Sukta 4
Sukta 6.4
Bharadvāja (Bārhaspatya)
Agni (Hotṛ, deva-tātā)
Trishtubh (typical for Agni hymns in this section)
अस्मिन् सूक्तेऽग्निर्होता देवताताचाभिहूयते—यः क्रतौ देवान् यथास्थानं स्थापयति। स वर्तमानयजमानानां कृते कर्म करोतु, यथा पुरा मनोः, यज्ञस्य आदिप्रवर्तकस्य, कृते अकरोत् इति प्रार्थ्यते। अग्निः शीघ्रः अजेयश्च स्तूयते—रात्रिषु सञ्चरन्, अरातीन् शत्रून् अतिवेगं जयन्, उपासकान् च सुरक्षितेषु अनदाह्येषु पथिषु नयन्। अन्ते विपद्भ्यः संरक्षणं, गायकानां कृते उदारं वरं, वीर्यवत्सन्ततिसहितं दीर्घायुष्यम् च याच्यते।
Mantras
Mantra 1
यथा होतर्मनुषो देवताता यज्ञेभिः सूनो सहसो यजासि । एवा नो अद्य समना समानानुशन्नग्न उशतो यक्षि देवान् ॥
यथा होतः, मनुषो देवतातात, सहसः सूनो, यज्ञैर्मनवे यजसि; एव नः अद्य समानं समानानुशन्, अग्ने उशतः सन्ननु, देवान् यक्षि।
Mantra 2
स नो विभावा चक्षणिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात् । विश्वायुर्यो अमृतो मर्त्येषूषर्भुद्भूदतिथिर्जातवेदाः ॥
स नो विभावा चक्ष्णिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात्। विश्वायुर्योऽमृतो मर्त्येषूषर्भुद्भूदतिथिर्जातवेदाः॥
Mantra 3
द्यावो न यस्य पनयन्त्यभ्वं भासांसि वस्ते सूर्यो न शुक्रः । वि य इनोत्यजरः पावकोऽश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥
द्यावो न यस्य पनयन्त्यभ्वं भासांसि वस्ते सूर्यो न शुक्रः। वि य इनोत्यजरः पावकोऽश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि॥
Mantra 4
वद्मा हि सूनो अस्यद्मसद्वा चक्रे अग्निर्जनुषाज्मान्नम् । स त्वं न ऊर्जसन ऊर्जं धा राजेव जेरवृके क्षेष्यन्तः ॥
वद्मा हि सूनो अस्यद्मसद्वा चक्रे अग्निर्जनुषाज्मान्नम्। स त्वं न ऊर्जसन ऊर्जं धा राजेव जेरवृके क्षेष्यन्तः॥
Mantra 5
नितिक्ति यो वारणमन्नमत्ति वायुर्न राष्ट्र्यत्येत्यक्तून् । तुर्याम यस्त आदिशामरातीरत्यो न ह्रुतः पततः परिह्रुत् ॥
यः नितिक्त्या वारणम् अन्नम् अत्ति, वायुरिव राष्ट्र्यः सन् अक्तून् अत्येति; स त्वर्यः तव आदिशा अमरातीः पर्येति—अत्यो न हृतः पततः परिहृत्।
Mantra 6
आ सूर्यो न भानुमद्भिरर्कैरग्ने ततन्थ रोदसी वि भासा । चित्रो नयत्परि तमांस्यक्तः शोचिषा पत्मन्नौशिजो न दीयन् ॥
सूर्य इव भानुमद्भिरर्कैः, अग्ने, त्वं भासा रोदसी ततान्थ। चित्रः अभ्यक्तः तमांसि परि नयत्; शोचिषा पत्मन् औशिजो न दीयन्।
Mantra 7
त्वां हि मन्द्रतममर्कशोकैर्ववृमहे महि नः श्रोष्यग्ने । इन्द्रं न त्वा शवसा देवता वायुं पृणन्ति राधसा नृतमाः ॥
त्वां हि मन्द्रतमम् अर्कशोकैः ववृमहे; महि नः श्रोषि, अग्ने। इन्द्रं न त्वा शवसा देवता, वायुम् राधसा—एवं नृतमाः त्वां पूरयन्ति बलसमृद्ध्या।
Mantra 8
नू नो अग्नेऽवृकेभिः स्वस्ति वेषि रायः पथिभिः पर्ष्यंहः । ता सूरिभ्यो गृणते रासि सुम्नं मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
नूनं नोऽग्नेऽवृकेभिः स्वस्ति वेषि रायः पथिभिः पर्ष्यंहः । ताः सूरिभ्यो गृणते रासि सुम्नं मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
Frequently Asked Questions
Agni is the deity—praised as the Hotṛ (invoking priest) and as devatātā, the one who sets the gods in place within the sacrifice.
Manu represents the archetypal founder of yajña. The hymn asks Agni to perform for the present worshippers in the same correct, powerful way as he did in Manu’s model sacrifice.
The hymn asks Agni to guide the sacrificers safely on “non-devouring” paths, to carry them across distress (aṃhas), and to grant blessing, prosperity, long life, and strong offspring.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.