Sukta 21
Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (martial abhicaric cluster; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī tradition)
Devata: Dundubhi (personified drum) as operative agent; secondarily Bhaya/Trāsa as effected powers
Chandas: Predominantly Anuṣṭubh-like cadence (mixed/prose-like Atharvanic diction in places)
అథర్వవేదం 5.21 ఒక యుద్ధాత్మక అభిచార సూక్తం. ఇందులో యుద్ధ-డంకా (దుందుభి)ని జీవంత కార్యశక్తిగా ఆయుధంగా మలిచి, దాని గర్జనను మంత్రబలంతో శత్రుసేనలో భయం, మనోభేదం, గందరగోళం, పారిపోవడం (రౌట్) కలిగించేలా చేస్తుంది. ఈ సూక్తం శత్రువులో భయము (భయ/త్రాస), ద్వేషము, మోహము/విభ్రాంతి ‘స్థాపించబడునట్లు’ పునఃపునః ఉద్ఘాటిస్తుంది; అదే సమయంలో మిత్రదేవగణాలను సమీకరించి, విజయాన్ని మరియు యుద్ధభూమిపై అధిపత్యాన్ని స్థిరపరచమని కోరుతుంది.
Mantras
Mantra 1
शत्रुसेनात्रासनम्। विहृ॑दयं वैमन॒स्यं वदा॒मित्रे॑षु दुन्दुभे । वि॒द्वे॒षं कश्म॑शं भ॒यम॒मित्रे॑षु॒ नि द॑ध्म॒स्यवैनान् दुन्दुभे जहि
శత్రుసేనకు భయోత్పాదకము. ఓ దుందుభీ (యుద్ధడోలు), శత్రువుల మధ్య హృదయభ్రాంతి, మనోవైమనస్యాన్ని ప్రకటించు. శత్రువులలో ద్వేషం, గందరగోళం, భయాన్ని నిక్షిప్తం చేయుము; ఓ దుందుభీ, వారిని కూలద్రోపు—అవును, ఈ మనుష్యులను సంహరించు.
Mantra 2
उ॒द्वेप॑माना॒ मन॑सा॒ चक्षु॑षा॒ हृद॑येन च । धाव॑न्तु॒ बिभ्य॑तो॒ऽमित्राः॑ प्रत्रा॒सेनाज्ये॑ हु॒ते
మనస్సుతో, కన్నులతో, హృదయంతో కూడ వణుకుతూ, భయపడిన శత్రువులు తలదించుకొని పరుగెత్తిపోవుగాక—ప్రత్రాసమే (భయోత్పాదక శక్తియే) మా బలమై, ఆజ్యాహుతి (నెయ్యి అర్పణ) సమర్పించబడినప్పుడు.
Mantra 3
वा॒न॒स्प॒त्यः संभृ॑त उ॒स्रिया॑भिर्वि॒श्वगो॑त्र्यः । प्र॒त्रा॒सम॒मित्रे॑भ्यो व॒दाज्ये॑ना॒भिघा॑रितः
వనస్పత్యః (అరణ్యజన్యమైన దుందుభీ), సుసంఘటితమై, ఉస్రియాభిః (గోచర్మాలతో) బిగిగా బంధింపబడి, విశ్వగోత్ర్యః (ప్రతి గోత్రానికీ శక్తిగలది)—ఆజ్యంతో అభిఘారితమై (నెయ్యితో అభిషిక్తమై), శత్రువులపై ప్రత్రాసాన్ని ధ్వనింపజేయుము.
Mantra 4
यथा॑ मृ॒गाः सं॑वि॒जन्त॑ आर॒ण्याः पुरु॑षा॒दधि॑ । ए॒वा त्वं दु॑न्दुभे॒ऽमित्रा॑न॒भि क्र॑न्द॒ प्र त्रा॑स॒याथो॑ चि॒त्तानि॑ मोहय
అడవిలోని మృగాలు మనిషి దగ్గరికి రాగానే భయంతో చెదిరిపోతున్నట్లే, అలాగే, ఓ దుందుభి (మురసం), శత్రువులపై గర్జించి మ్రోగు; వారిని భయపెట్టి తరిమివేయి; ఇంకా వారి చిత్తాలను మోహింపజేసి గందరగోళపరచు.
Mantra 5
यथा॒ वृका॑दजा॒वयो॒ धाव॑न्ति ब॒हु बिभ्य॑तीः । ए॒वा त्वं दु॑न्दुभे॒ऽमित्रा॑न॒भि क्र॑न्द॒ प्र त्रा॑स॒याथो॑ चि॒त्तानि॑ मोहय
తోడేలు చూసి మేకలు, గొర్రెలు ఎంతో భయంతో దూరంగా పరుగెత్తి పారిపోతున్నట్లే, అలాగే, ఓ దుందుభి (మురసం), శత్రువులపై గర్జించి మ్రోగు; వారిని భయంతో తరిమివేయి; ఇంకా వారి చిత్తాలను మోహింపజేసి గందరగోళపరచు.
