
Sukta 6.67
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.67 Mitra-Varuṇa hymn)
Mitra-Varuṇa
Triṣṭubh (standard for many 6th maṇḍala hymns; probable here)
ఈ సూక్తం మిత్రుడు మరియు వరుణుడిని ఋతం (సత్యం/విశ్వక్రమం) యొక్క అగ్రస్థ ఉపధారకులుగా స్తుతిస్తుంది. వారు ప్రజలను “కట్టెర” వలె ఒకటిగా బంధించి, రాజాధికారాన్ని, కాలప్రవాహాన్ని, అలాగే ద్యావాపృథివుల స్థైర్యాన్ని నిలుపుతారని చెబుతుంది. వారి అచ్యుత రక్షణ, క్రమబద్ధమైన పాలన, మరియు జీవన సంగ్రామంలో ప్రకాశమయ శక్తులు విజయంగా ముందుకు సాగేందుకు అనుగ్రహం కోరుతుంది. సమగ్రంగా, ఇది సామాజిక ఏకత్వం, ధర్మబద్ధ పాలన, మరియు సత్యంతో అంతర్ముఖ సమన్వయం కోసం చేసే ప్రార్థన.
Mantra 1
विश्वेषां वः सतां ज्येष्ठतमा गीर्भिर्मित्रावरुणा वावृधध्यै । सं या रश्मेव यमतुर्यमिष्ठा द्वा जनाँ असमा बाहुभिः स्वैः ॥
హే మిత్రా-వరుణా! సత్యవంతులలో మీరు అత్యంత జ్యేష్ఠులు; మా ప్రేరిత గీరులతో (స్తుతివాక్యాలతో) మేము మిమ్మల్ని వృద్ధి చేయదలచుకున్నాము. మీరు ఇద్దరూ అతులులు; మీ స్వంత బలమైన బాహువులతో, లగ్గం వలె, రెండు జనాలను (ప్రజలను) కలిపి నిలుపుతారు.
Mantra 2
इयं मद्वां प्र स्तृणीते मनीषोप प्रिया नमसा बर्हिरच्छ । यन्तं नो मित्रावरुणावधृष्टं छर्दिर्यद्वां वरूथ्यं सुदानू ॥
ఈ మా మద్వతీ మనీషా నమస్కారంతో, మీ రాక కోసం ప్రియమైన బర్హి (యజ్ఞాసనం) ను పరచుతుంది. హే మిత్రా-వరుణా! మాకు అవధ్యులై, అనాక్రాంతులై రండి; హే సుదానూ! మీ వరూథ్య ఛర్ది—రక్షక ఆశ్రయం—మాకు ఆవరణమై శాంతియై ఉండుగాక.
Mantra 3
आ यातं मित्रावरुणा सुशस्त्युप प्रिया नमसा हूयमाना । सं यावप्नःस्थो अपसेव जनाञ्छ्रुधीयतश्चिद्यतथो महित्वा ॥
హే మిత్ర-వరుణులారా! సు-శస్తి (ఉత్తమ స్తుతి) వైపు రండి—ప్రియమైనదానికై నమస్కారంతో ఆహ్వానింపబడుతున్న మీరు. మీరు కర్మసిద్ధిలో స్థితులు; ప్రభావవంతమైన అపస్ (కార్యశక్తి) వలె జనులను సమీకరిస్తారు; మీ మహిమచేత క్రిందనుండి పిలిచేవారినీ వినుతారు.
Mantra 4
अश्वा न या वाजिना पूतबन्धू ऋता यद्गर्भमदितिर्भरध्यै । प्र या महि महान्ता जायमाना घोरा मर्ताय रिपवे नि दीधः ॥
వేగవంతమైన అశ్వాల వలె, హే ఇద్దరా—పవిత్ర బంధమున్నవారూ—అదితి ఋత గర్భాన్ని ధరించి దానిని ప్రసవింపజేయుటకు ముందుకు సాగినప్పుడు. జన్మలో మీరు మహత్తరులు, విశాలులు; శత్రువైన మర్త్యునికి మీరు ఘోరులు—అతనిని కిందకు నొక్కుతారు.
Mantra 5
विश्वे यद्वां मंहना मन्दमानाः क्षत्रं देवासो अदधुः सजोषाः । परि यद्भूथो रोदसी चिदुर्वी सन्ति स्पशो अदब्धासो अमूराः ॥
సర్వ దేవులు మీ మహిమలో ఆనందించి, ఏకమై మీ క్షత్రం (సార్వభౌమాధికారం) స్థాపించినప్పుడు—మీరు విశాలమైన రోదసీ (రెండు లోకాలు)ని చుట్టుముట్టి ఉన్నప్పటికీ—మీ స్పశ (కాపలాదారులు/పరిశీలకులు) ఉన్నారు: అదబ్ధ (మోసపోని), అమూర (అచల), ఋత-వ్యవస్థను కాపాడువారు.
