Rig Veda 5.31.5: Mandala 5, Sukta 31, Mantra 5
Sukta 5.31
Rishi: Atri Bhauma (Ātreya) (traditional for RV 5.31)
Devata: Indra (with Aditi and Soma-pressing imagery as supporting powers)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
वृष्णे यत्ते वृषणो अर्कमर्चानिन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयोऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून् ॥
Transliteration
vṛ́ṣṇe yát te vṛ́ṣaṇo arkám arcān índra grā́vāṇo áditiḥ sajóṣāḥ | anáśvāso yé paváyo ’rathā índreṣitā abhyávartanta dásyūn ||
Translation
वृष्णे, यत्ते वृषणो अर्कम् अर्चन्, तदा ग्रावाणोऽदितिः च सजोशाः आसन्। अथ ये पवयोऽनश्वासोऽरथाः, इन्द्रेषिताः, ते दस्यून् अभ्यावर्तन्त, अभिभूय च निन्युः।
Word by Word
वृष्णेfor/to the bull (mighty one)
वृष्णे:
सम्प्रदान (लक्ष्य/प्रति) / अधिकरण (सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
यत्which/that
यत्:
कर्म (अर्कम् इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृषणःof the bull (mighty one)
वृषणः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
अर्कम्hymn/song of praise
अर्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
अर्चान्praising/singing
अर्चान्:
कर्ता (अर्चान् = ‘praising’ as subject-qualifier)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootअर्च् (धातु) → अर्चन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ग्रावाणःpressing-stones
ग्रावाणः:
कर्ता
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्ता (समुच्चित-कर्ता)
TypeNoun (proper)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सजोषाःin concord/together, harmoniously
सजोषाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; स- + जोष ‘सन्तोष/अनुराग’)
अनश्वासःhorseless
अनश्वासः:
कर्ता
TypeAdjective
Rootअनश्व (प्रातिपदिक; अ- + अश्व ‘horse’)
येwho/which
ये:
कर्ता (अनश्वासः इत्यस्य सम्बन्धि-यः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवयःfellies/rims (of wheels)
पवयः:
कर्ता (समुच्चित-कर्ता)
TypeNoun
Rootपवि (प्रातिपदिक)
अरथाःwithout a chariot/chariotless
अरथाः:
कर्ता-विशेषण (पवयः इत्यादीनाम्)
TypeAdjective
Rootअरथ (प्रातिपदिक; अ- + रथ)
इन्द्रेषिताःimpelled by Indra
इन्द्रेषिताः:
कर्ता-विशेषण (ये…)
TypePast participle (passive)
Rootइन्द्र-इषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; इष् ‘प्रेरणे’ + क्त)
अभ्यवर्तन्तthey turned against/assailed
अभ्यवर्तन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृत् (धातु; वर्तते) + अभि (उपसर्ग)
दस्यून्the Dasyus (hostile foes)
दस्यून्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.