Rig Veda Sukta 20
Mandala 8Sukta 2026 Mantras

Sukta 20

Sukta 8.20

Rishi

Sobharī Kāṇva (traditional attribution for RV 8.20, Kāṇva lineage)

Devata

Maruts (Rudras, storm-powers; collective)

Chandas

Trishtubh (probable for RV 8.20; verse-length and cadence align with common Marut hymns)

ਰਿਗਵੇਦ 8.20 ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੂਕਤ ਹੈ। ਇਹ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਗਣ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯਜਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਟੱਲ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਦਾਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਜੋਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ: ਮਰੁਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ, ਜੋ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

आ गन्ता मा रिषण्यत प्रस्थावानो माप स्थाता समन्यवः । स्थिरा चिन्नमयिष्णवः ॥

ਆਓ, ਅੱਗੇ ਆਓ; ਸਾਨੂੰ ਘਾਇਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਸਥਾਵਾਨੋ—ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨੇਤਾਓ—ਵੰਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਖੜੇ ਨਾ ਰਹੋ। ਥਿਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋੜਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਕਚਿੱਤ ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਅੰਤਰਿਕ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਆਓ।

Mantra 2

वीळुपविभिर्मरुत ऋभुक्षण आ रुद्रासः सुदीतिभिः । इषा नो अद्या गता पुरुस्पृहो यज्ञमा सोभरीयवः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਘਣੇ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨੋ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੋ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਾਧੇ ਦੀ ਇਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਆਓ—ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਛੁਕ। ਹੇ ਸੋਭਰੀਯਵੋ, ਸਾਡੇ ਯਜ्ञ ਕੋਲ, ਇਸ ਅੰਤਰ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਆਓ।

Mantra 3

विद्मा हि रुद्रियाणां शुष्ममुग्रं मरुतां शिमीवताम् । विष्णोरेषस्य मीळ्हुषाम् ॥

ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰੁਦਰੀਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਉਗਰ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ—ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸ਼ਿਮਿਵੰਤ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਏਸ਼ਸ (ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ—ਮੀਢੁਸ਼ਾ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਦਾਤਾ—ਇਹੀ ਬਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 4

वि द्वीपानि पापतन्तिष्ठद्दुच्छुनोभे युजन्त रोदसी । प्र धन्वान्यैरत शुभ्रखादयो यदेजथ स्वभानवः ॥

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦੀਪ/ਭੂਖੰਡ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਕੇ ਛਿੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਕਠੋਰ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੰਬਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਲੋਕਾਂ—ਰੋਦਸੀ—ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਜੁਤਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰਖਾਦਯੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਨੁ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਥਰਥਰਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਸਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੇ ਹੋ।

Mantra 5

अच्युता चिद्वो अज्मन्ना नानदति पर्वतासो वनस्पतिः । भूमिर्यामेषु रेजते ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਅਚਲ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀ ਹੈ; ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਵਨਸਪਤੀ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ (ਵਨਸਪਤੀ) ਚੀਕ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਗਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ—ਇੰਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ ਉਹ ਜਾਗਰਣ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਦ੍ਰਵ ਵਿੱਚ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ।

Mantra 6

अमाय वो मरुतो यातवे द्यौर्जिहीत उत्तरा बृहत् । यत्रा नरो देदिशते तनूष्वा त्वक्षांसि बाह्वोजसः ॥

ਅਮਾ (ਕਪਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ), ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਲਈ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਫੈਲ ਕੇ ਮਹਾ-ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਨਰੋ (ਵੀਰ) ਆਪਣੇ ਤਨੂਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਹਕਦੇ ਹਨ, ਓਥੇ ਬਾਹ੍ਵੋਜਸਃ (ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ) ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਘੜਦੇ ਹਨ—ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਰਮ ਲਈ ਕਰਮ-ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 7

स्वधामनु श्रियं नरो महि त्वेषा अमवन्तो वृषप्सवः । वहन्ते अह्रुतप्सवः ॥

ਸ੍ਵਧਾ ਅਨੁਸਾਰ—ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ—ਨਰੋ (ਵੀਰ) ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰੀ (ਪ੍ਰਭਾ) ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਤ੍ਵੇਸ਼ਾ (ਉਗ੍ਰ), ਅਮਵੰਤੋ (ਬਲ-ਭਰੇ), ਵ੍ਰਿਸ਼ਪ੍ਸਵ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵੇਗ ਵਾਲੇ) ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਹ੍ਰੁਤਪ੍ਸਵ (ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਾਲੇ)—ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ।

Mantra 8

गोभिर्वाणो अज्यते सोभरीणां रथे कोशे हिरण्यये । गोबन्धवः सुजातास इषे भुजे महान्तो नः स्परसे नु ॥

ਗੋਭਿਃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ) ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਾਣੀ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸੋਭਰੀਣਾਂ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਯ ਕੋਸ਼ੇ (ਸੁਵਰਨ ਕੋਸ਼) ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਗੋਬੰਧਵಃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਗੇ), ਸੁਜਾਤਾਸಃ (ਸੁਜਨਮੇ ਸ਼ਕਤਿਓ), ਇਸ਼ੇ (ਵਾਧੇ ਲਈ) ਅਤੇ ਭੁਜੇ (ਭੋਗ/ਆਨੰਦ ਲਈ)—ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਛੂਹੋ।

