Sukta 20
Sukta 8.20
Sobharī Kāṇva (traditional attribution for RV 8.20, Kāṇva lineage)
Maruts (Rudras, storm-powers; collective)
Trishtubh (probable for RV 8.20; verse-length and cadence align with common Marut hymns)
ऋग्वेदस्य ८.२० सूक्तं मरुत्सूक्तम्। अत्र स्तोता मरुतो गणं समवेतं पुरतः प्रगच्छन्तं आह्वयति—न हिंसायै, किन्तु यजमानस्य समुदायस्य च बलवर्धनाय। तेषाम् अप्रतिहतं वेगं अनन्तं दानं च स्तौति; तत एव सामर्थ्यं प्रार्थनारूपेण अन्तर्मुखं कृत्वा चिकित्सां याचते—मरुतो व्यथां शमयन्तु, यद् विपथं गतं तत् सम्यक् कुर्वन्तु, पूर्णतां च पुनः स्थापयन्तु।
Mantras
Mantra 1
आ गन्ता मा रिषण्यत प्रस्थावानो माप स्थाता समन्यवः । स्थिरा चिन्नमयिष्णवः ॥
आ गन्त; मा रिशण्यत। प्रस्थावानो मा अप स्थाता समन्यवः। स्थिरा चित् नमयिष्णवः।
Mantra 2
वीळुपविभिर्मरुत ऋभुक्षण आ रुद्रासः सुदीतिभिः । इषा नो अद्या गता पुरुस्पृहो यज्ञमा सोभरीयवः ॥
वीळुपविभिर्मरुत ऋभुक्षण, आ रुद्रासः सुदीतिभिः। इषा नः अद्य गता, पुरुस्पृहो, यज्ञम् आ—सोभरीयवः।
Mantra 3
विद्मा हि रुद्रियाणां शुष्ममुग्रं मरुतां शिमीवताम् । विष्णोरेषस्य मीळ्हुषाम् ॥
विद्म हि रुद्रियाणां शुष्मम् उग्रम्, मरुतां शिमीवतां बलम्; तथा विष्णोः एषस्य (अग्रगामिनः प्रेरणायाः) मील्हुषां (अनुग्रहदातॄणाम्) च—एते बलाः आत्मानं स्वसीमात् परं नयन्ति।
Mantra 4
वि द्वीपानि पापतन्तिष्ठद्दुच्छुनोभे युजन्त रोदसी । प्र धन्वान्यैरत शुभ्रखादयो यदेजथ स्वभानवः ॥
यदा यूयम् एजथ, तदा द्वीपानि विस्तीर्णानि पपातन्ति; तिष्ठदपि वस्तु दुच्छुनोभिः (कठोरप्रहारैः) कम्पते; रोदसी उभे युजन्त। हे शुभ्रखादयः (दीप्तविदारकाः), यदा स्वभानवः (स्वप्रभाः) कम्पध्वे, तदा धन्वानि (विस्तारान्) प्रचोदयथ।
Mantra 5
अच्युता चिद्वो अज्मन्ना नानदति पर्वतासो वनस्पतिः । भूमिर्यामेषु रेजते ॥
अज्मन् (वेगे) वः अच्युताः अपि नानदन्ति; पर्वतासो वनस्पतिः (वनाधिपतिः) च क्रोशतः; यामेषु (गतिपथेषु) भूमिः रेजते।
Mantra 6
अमाय वो मरुतो यातवे द्यौर्जिहीत उत्तरा बृहत् । यत्रा नरो देदिशते तनूष्वा त्वक्षांसि बाह्वोजसः ॥
अमायया हे मरुतः, युष्माकं यातवे द्यौः उत्तरा बृहद् जिहीते। यत्र नरो तनूषु देदिशते, तत्र बाह्वोजसः आत्मनः कर्मणि साधनभूतानि त्वक्षांसि शक्तीः सृजन्ति।
Mantra 7
स्वधामनु श्रियं नरो महि त्वेषा अमवन्तो वृषप्सवः । वहन्ते अह्रुतप्सवः ॥
स्वधाम् अनु नरो महतीं श्रियं वहन्ते—त्वेषाः अमवन्तो वृषप्सवः। ते अह्रुतप्सवः ताम् अग्रे वहन्ति, अन्तर्जयस्य यात्रां धारयन्तः।
Mantra 8
गोभिर्वाणो अज्यते सोभरीणां रथे कोशे हिरण्यये । गोबन्धवः सुजातास इषे भुजे महान्तो नः स्परसे नु ॥
