Sukta 67
Sukta 6.67
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.67 Mitra-Varuṇa hymn)
Mitra-Varuṇa
Triṣṭubh (standard for many 6th maṇḍala hymns; probable here)
अयं सूक्तः मित्रावरुणौ ऋतस्य (सत्यस्य विश्वव्यवस्थायाश्च) परमौ धारयितारौ स्तौति। तौ जनान् रश्मिवद् योजयतः, राज्यं कालं दिवः पृथिव्याश्च स्थैर्यं च धारयतः। तयोः अव्यभिचारिणीं रक्षां, सुव्यवस्थितं शासनं, जीवनसंग्रामे तेजस्विनां शक्तीनां विजयिनं अग्रगमनं च याचते। समग्रतः एषा प्रार्थना सामाजिकैक्याय, धर्म्यराज्याय, सत्येन अन्तःसमन्वयाय च।
Mantras
Mantra 1
विश्वेषां वः सतां ज्येष्ठतमा गीर्भिर्मित्रावरुणा वावृधध्यै । सं या रश्मेव यमतुर्यमिष्ठा द्वा जनाँ असमा बाहुभिः स्वैः ॥
विश्वेषां वः सतां ज्येष्ठतमा गीर्भिर्मित्रावरुणा वावृधध्यै। सं या रश्मेव यमतुर्यमिष्ठा द्वा जनाँ असमा बाहुभिः स्वैः॥
Mantra 2
इयं मद्वां प्र स्तृणीते मनीषोप प्रिया नमसा बर्हिरच्छ । यन्तं नो मित्रावरुणावधृष्टं छर्दिर्यद्वां वरूथ्यं सुदानू ॥
इयं मद्वां प्र स्तृणीते मनीषोप प्रिया नमसा बर्हिरच्छ। यन्तं नो मित्रावरुणावधृष्टं छर्दिर्यद्वां वरूथ्यं सुदानू॥
Mantra 3
आ यातं मित्रावरुणा सुशस्त्युप प्रिया नमसा हूयमाना । सं यावप्नःस्थो अपसेव जनाञ्छ्रुधीयतश्चिद्यतथो महित्वा ॥
आ यातं मित्रावरुणा सुशस्त्युप प्रिया नमसा हूयमानौ। सं यावप्नःस्थौ अपसेव जनान् श्रुधीयतश्चिद्यतथो महित्वा॥
Mantra 4
अश्वा न या वाजिना पूतबन्धू ऋता यद्गर्भमदितिर्भरध्यै । प्र या महि महान्ता जायमाना घोरा मर्ताय रिपवे नि दीधः ॥
अश्वा न या वाजिना पूतबन्धू ऋता यद्गर्भमदितिर्भरध्यै। प्र या महि महान्ता जायमाना घोरा मर्ताय रिपवे नि दीधः॥
Mantra 5
विश्वे यद्वां मंहना मन्दमानाः क्षत्रं देवासो अदधुः सजोषाः । परि यद्भूथो रोदसी चिदुर्वी सन्ति स्पशो अदब्धासो अमूराः ॥
विश्वे यद्वां मंहना मन्दमानाः क्षत्रं देवासो अदधुः सजोषाः। परि यद्भूथो रोदसी चिदुर्वी सन्ति स्पशो अदब्धासो अमूराः॥
Mantra 6
ता हि क्षत्रं धारयेथे अनु द्यून्दृंहेथे सानुमुपमादिव द्योः । दृळ्हो नक्षत्र उत विश्वदेवो भूमिमातान्द्यां धासिनायोः ॥
ते हि क्षत्रं धारयथः, अनु द्यून् दृंहयथः; सानुम् उपमा इव द्योः दृढं कुरुथः। दृढो नक्षत्रः उत विश्वदेवः—युवयोः धासिना पृथिवीमातरं द्यां च धारयतः।
Mantra 7
ता विग्रं धैथे जठरं पृणध्या आ यत्सद्म सभृतयः पृणन्ति । न मृष्यन्ते युवतयोऽवाता वि यत्पयो विश्वजिन्वा भरन्ते ॥
ते विग्रं जठरं पृणथः पूर्ण्यै, आ यत् सद्म सभृतयः पृणन्ति। न मृष्यन्ते युवतयः अवाता—वि यत् पयः विश्वजिन्वा भरन्ते।
Mantra 8
ता जिह्वया सदमेदं सुमेधा आ यद्वां सत्यो अरतिॠते भूत् । तद्वां महित्वं घृतान्नावस्तु युवं दाशुषे वि चयिष्टमंहः ॥
सुमेधसौ, ऋतवाचः जिह्वया वां सदम् इदं वहामः—आ यत् सत्योऽरति ऋते भूत्। तद् वां महित्वं घृतान्नावस्तु; युवां दाशुषे विचयिष्टम् अंहः।
Mantra 9
प्र यद्वां मित्रावरुणा स्पूर्धन्प्रिया धाम युवधिता मिनन्ति । न ये देवास ओहसा न मर्ता अयज्ञसाचो अप्यो न पुत्राः ॥
हे मित्रावरुणौ! यदा युवयोः प्रिया धामानि चेतनासनानि स्पूर्धया साध्व्या प्रेर्यन्ते, तदा तानि न देवाः ओहसा न मर्त्याः क्षपयितुं शक्नुवन्ति। अयज्ञसाचो हि युवयोः समीपं न यान्ति—गूढगृहेऽप्रवेशिनः पुत्रा इव।
Mantra 10
वि यद्वाचं कीस्तासो भरन्ते शंसन्ति के चिन्निविदो मनानाः । आद्वां ब्रवाम सत्यान्युक्था नकिर्देवेभिर्यतथो महित्वा ॥
यदा कीर्तासो वाचं वितन्वन्ति, के चिद् मनानाः निविदः शंसन्ति, तदा वयं युवाभ्यां सत्यानि उक्थानि ब्रूमः। देवेषु न कश्चिद् युवयोः महित्वं यथावत् प्राप्नोति।
Mantra 11
अवोरित्था वां छर्दिषो अभिष्टौ युवोर्मित्रावरुणावस्कृधोयु । अनु यद्गावः स्फुरानृजिप्यं धृष्णुं यद्रणे वृषणं युनजन् ॥
एवं वयं युवयोः छर्दिषः शरणं च अभिष्टौ आह्वयामः, हे मित्रावरुणौ, अवस्कृधौ—सहाय्येऽच्युतौ। यदा गावः (रश्मयः) अनु स्फुरन्ति, तदा रणे सत्तायाः क्षेत्रे ऋजिप्यं धृष्णुं वृषणं जयिष्णुं बलं युनजन्।
Frequently Asked Questions
They are paired Āditya deities who protect truth (ṛta). Mitra supports harmony and agreements, while Varuṇa safeguards moral law and restraint; together they govern and protect.
It means they guide and hold society together the way a rein controls and directs a horse—keeping people aligned with order, cooperation, and right conduct.
Protection and stable order: the hymn asks Mitra-Varuṇa to uphold right rule, keep life’s rhythms steady, and give shelter and unfailing help amid struggles.
Ask anything about Sukta 67 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.