Mantra 9

प्रति वो वृषदञ्जयो वृष्णे शर्धाय मारुताय भरध्वम् । हव्या वृषप्रयाव्णे ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਬਲ ਵਾਲੀ ਮਰੁਤ-ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ, ਵੀਰਯਵਾਨ ਟੋਲੀ ਲਈ, ਆਪਣੀਆਂ ਹਵ੍ਯਾਂ/ਆਹੁਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਲਿਆਓ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਹਵਿ ਅਰਪੋ।

Mantra 10

वृषणश्वेन मरुतो वृषप्सुना रथेन वृषनाभिना । आ श्येनासो न पक्षिणो वृथा नरो हव्या नो वीतये गत ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ! ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਥ ਨਾਲ—ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭਿ ਬਲ ਹੈ—ਆਓ। ਹੇ ਵੀਰੋ! ਪੰਖੀ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ, ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ, ਆਓ। ਸਾਡੀਆਂ ਹਵ੍ਯਾਂ ਦੇ ਆਸ੍ਵਾਦ ਲਈ ਆਓ; ਯਜ੍ਞ-ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ।

Mantra 11

समानमञ्ज्येषां वि भ्राजन्ते रुक्मासो अधि बाहुषु । दविद्युतत्यृष्टयः ॥

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਅੰਜਨ (ਅਭਿਸ਼ੇਕ/ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੇਪ) ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੁਕ੍ਮ (ਸੁਵਰਨ) ਤੇਜ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਋ਸ਼ਟੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਝਲਕਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 12

त उग्रासो वृषण उग्रबाहवो नकिष्टनूषु येतिरे । स्थिरा धन्वान्यायुधा रथेषु वोऽनीकेष्वधि श्रियः ॥

ਉਹ ਉਗ੍ਰ ਹਨ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮਾਨ, ਉਗ੍ਰਬਾਹੂ; ਬਲ-ਭਰੇ ਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁਧ ਸਜ्ज ਹਨ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਣੀਕਾਂ—ਯੁੱਧ-ਮੁਖਾਂ—ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ (ਤੇਜ) ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।

Mantra 13

येषामर्णो न सप्रथो नाम त्वेषं शश्वतामेकमिद्भुजे । वयो न पित्र्यं सहः ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਉੱਭਰਦੇ ਸੈਲਾਬ ਵਾਂਗ—ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ—ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਦਾ-ਦੀਪਤ ‘ਤ੍ਵੇਸ਼’ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਆਲਿੰਗਨਯੋਗ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਹਸ ਪਿਤ੍ਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਵਾਂਗ—ਧਾਰਕ ਤੇ ਪੋਸ਼ਕ—ਹੈ।

Mantra 14

तान्वन्दस्व मरुतस्ताँ उप स्तुहि तेषां हि धुनीनाम् । अराणां न चरमस्तदेषां दाना मह्ना तदेषाम् ॥

ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵੰਦਨ ਕਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਸ্তুਤੀ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ—ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਅਰਾਂ (ਚੱਕਰ ਦੀਆਂ ਤੀਲੀਆਂ) ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਆਖ਼ਰੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ। ਐਸਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਨ; ਐਸਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨਤਾ।

Mantra 15

सुभगः स व ऊतिष्वास पूर्वासु मरुतो व्युष्टिषु । यो वा नूनमुतासति ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਪੂਰਵ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ; ਅਤੇ ਜੋ ਹੁਣ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿ ਕੇ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।

Mantra 16

यस्य वा यूयं प्रति वाजिनो नर आ हव्या वीतये गथ । अभि ष द्युम्नैरुत वाजसातिभिः सुम्ना वो धूतयो नशत् ॥

ਜਿਸ ਵੱਲ, ਹੇ ਵਾਜਿਨੋ ਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਦੇ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋ—ਹਵ੍ਯ ਦਾ ਆਸਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ—ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦ੍ਯੁਮਨਾਂ (ਤੇਜਸਵੀ ਮਹਿਮਾਵਾਂ) ਅਤੇ ਵਾਜਸਾਤੀਆਂ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਵਿਜਿਆਂ) ਨਾਲ ਉਤਰਦੇ ਹੋ; ਹੇ ਧੂਤਯੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਮਨ (ਪ੍ਰਸੰਨ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ) ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

Mantra 17

यथा रुद्रस्य सूनवो दिवो वशन्त्यसुरस्य वेधसः । युवानस्तथेदसत् ॥

ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸੂਨਵੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵੇਧਸ (ਦੈਵੀ ਨਿਰਮਾਤਾ) ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਦ੍ਯੌ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਯੁਵਾਨ ਸ਼ਕਤਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੋ।

Mantra 18

ये चार्हन्ति मरुतः सुदानवः स्मन्मीळ्हुषश्चरन्ति ये । अतश्चिदा न उप वस्यसा हृदा युवान आ ववृध्वम् ॥

