Opening the text

एकोनपञ्चाशः सर्गः (Sarga 49): Rāma’s Night Journey Beyond Kosala and the Charioteer Address
अयोध्याकाण्ड
இந்த சர்க்கத்தில் இரவின் இறுதிப் பகுதியில் ராமன் விரைவாக முன்னேறுவது கூறப்படுகிறது. தசரதனின் ஆணையை நினைத்து, வனவாசத்தை வெறும் இடம்பெயர்வு அல்ல; தானே காத்துக் கொண்ட தர்மவிரதம் என உறுதியாகக் கருதுகிறான். விடியற்காலையில் மங்களமான ப்ராதఃஸந்த்யா வழிபாட்டைச் செய்து கோசலத்தின் எல்லையை அடைந்து அதைத் தாண்டுகிறான்; வழியில் கிராம மக்கள் பேசுவதை கேட்கிறான்—தசரதன் ஆசைமயமான தீர்மானத்தையும், கைகேயியின் மரியாதை மீறலையும் அவர்கள் கண்டிக்கிறார்கள். இந்தப் பொதுக் குரல் அரசவம்சத்தின் நடத்தைக்கு வெளிப்புற நெறி கணக்காய்வாக அமைகிறது. பின்னர் பயணப் பாதை விவரங்கள் வருகின்றன. ராமன் புனிதமான வேதாஶ்ருதி நதியைத் தாண்டி தெற்குத் திசையில், அகஸ்தியருடன் தொடர்புடைய திசை நோக்கிச் செல்கிறான்; நீண்ட பயணத்திற்குப் பின் குளிர்ந்த நீருடைய கோமதியை (சதுப்பான கரைகள், மேயும் மாடுகள்) கடந்து, மயில்–அன்ன நாதம் ஒலிக்கும் ச்யந்திகா நதியையும் கடக்கிறான். மனு இக்ஷ்வாகுவுக்கு அளித்ததாக மரபில் கூறப்படும் பரந்த நிலப்பரப்புகளை ராமன் சீதைக்கு காட்டி, அரசியல் நிலவியல் நினைவைக் குல மரபுச் சிந்தனையுடன் இணைக்கிறான். “சூத” எனத் தேரோட்டியை மீண்டும் மீண்டும் அழைத்து, அன்னம் போல் இனிய (ஹம்ஸமத்த) குரலில் பேசுகிறான்; சரயூ கரையோர மலர்ந்த தோப்புகளுக்குத் திரும்பும் ஏக்கத்தை வெளிப்படுத்தி, அரசரிஷிகளின் வேட்டையாடல் இன்பமானதாயினும் அது தன் முதன்மை விருப்பமல்ல எனக் கூறி, க்ஷத்திரிய மரபும் தன்னடக்கமும் சமநிலையுடன் நிற்கச் செய்கிறான்.
Verse 1
रामोऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महदन्तरम्।जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन्।।।।
மனிதர்களில் புலியான ஸ்ரீராமனும் இரவின் மீதமிருந்த நேரத்தில் பெருந்தூரம் சென்றான்; தந்தையின் ஆணையை இடையறாது நினைத்தவாறே.
Verse 2
तथैव गच्छतस्तस्य व्यपायाद्रजनी शिवा।उपास्य शिवां सन्ध्यां विषयान्तं व्यगाहत।।।।
அவ்வாறே பயணம் தொடர்ந்தபோது அந்த நல்விரவு முடிந்தது. நற்பிராதःஸந்த்யையை வழிபட்டு அவர் நாட்டின் எல்லைப் பகுதியுள் நுழைந்தான்.
Verse 3
ग्रामान् विकृष्टसीमान्तान् पुष्पितानि वनानि च।पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शनैरिव हयोत्तमैः।।।।शृण्वन् वचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्।
அவன் புதிதாய் உழுத எல்லைப்புறங்களையுடைய கிராமங்களையும், மலர்ந்து மணக்கும் வனங்களையும் பார்த்துக்கொண்டே, கிராமவாசிகளின் பேச்சைக் கேட்டுக்கொண்டே, சிறந்த குதிரைகளில் விரைவாகச் சென்றான்—ஆயினும் அவனுக்கு அது மெதுவாகச் செல்வதுபோல் தோன்றியது.
Verse 4
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।।।हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी।तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।।।या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्।वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।।।
காமத்தின் வசப்பட்ட அரசன் தசரதனைத் திகைக்கிறேன்! அய்யோ, இன்று அந்த நிஷ்டூரமான கைகேயி—பாவினி, பாவத்தையே தொடர்வாள்—மரியாதையின் எல்லைகளை உடைத்து கொடிய செயலில் ஈடுபட்டாள். அவளே அரசனின் இத்தகைய மகனை—தர்மநிஷ்டன், மஹாப்ராஜ்ஞன், கருணையுள்ளவன், ஜிதேந்திரியன்—வனவாசத்திற்கு நாடுகடத்துகிறாள்.
Verse 5
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।2.49.4।।हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी।तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।2.49.5।।या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्।वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।2.49.6।।
அய்யோ, இன்று அந்த நிஷ்டூரமான கைகேயி—பாவினி, பாவத்தையே தொடர்வாள்—மரியாதையின் எல்லைகளை உடைத்து கொடிய செயலில் ஈடுபட்டாள்.
Verse 6
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।2.49.4।।हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी।तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।2.49.5।।या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्।वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।2.49.6।।
அவளே அரசனின் இத்தகைய மகனை—தர்மநிஷ்டன், மஹாப்ராஜ்ஞன், கருணையுள்ளவன், ஜிதேந்திரியன்—வனவாசத்திற்கு நாடுகடத்துகிறாள்.
