Sukta 4
Sukta 6.4
Bharadvāja (Bārhaspatya)
Agni (Hotṛ, deva-tātā)
Trishtubh (typical for Agni hymns in this section)
ఈ సూక్తం అగ్నిని హోతృగా, అలాగే ‘దేవతాతా’గా (యజ్ఞక్రియలో దేవతలను వారి స్థానాల్లో స్థాపించువాడిగా) ఆహ్వానిస్తుంది. మను అనే యజ్ఞస్థాపకుడు కోసం అగ్ని గతంలో ఎలా కార్యం చేసాడో, అలాగే ప్రస్తుత యజమానుల కోసం కూడా కార్యం చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. అగ్ని వేగవంతుడు, అజేయుడు అని స్తుతించబడుతున్నాడు—రాత్రులలోనూ సంచరిస్తూ, శత్రుత్వ శక్తులను (అరాతి) మించి దూసుకుపోతూ, భక్తులను భక్షించని, సురక్షిత మార్గాలలో నడిపిస్తాడు. చివరికి ఈ సూక్తం కష్టాల నుండి రక్షణ, గాయకులకు ఉదార ఆశీర్వాదం, వీర సంతానంతో దీర్ఘాయుష్షు కోసం ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
यथा होतर्मनुषो देवताता यज्ञेभिः सूनो सहसो यजासि । एवा नो अद्य समना समानानुशन्नग्न उशतो यक्षि देवान् ॥
హే హోతృ, సహస్ (బలం) యొక్క సూను, దేవతల స్థాపకుడా! మనువుకోసం యజ్ఞములచే నీవు యజించునట్లు, అలాగే నేడు మా కొరకు—ఒకే సమన (సమావేశం) మరియు ఒకే సమానతను కోరుతూ—హే అగ్ని, అనుగ్రహించి, కోరుకునే దేవతలను యజించు.
Mantra 2
स नो विभावा चक्षणिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात् । विश्वायुर्यो अमृतो मर्त्येषूषर्भुद्भूदतिथिर्जातवेदाः ॥
మాకు ఆ దూరదీప్తిమంతుడైన అగ్ని—ఉషస్సు వేళ వివేకదృష్టిలాగా—వందనీయమైన, వేద్యమైన (తెలుసుకోదగిన) సన్నిధిని స్థాపించుగాక. యావత్జీవనమైన (విశ్వాయుః) వాడు, మర్త్యులలో అమృతుడు—ఉషస్సుతో జన్మించినవాడు—ఆ జాతవేదస్ మా అంతరంలో అతిథిగా నివసించుగాక.
Mantra 3
द्यावो न यस्य पनयन्त्यभ्वं भासांसि वस्ते सूर्यो न शुक्रः । वि य इनोत्यजरः पावकोऽश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥
ద్యౌలవలె వారు అతని విస్తారాన్ని ప్రశంసిస్తారు; ప్రకాశవంతమైన సూర్యునిలా అతడు తన కాంతులను ధరించుచున్నాడు. అజరుడైన పావకుడు (శుద్ధికర్త) వాటిని విస్తారంగా తరిమివేస్తాడు; ప్రాచీనమైన కఠినతనాన్ని కూడా అతడు పగులగొట్టి చెదరగొడతాడు.
Mantra 4
वद्मा हि सूनो अस्यद्मसद्वा चक्रे अग्निर्जनुषाज्मान्नम् । स त्वं न ऊर्जसन ऊर्जं धा राजेव जेरवृके क्षेष्यन्तः ॥
హే సూనో (పుత్రా)! నీవే నిజంగా మా గృహంలో నివసించువాడవు; అగ్ని జన్మతః మా కోసం అన్నమును మార్గమును ఏర్పరచెను. కనుక, హే ఊర్జసన (బలస్థాపకా), మా అంతరంలో ఊర్జాన్ని స్థాపించు; విజయవంతుడైన రాజువలె, తోడేలు-లేని (సురక్షిత) స్థలంలో, మా లోపల నివసించు.
Mantra 5
नितिक्ति यो वारणमन्नमत्ति वायुर्न राष्ट्र्यत्येत्यक्तून् । तुर्याम यस्त आदिशामरातीरत्यो न ह्रुतः पततः परिह्रुत् ॥
ఎంచుకున్న అన్నాన్ని తీక్షణంగా భుజించేవాడు; వాయువులాగా తన ఆధిపత్యంలో రాత్రులను దాటివెళ్లేవాడు; నీ ఆదేశంతో శత్రుత్వాల చుట్టూ వేగంగా పరిభ్రమించేవాడు—అతడు పట్టుబడని అశ్వంలా, పట్టుకోవాలనేవారిని దాటి ఎగిరిపోతాడు।
Mantra 6
आ सूर्यो न भानुमद्भिरर्कैरग्ने ततन्थ रोदसी वि भासा । चित्रो नयत्परि तमांस्यक्तः शोचिषा पत्मन्नौशिजो न दीयन् ॥
సూర్యునిలా కిరణభరిత స్తోత్రాలతో, హే అగ్నీ, నీవు నీ ప్రకాశంతో రెండు లోకాలను విస్తరింపజేశావు. విచిత్ర తేజస్సుతో, అభిషిక్తుడై, నీవు అంధకారాల చుట్టూ మార్గం చూపిస్తూ నడిపిస్తావు; వేగగామి జ్వాలతో—ఔశిజునిలా—నీవు (సముచిత) గమనపథాన్ని ప్రసాదిస్తావు।
Mantra 7
त्वां हि मन्द्रतममर्कशोकैर्ववृमहे महि नः श्रोष्यग्ने । इन्द्रं न त्वा शवसा देवता वायुं पृणन्ति राधसा नृतमाः ॥
ఎందుకంటే మంత్ర-జ్వాలలతో నిన్నే—అత్యంత ఆనందదాయకుడిని—మేము వరిస్తాము; హే అగ్నీ, మా మహత్తర హితార్థం మా ప్రార్థనను విను. దేవులు ఇంద్రుని బలంతో, వాయువును దాన-సంపదతో నింపినట్లే, శ్రేష్ఠ మనుష్యులు నిన్ను శక్తితోను సిద్ధితోను పరిపూర్ణం చేస్తారు।
Mantra 8
नू नो अग्नेऽवृकेभिः स्वस्ति वेषि रायः पथिभिः पर्ष्यंहः । ता सूरिभ्यो गृणते रासि सुम्नं मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
ఇప్పుడు, ఓ అగ్నీ, అవృక (దోచుకొనేవాడు/గ్రాసకుడు లేని) మార్గాల ద్వారా మమ్మల్ని క్షేమంగా నడిపించు; పాపం మరియు దుఃఖ-సంకటాల సంకుచితత నుండి మమ్మల్ని దాటించు. నిన్ను స్తుతించే సూరులకు (ఋషి/ఉదార దాత) నీవు ఆ శుభ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించు; నీ బల-తేజస్సు మదంలో మేము—సువీరులు (వీర సంతానం/వీరశక్తి గలవారు)గా—నూరు శీతకాలాలు నిలిచియుండుదుము।
Frequently Asked Questions
Agni is the deity—praised as the Hotṛ (invoking priest) and as devatātā, the one who sets the gods in place within the sacrifice.
Manu represents the archetypal founder of yajña. The hymn asks Agni to perform for the present worshippers in the same correct, powerful way as he did in Manu’s model sacrifice.
The hymn asks Agni to guide the sacrificers safely on “non-devouring” paths, to carry them across distress (aṃhas), and to grant blessing, prosperity, long life, and strong offspring.
Ask anything about Sukta 4 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.