गोभिः प्रकाशरश्मिभिः वाणी अञ्ज्यते; सोभरीणां रथे हिरण्यये कोशे निधीयते। हे गोबन्धवः सुजाताः, इषे भुजे च—अधुना नः महत्त्वेन स्पृशत।
Mantra 9
प्रति वो वृषदञ्जयो वृष्णे शर्धाय मारुताय भरध्वम् । हव्या वृषप्रयाव्णे ॥
प्रति वो वृषदञ्जयः वृष्णे शर्धाय मारुताय हव्यं भरध्वम्। वृषप्रयाव्णे बलाय हव्यं वहत—येन अन्तर्यात्रा शक्त्या प्रेर्येत॥
Mantra 10
वृषणश्वेन मरुतो वृषप्सुना रथेन वृषनाभिना । आ श्येनासो न पक्षिणो वृथा नरो हव्या नो वीतये गत ॥
हे मरुतः, वृषणश्वेन वृषप्सुना रथेन वृषनाभिना आगच्छत। श्येनास इव पक्षिणः शीघ्रगामिनो न व्यर्था, हे नरो वीराः। अस्माकं हव्यस्य वीतये आगच्छत—अन्तर्यज्ञस्य भोजे प्रविशत॥
Mantra 11
समानमञ्ज्येषां वि भ्राजन्ते रुक्मासो अधि बाहुषु । दविद्युतत्यृष्टयः ॥
एषां समानम् अञ्ज्यं समानं च रूपम्; रुक्मासो बाहुषु अधि विभ्राजन्ते। दविद्युतत्यृष्टयः॥
Mantra 12
त उग्रासो वृषण उग्रबाहवो नकिष्टनूषु येतिरे । स्थिरा धन्वान्यायुधा रथेषु वोऽनीकेष्वधि श्रियः ॥
ते उग्रासो वृषण उग्रबाहवो न किष्टनूषु येतिरे। स्थिरा धन्वान्यायुधा रथेषु वोऽनीकेष्वधि श्रियः॥
Mantra 13
येषामर्णो न सप्रथो नाम त्वेषं शश्वतामेकमिद्भुजे । वयो न पित्र्यं सहः ॥
येषामर्णो न सप्रथो नाम त्वेषं शश्वतामेकमिद्भुजे। वयो न पित्र्यं सहः॥
Mantra 14
तान्वन्दस्व मरुतस्ताँ उप स्तुहि तेषां हि धुनीनाम् । अराणां न चरमस्तदेषां दाना मह्ना तदेषाम् ॥
तान्वन्दस्व मरुतस्ताँ उप स्तुहि तेषां हि धुनीनाम्। अरणां न चरमस्तदेषां दाना मह्ना तदेषाम्॥
Mantra 15
सुभगः स व ऊतिष्वास पूर्वासु मरुतो व्युष्टिषु । यो वा नूनमुतासति ॥
हे मरुतः, पूर्वासु व्युष्टिषु युष्माकम् ऊतिषु स सुभगः आसीत्; यः च नूनम् अपि नितरां उपस्थितः (आधारशक्तिरूपेण) अस्ति।
Mantra 16
यस्य वा यूयं प्रति वाजिनो नर आ हव्या वीतये गथ । अभि ष द्युम्नैरुत वाजसातिभिः सुम्ना वो धूतयो नशत् ॥
यस्य प्रति यूयं, हे वाजिनो नराः, प्रत्यागत्य हव्यानि वीतये आगच्छथ, तस्मै द्युम्नैः तथा वाजसातिभिः सहाभि अवतरथ; हे धूतयः, वः सुम्नानि तं नशन्तु।
Mantra 17
यथा रुद्रस्य सूनवो दिवो वशन्त्यसुरस्य वेधसः । युवानस्तथेदसत् ॥
यथा रुद्रस्य सूनवो दिवो विस्तारे असुरस्य वेधसः वशे वसन्ति, तथा यूयम् अपि, हे युवानः, नितरां तिष्ठत।
Mantra 18
ये चार्हन्ति मरुतः सुदानवः स्मन्मीळ्हुषश्चरन्ति ये । अतश्चिदा न उप वस्यसा हृदा युवान आ ववृध्वम् ॥
ये चार्हन्ति मरुतः सुदानवः, स्मन्मीळ्हुषश्चरन्ति ये; अतश्चिदा न उप वस्यसा हृदा—युवान आ ववृध्वम्॥
Mantra 19
यून ऊ षु नविष्ठया वृष्णः पावकाँ अभि सोभरे गिरा । गाय गा इव चर्कृषत् ॥
यून ऊ षु नविष्ठया वृष्णः पावकाँ अभि सोभरे गिरा। गाय गा इव चर्कृषत्॥
Mantra 20
साहा ये सन्ति मुष्टिहेव हव्यो विश्वासु पृत्सु होतृषु । वृष्णश्चन्द्रान्न सुश्रवस्तमान्गिरा वन्दस्व मरुतो अह ॥