Verse 7
कथं नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी।सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति।।।।
எப்போதும் சுகங்களில் பழகிய ஜனகநந்தினி, மஹாபாக்யவதி சீதை—துன்பங்களை எவ்வாறு அனுபவித்து தாங்குவாள்?
Verse 8
अहो दशरथो राजा निस्नेहः स्वसुतं प्रियम्।प्रजानामनघं रामं परित्यक्तुमिहेच्छति।।।।
அய்யோ! அரசன் தசரதன் அன்பற்றவனாய், தன் அன்புப் புதல்வனும் மக்களுக்குப் பேரன்பான பாவமற்ற ஸ்ரீராமனை இங்கே கைவிட விரும்புகிறான்.
Verse 9
एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्।शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान् कोसलेश्वरः।।।।
கிராமங்களிலும் சிற்றூர்களிலும் வாழும் மக்களின் இவ்வார்த்தைகளை கேட்டுக்கொண்டே, அந்த வீர கோசலாதிபதி கோசல நாட்டின் எல்லைகளைத் தாண்டிச் சென்றான்.
Verse 10
ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम्।उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम्।।।।
பின்னர் மங்களகரமான நீரைச் சுமந்து ஓடும் ‘வேதஸ்ருதி’ என்னும் நதியைத் தாண்டி, அகஸ்த்ய முனிவர் வாசிக்கும் திசையை நோக்கி முகம் திருப்பி முன்னே சென்றான்.
Verse 11
गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतजलां नदीम्।गोमतीं गोयुतानूपामतरत्सागरङ्गमाम्।।।।
நீண்ட நேரம் பயணித்த பின், குளிர்ந்த நீருடைய கோமதி நதியை—மாடுகள் நிறைந்த சதுப்புத் துறைகளையுடையதும் கடலை நோக்கி ஓடுவதுமானதையும்—அவன் கடந்து சென்றான்.
Verse 12
गोमतीं चाप्यतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर्हयैः।मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम्।।।।
கோமதியையும் கடந்து, விரைவாகச் செல்லும் குதிரைகளால் ஏறிய ராகவன், மயில் மற்றும் அன்னங்களின் குரலால் முழங்கும் ச்யந்திகா நதியையும் கடந்து சென்றான்.
Verse 13
स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा।स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत्।।।।
ராமன் வைதேஹியிடம், அரசுகளால் சூழப்பட்ட அந்தச் செழிப்பான நிலத்தை காட்டினான்; அது முன்னொரு காலத்தில் மன்னன் மனு இக்ஷ்வாகுவுக்கு அளித்த தானநிலம் ஆகும்.
Verse 14
सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः।हंसमत्तस्वरश्श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः।।2.19.14।।
அவன் “சூதா” என்றே சொல்லி அந்தச் சாரதியை மீண்டும் மீண்டும் அழைத்தான்; பின்னர் மத்தஹம்சத்தின் குரல் போல் இனிய ஒலியுடைய அந்தப் பெருமைமிக்க புருஷசிரேஷ்டன் பேசினான்.
Verse 15
कदाऽहं पुनरागम्य सरय्वा पुष्पिते वने।मृगयां पर्यटिष्यामि मात्रा पित्रा च सङ्गतः।।।।
நான் எப்போது மீண்டும் திரும்பி, சரயூவின் மலர்ந்த வனத்தில், தாய் தந்தையுடன் ஒன்றிணைந்து, வேட்டைக்காகச் சுற்றித் திரிவேன்?
Verse 16
नात्यर्थमभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने।रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसम्मता।।।।
சரயூ வனத்தில் வேட்டையாட வேண்டும் என்ற மிகுந்த ஆசை எனக்கு இல்லை; ஆயினும் இந்த விளையாட்டு உலகில் ஒப்பற்ற இன்பம், அரசரிஷிகளின் குழுவாலும் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டது.
Verse 17
राजर्षीणां हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थं मृगया वने।काले कृतां तां मनुजैर्घन्विनामभिकाङ्क्षिताम्।।।।
இந்த உலகில் அரசரிஷிகள் இன்பத்திற்காக, உரிய காலத்தில், வனத்தில் வேட்டையாடுவர்; இது வில்லாளர்கள் விரும்பும் விளையாட்டு, பின்னர் பிற மனிதர்களாலும் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டது.
Verse 18
स तमध्वानमैक्ष्वाकस्सूतं मधुरया गिरा।तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौ वाक्यमुदीरयन्।।।।
அப்போது இக்ஷ்வாகு குல இளவரசன் சாரதியிடம் இனிய மொழியால் உரைத்து, மனத்தில் எழுந்த எண்ணங்களை வெளிப்படுத்திக் கொண்டே அந்த வழியிலே முன்னே சென்றான்.
The pivotal action is Rāma’s continued, purposeful advance into exile while actively remembering his father’s command; the sarga juxtaposes this self-chosen fidelity with the villagers’ condemnation of courtly moral failure (Daśaratha’s passion and Kaikeyī’s boundary-breaking conduct).
The sarga teaches that disciplined dharma can coexist with human emotion: Rāma expresses longing for Sarayū and reflects on hunting as a royal pleasure, yet he regulates desire and keeps the ethical trajectory of exile intact.
Key landmarks include the Kosala frontier, morning sandhyā worship, and the rivers Vedāśruti, Gomati (cool waters, cattle-rich marsh banks), and Syandikā (echoing with peacocks and swans), alongside the southward orientation toward Agastya’s region and dynastic land-memory tied to Manu and Ikṣvāku.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.