Mantra 6
ता हि क्षत्रं धारयेथे अनु द्यून्दृंहेथे सानुमुपमादिव द्योः । दृळ्हो नक्षत्र उत विश्वदेवो भूमिमातान्द्यां धासिनायोः ॥
మీరు ఇద్దరూ క్షత్రశక్తిని ధరిస్తారు, దినాలను దృఢపరుస్తారు; ద్యౌః యొక్క ప్రమాణంలా శిఖరాన్ని స్థిరపరుస్తారు. దృఢమైన నక్షత్రం మరియు విశ్వదేవుడు—మీ స్థాపక శక్తిచేత—భూమిని, ద్యామును ధరిస్తారు.
Mantra 7
ता विग्रं धैथे जठरं पृणध्या आ यत्सद्म सभृतयः पृणन्ति । न मृष्यन्ते युवतयोऽवाता वि यत्पयो विश्वजिन्वा भरन्ते ॥
మీరు ఇద్దరూ విశాలమైన జఠరాన్ని పరిపూర్ణత కోసం నింపుతారు, సమవేతులు గృహాన్ని నింపినప్పుడు. గాలిచేత గాయపడని యువతులు విఫలమవరు; విశ్వాన్ని పోషించే పాలను తెచ్చి పంచినప్పుడు.
Mantra 8
ता जिह्वया सदमेदं सुमेधा आ यद्वां सत्यो अरतिॠते भूत् । तद्वां महित्वं घृतान्नावस्तु युवं दाशुषे वि चयिष्टमंहः ॥
ఋత-వాక్కు యొక్క జిహ్వతో, ఓ సుమేధా, మేము దీనిని నిరంతరం మీకు అర్పిస్తున్నాము—ఋతానికి వెలుపల అసత్య-అవ్యవస్థ ఉద్భవించినప్పుడు. మీ మహిమ మాకు ఘృత-ఆహారమవుగాక; మీరు ఇద్దరూ దాతకోసం దుఃఖాన్ని వేరు చేసి తొలగించండి.
Mantra 9
प्र यद्वां मित्रावरुणा स्पूर्धन्प्रिया धाम युवधिता मिनन्ति । न ये देवास ओहसा न मर्ता अयज्ञसाचो अप्यो न पुत्राः ॥
ఓ మిత్రా-వరుణా! మీ ప్రియమైన ధామాలు—చైతన్యాసనాలు—ఉన్నతమైన స్పర్ధతో ప్రేరితమై కదలినప్పుడు, వాటిని దేవులు తమ ఓజస్సుతో గానీ, మానవులు గానీ తగ్గించలేరు. యజ్ఞం లేని మార్గంలో నడిచేవారు మిమ్మల్ని చేరరు—దాగిన గృహానికి ప్రవేశం లేని కుమారుల వలె.
Mantra 10
वि यद्वाचं कीस्तासो भरन्ते शंसन्ति के चिन्निविदो मनानाः । आद्वां ब्रवाम सत्यान्युक्था नकिर्देवेभिर्यतथो महित्वा ॥
కీర్తిగాయకులు వాక్కును విస్తరించి, కొందరు మననంతో ‘నివిద్’ (ఆహ్వాన-వాక్యం)ను ప్రకటించినప్పుడు, అప్పుడు మేము మీకు సత్యమైన ‘ఉక్థ’ (స్తుతి-వచనం)ను పలుకుతాము. దేవుల్లో ఎవ్వరూ మీ మహత్వాన్ని అందుకోలేరు.
Mantra 11
अवोरित्था वां छर्दिषो अभिष्टौ युवोर्मित्रावरुणावस्कृधोयु । अनु यद्गावः स्फुरानृजिप्यं धृष्णुं यद्रणे वृषणं युनजन् ॥
ఇలా, ఓ మిత్రా-వరుణా! మీ రక్షణను, ‘ఛర్దిస్’ (ఆశ్రయం/ఆవరణం)ను మేము ప్రార్థిస్తున్నాము—సహాయంలో అచ్యుతులైన మీరు. వెలుగుకిరణాలు అనుసరించి, సత్త్వపు రణరంగంలో సూటిగా సాగే, ఉగ్ర, విజయశీల ‘వృషభ’ బలాన్ని యోక్తం చేసినప్పుడు.
They are paired Āditya deities who protect truth (ṛta). Mitra supports harmony and agreements, while Varuṇa safeguards moral law and restraint; together they govern and protect.
It means they guide and hold society together the way a rein controls and directs a horse—keeping people aligned with order, cooperation, and right conduct.
Protection and stable order: the hymn asks Mitra-Varuṇa to uphold right rule, keep life’s rhythms steady, and give shelter and unfailing help amid struggles.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.