ਹੇ ਮਰੁਤਗਣੋ! ਤੁਸੀਂ ਸੱਦੇ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਸੁਦਾਨਵ—ਉਦਾਰ ਦਾਤੇ—ਅਤੇ ਉਪਕਾਰਕਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵੀ, ਹੋਰ ਦਇਆਲੂ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆਓ; ਹੇ ਯੁਵਕ ਸ਼ਕਤਿਓ! ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਧੋ, ਵਰਧਿਤ ਹੋਵੋ।

Mantra 19

यून ऊ षु नविष्ठया वृष्णः पावकाँ अभि सोभरे गिरा । गाय गा इव चर्कृषत् ॥

ਹੇ ਯੁਵਕ! ਵೃಷਣ (ਬਲਵਾਨ) ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜਵਾਲਾਵਾਂ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਰਦਾ ਹਾਂ। ਗਾ—ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਭ ਕੇ—ਬਾਣੀ ਕੰਮ ਕਰੇ ਤੇ ਗੂੰਜੇ।

Mantra 20

साहा ये सन्ति मुष्टिहेव हव्यो विश्वासु पृत्सु होतृषु । वृष्णश्चन्द्रान्न सुश्रवस्तमान्गिरा वन्दस्व मरुतो अह ॥

ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਮੁੱਠ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਵਾਂਗ ਹਵ੍ਯ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਸਭ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਭ ਹੋਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਵೃಷਣ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਚੰਦ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ—ਹੇ ਅਹ! ਅੱਜ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰ।

Mantra 21

गावश्चिद्घा समन्यवः सजात्येन मरुतः सबन्धवः । रिहते ककुभो मिथः ॥

ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ (‘ਗਾਵਃ’) ਵੀ ਇਕੋ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਾਲੀਆਂ, ਇਕੋ ਹੀ ਜਾਤੀ-ਬੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਓ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਕਕੁਭਾਂ—ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ—ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਪਰਸਪਰ ਛੁਹੰਦੇ ਹੋ।

Mantra 22

मर्तश्चिद्वो नृतवो रुक्मवक्षस उप भ्रातृत्वमायति । अधि नो गात मरुतः सदा हि व आपित्वमस्ति निध्रुवि ॥

ਹੇ ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਵਰਨ-ਵਕਸ਼ਸ ਮਰੁਤੋ, ਇਕ ਮਰਤ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾਤ੍ਰਿਤਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਅਧਿ ਬੈਠੋ—ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਿਤ੍ਵ (ਨਿਕਟ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ) ਸਦਾ ਹੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ।

Mantra 23

मरुतो मारुतस्य न आ भेषजस्य वहता सुदानवः । यूयं सखायः सप्तयः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਮਾਰੁਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭੇਸ਼ਜ—ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ, ਹੇ ਸੁਦਾਨਵੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਖੇ, ਕਰਮ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਸਪਤਯਃ—ਸੱਤਗੁਣਾ ਊਰਜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਉਪਚਾਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਹਾ ਲਿਆਓ।

Mantra 24

याभिः सिन्धुमवथ याभिस्तूर्वथ याभिर्दशस्यथा क्रिविम् । मयो नो भूतोतिभिर्मयोभुवः शिवाभिरसचद्विषः ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਿੰਧੂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਤੂਰਵ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਵੀ ਨੂੰ ਫਲਾਇਆ-ਫੁਲਾਇਆ—ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਸਹਾਇਤਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਆਨੰਦ-ਦਾਤਿਓ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਨੰਦ ਬਣੋ। ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਵ (ਮੰਗਲਮਈ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਕੇ ਦਬਾਓ ਤੇ ਜਿੱਤੋ।

Mantra 25

यत्सिन्धौ यदसिक्न्यां यत्समुद्रेषु मरुतः सुबर्हिषः । यत्पर्वतेषु भेषजम् ॥

ਹੇ ਸੁਬर्हਿਸ਼ ਮਰੁਤੋ, ਸਿੰਧੂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਔਖਧੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਸਿਕਨੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭੇਸ਼ਜ (ਉਪਚਾਰ) ਹੈ—ਉਹ ਸਭ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਪੁਨਰ-ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ।

Mantra 26

विश्वं पश्यन्तो बिभृथा तनूष्वा तेना नो अधि वोचत । क्षमा रपो मरुत आतुरस्य न इष्कर्ता विह्रुतं पुनः ॥

ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਨੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਉਸ ਸਰਵਦਰਸ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵਚਨ ਉਚਾਰੋ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੋ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਆਤੁਰ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੋ; ਜੋ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਖੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੋੜ ਕੇ ਸਥਿਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬਹਾਲ ਕਰੋ।

Frequently Asked Questions

They are a collective host of storm-powers linked with Rudra—roaring, swift, and brilliant—who can shake the worlds but also protect and bless when rightly invoked.

The hymn asks the Maruts to come forward in unity, avoid harming the worshippers, strengthen the onward movement of life, and restore balance when things have gone astray.

Because the Maruts’ outer storm-force is also understood as an inner power: it can either agitate or heal, so the poet prays that it settle turbulence and re-align body, mind, and circumstances.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App