साहा ये सन्ति मुष्टिहेव हव्यो विश्वासु पृत्सु होतृषु। वृष्णश्चन्द्रान्न सुश्रवस्तमान्गिरा वन्दस्व मरुतो अह॥
Mantra 21
गावश्चिद्घा समन्यवः सजात्येन मरुतः सबन्धवः । रिहते ककुभो मिथः ॥
गावश्चिद्घा समन्यवः—ज्योतिरश्मयः ‘गावः’ अपि एकप्रेरणाः एकजातीयाश्च। तथा हे मरुतः, यूयमपि सजात्येनैकजन्मना सबन्धवः। परस्परं ककुभः शिखराणि रिहथ, एकस्मिन् भ्रातृबलेन सह गच्छथ।
Mantra 22
मर्तश्चिद्वो नृतवो रुक्मवक्षस उप भ्रातृत्वमायति । अधि नो गात मरुतः सदा हि व आपित्वमस्ति निध्रुवि ॥
मर्तश्चिद्वः—हे नृतवो रुक्मवक्षसः, मर्त्योऽपि युष्माकं भ्रातृत्वमुपैति। अतः हे मरुतः, अस्मासु अधि गात—अन्तः अधितिष्ठत; यतो हि वः आपित्वं सदा अस्ति, निध्रुवि—दृढम् अचलम्—प्रबोधाय सदैव सिद्धम्।
Mantra 23
मरुतो मारुतस्य न आ भेषजस्य वहता सुदानवः । यूयं सखायः सप्तयः ॥
हे मरुतः, मारुतस्य यद् भेषजं—चिकित्साशक्तिः—तदस्मान् प्रति वहत, हे सुदानवः। यूयं सखायः सप्तयः—सप्तविधशक्तयः—तदौषधमस्मासु वहत।
Mantra 24
याभिः सिन्धुमवथ याभिस्तूर्वथ याभिर्दशस्यथा क्रिविम् । मयो नो भूतोतिभिर्मयोभुवः शिवाभिरसचद्विषः ॥
याभिः सहायैः सिन्धुम् अवथ, याभिस्तूर्वं त्वरयथ, याभिर्दशस्यथ क्रिविम्—ताभिरुतिभिर्नो मयोभूतो, मयोभुवः; शिवाभिः शक्तिभिरस्मासु संसज्जध्वं, अन्तःस्थितान् द्विषो बलान् अभिभूय।
Mantra 25
यत्सिन्धौ यदसिक्न्यां यत्समुद्रेषु मरुतः सुबर्हिषः । यत्पर्वतेषु भेषजम् ॥
यत्सिन्धौ भेषजं यदसिक्न्यां यत्समुद्रेषु—हे सुबर्हिषो मरुतः—यत्पर्वतेषु भेषजं तत्सर्वम् आहृत्य अस्माकं पुनरुत्थानाय सन्निधापयत।
Mantra 26
विश्वं पश्यन्तो बिभृथा तनूष्वा तेना नो अधि वोचत । क्षमा रपो मरुत आतुरस्य न इष्कर्ता विह्रुतं पुनः ॥
विश्वं पश्यन्तो यूयं तनूषु बिभृथ; तेन सर्वदर्शनेन नोऽधि वोचत, नो यथावत् स्थापयत। हे मरुतः, आतुरस्य नः रपः क्षमयत; यद्विहृतं च्युतं च तत्पुनः प्रतिसंस्थापयत।
Frequently Asked Questions
They are a collective host of storm-powers linked with Rudra—roaring, swift, and brilliant—who can shake the worlds but also protect and bless when rightly invoked.
The hymn asks the Maruts to come forward in unity, avoid harming the worshippers, strengthen the onward movement of life, and restore balance when things have gone astray.
Because the Maruts’ outer storm-force is also understood as an inner power: it can either agitate or heal, so the poet prays that it settle turbulence and re-align body, mind, and circumstances.
Ask anything about Sukta 20 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.