ్ల మధ్యలోకి వెళ్లే కృమి—ఆ కృమిని మేము నలిపివేస్తాము.
Mantra 4
सरू॑पौ॒ द्वौ विरू॑पौ॒ द्वौ कृ॒ष्णौ द्वौ रोहि॑तौ॒ द्वौ। ब॒भ्रुश्च॑ ब॒भ्रुक॑र्णश्च॒ गृध्रः॒ कोक॑श्च॒ ते ह॒ताः
రెండు సమరూపాలు, రెండు విరూపాలు; రెండు నల్లవి, రెండు ఎర్రని వర్ణమున్నవి. గోధుమవర్ణమైనది మరియు గోధుమ-చెవి కలది, గద్ద మరియు గుడ్లగూబ—ఇవి అన్నీ హతమయ్యాయి.
Mantra 5
ये क्रिम॑यः शिति॒कक्षा॒ ये कृ॒ष्णाः शि॑ति॒बाह॑वः । ये के च॑ वि॒श्वरू॑पा॒स्तान् क्रिमी॑न् जम्भयामसि
శ్వేత-పార్శ్వములైన కృములు ఏవో, పల్చని బాహువులతో కృష్ణ కృములు ఏవో, ఇంకా విశ్వరూపములైన ఏ కృములైనను—ఆ కృములన్నిటిని మేము నలిపివేయించుచున్నాము.
Mantra 6
उत् पु॒रस्ता॒त् सूर्य॑ एति वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा। दृ॒ष्टांश्च॒ घ्नन्न॒दॄष्टां॑श्च॒ सर्वां॑श्च प्रमृ॒णन् क्रिमी॑न्
తూర్పు నుండి సూర్యుడు ఉదయించుచున్నాడు—సర్వదృష్టుడు, అదృష్ట-హంత. దృష్టమైనవాటిని కూడా కొట్టుచు, అదృష్టమైనవాటిని కూడా కొట్టుచు, సమస్త కృములను నలిపివేయుచున్నాడు.
Mantra 7
येवा॑षासः॒ कष्क॑षास एज॒त्काः शि॑पवित्नु॒काः । दृ॒ष्टांश्च॑ ह॒न्यतां॑ क्रिमि॑रु॒तादृष्ट॑श्च हन्यताम्
యేవాష, కష్కష, వంకరగా కదిలే (ఎజత్కా) రకాలు, శిపవిత్నుకా—ఈ కృములు; కనిపించే కృమి హనించబడుగాక, కనిపించనిదీ హనించబడుగాక.
Mantra 8
ह॒तो येवा॑षः॒ क्रिमी॑णां ह॒तो न॑दनि॒मोत। सर्वा॒न् नि म॑ष्म॒षाक॑रं दृ॒षदा॒ खल्वाँ॑ इव
కృములలో యేవాష హతమైంది; నదనీ కూడా హతమైంది. వాటన్నిటినీ నేను నూరి ముద్దలా చేస్తాను—ఉరళిలో దృసద్ (నూరే రాయి) తో నూరినట్లు.
Mantra 9
त्रि॒शी॒र्षाणं॑ त्रिक॒कुदं॒ क्रिमिं॑ सा॒रङ्ग॒मर्जु॑नम्। शृ॒णाम्य॑स्य पृ॒ष्टीरपि॑ वृश्चामि॒ यच्छिरः॑
మూడు తలలూ, మూడు కుబ్బులూ గల కృమి—మచ్చలైన (సారంగ), ప్రకాశమైన (అర్జున)—వానిని నేను చూర్ణం చేస్తాను. వాని పక్కెముకలను విరుస్తాను; వాని ఆ తలని కూడా కోసివేస్తాను.
Mantra 10
अ॒त्रि॒वद् वः॑ क्रिमयो हन्मि कण्व॒वज्ज॑मदग्नि॒वत्। अ॒गस्त्य॑स्य॒ ब्रह्म॑णा॒ सं पि॑नष्म्य॒हं क्रिमी॑न्
అత్రివలె నేను మిమ్మల్ని, ఓ కృములారా, హతముచేస్తాను; కణ్వవలె, జమదగ్నివలె. అగస్త్యుని బ్రహ్మ (మంత్రబలం) చేత నేను కృములను పూర్తిగా నలిపివేస్తాను—నేనే, స్వయంగా.
Mantra 11
ह॒तो राजा॒ क्रिमी॑णामु॒तैषां॑ स्थ॒पति॑र्ह॒तः । ह॒तो ह॒तमा॑ता॒ क्रिमि॑र्ह॒तभ्रा॑ता ह॒तस्व॑सा
కృముల రాజు హతుడయ్యాడు; వారి గృహపతి కూడా హతుడయ్యాడు. తల్లి హతమైన కృమి, అన్న/తమ్ముడు హతమైన కృమి, అక్క/చెల్లి హతమైన కృమి—అదీ హతమైంది.
Mantra 12
ह॒तासो॑ अस्य वे॒शसो॑ ह॒तासः॒ परि॑वेशसः । अथो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का इ॑व॒ सर्वे॒ ते क्रिम॑यो ह॒ताः
దీనిలో నివసించినవారు హతులయ్యారు; చుట్టూ నివసించినవారూ హతులయ్యారు. ఇంకా చిన్నచిన్నవారిలా ఉన్నవారు—ఆ కృములన్నీ హతమయ్యాయి.
Mantra 13
सर्वे॑षां च॒ क्रिमी॑णां॒ सर्वा॑सां च क्रि॒मीना॑म्। भि॒नद्म्यश्म॑ना॒ शिरो॒ दहा॑म्य॒ग्निना॒ मुख॑म्
సర్వ కృముల—ప్రతి కృమి—అందరిదీ నేను రాయితో శిరస్సును చీల్చుతాను; అగ్నితో ముఖాన్ని దహిస్తాను.
Frequently Asked Questions
Krimi refers to worms/parasites and, more broadly, a disease force imagined as a living, hiding, multiplying enemy that must be exposed and destroyed.
They form a complete therapeutic ecology: cosmic enclosure (Heaven–Earth), purifying order and speech/waters (Sarasvatī), crushing force (Indra), and burning purification/expulsion (Agni).
The hymn’s core operation is mantric—protection plus extermination through speech. In practice, it may be paired with water sprinkling or a protective thread, but no specific herb is mandated by the cited verses.
Ask anything about Sukta 23 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.