Mantra 6
यथा॑ श्ये॒नात् प॑त॒त्रिणः॑ संवि॒जन्ते॒ अह॑र्दिवि सिं॒हस्य॑ स्त॒नथो॒र्यथा॑ । ए॒वा त्वं दु॑न्दुभे॒ऽमित्रा॑न॒भि क्र॑न्द॒ प्र त्रा॑स॒याथो॑ चि॒त्तानि॑ मोहय
శ్యేన (గద్ద) వద్ద పతత్రులు పగలు-రాత్రి కలిసి వణికినట్లుగా; సింహపు గర్జన-మ్రోగు ధ్వని వద్దలాగా—అలాగే, ఓ దుందుభి (నగారా), శత్రువులపై గర్జించు; భయంతో వారిని తరిమివేయి, వారి చిత్తాలను మోహింపజేయి.
Mantra 7
परा॒मित्रा॑न् दुन्दु॒भिना॑ हरि॒णस्या॒जिने॑न च । सर्वे॑ दे॒वा अ॑तित्रस॒न् ये सं॑ग्रा॒मस्येशते
దుందుభి మరియు హరిణచర్మం (అజినం) ద్వారా శత్రువులను దూరం చేయుడి. సంగ్రామాధిపత్యం కలిగిన దేవతలందరూ కంపించారు.
Mantra 8
यैरिन्द्रः॑ प्र॒क्रीड॑ते पद्घो॒षैश्छा॒यया॑ स॒ह। तैर॒मित्रा॑स्त्रसन्तु नो॒ऽमी ये यन्त्य॑नीक॒शः
ఇంద్రుడు క్రీడించే వాటిచే—పాదఘోషం (నడక అడుగుల గర్జన) మరియు ఆయన ఛాయతో కలిసి—అవే మా పక్షాన శత్రువులను వణికించుగాక; అటువైపు నుండి వరుసవరుసగా (అనీకశః) ముందుకు వచ్చే వారు.
Mantra 9
ज्या॒घो॒षा दु॑न्दु॒भयो॒ भि क्रो॑शन्तु॒ या दिशः॑ । सेनाः॒ परा॑जिता य॒तीर॒मित्रा॑णामनीक॒शः
ధనుస్సు జ్యాఘోషం (నారి టంకారం) మరియు దుందుభులు—ఏ ఏ దిశలలోనైనా—ఆ దిశలపై ఘోషగా మ్రోగుగాక. శత్రుసేనలు పరాజితమై, వరుసవరుసగా (అనీకశః) చెదిరి పారిపోతూ వెళ్లుగాక.
Mantra 10
आदि॑त्य॒ चक्षु॒रा द॑त्स्व॒ मरी॑च॒योऽनु॑ धावत । प॒त्स॒ङ्गिनी॒रा स॑जन्तु॒ विग॑ते बाहुवी॒र्येऽ
హే ఆదిత్యా, మాకు ఇక్కడ దృష్టిని ప్రసాదించు; నీ మరీచులు (కిరణాలు) అనుసరించి వేగంగా ధావించుగాక. శత్రువుని బాహు-వీర్యం తొలగినప్పుడు, పాద-సంగినీ శక్తులు మాతో కలిసుగాక.
Mantra 11
यू॒यमु॒ग्रा म॑रुतः पृश्निमातर॒ इन्द्रे॑ण यु॒जा प्र मृ॑णीत॒ शत्रू॑न्। सोमो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ राजा॑ महादे॒व उ॒त मृ॒त्युरिन्द्रः॑
ఓ ఉగ్ర మరుతులారా, పృశ్ని-మాత సంతానమా! ఇంద్రునితో యుగంగా కలిసి, ముందుకు సాగి శత్రువులను దండించి నలిపివేయండి. సోముడు రాజు, వరుణుడు రాజు; మహాదేవుడూ—అవును, మృత్యువే (స్వయంగా) ఇంద్రుడు.
Mantra 12
ए॒ता दे॑वसे॒नाः सूर्य॑केतवः॒ सचे॑तसः । अ॒मित्रा॑न् नो जयन्तु॒ स्वाहा॑
ఈ దేవసేనలు, సూర్య-కేతువులు, ఏకచిత్తములు—మాకోసం అమిత్రులను జయించుగాక; స్వాహా!
Frequently Asked Questions
It empowers the war-drum as a personified force whose sound, charged by mantra, plants fear, confusion, and disunity in an enemy army so they break and flee.
Because the rite targets morale and cohesion: by ritually ‘placing’ terror and mutual hostility inside the foe, the hymn aims to collapse their collective will to fight.
It is primarily abhicārika (hostile/martial) and rājakarman in tone—intended for battlefield or royal-military use, not for medical healing (bhaisajya).
Ask anything about Sukta 21 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.