Sukta 51

Mantra 1

इदमु त्यत्पुरुतमं पुरस्ताज्ज्योतिस्तमसो वयुनावदस्थात् । नूनं दिवो दुहितरो विभातीर्गातुं कृणवन्नुषसो जनाय ॥

આ રહ્યું તે—અતિપ્રચુર—જ્યોતિ, જે અંધકારમાંથી વિવેકસભર ઋત (વયુના) સાથે પૂર્વ દિશામાં ઉદિત થયું છે. હવે દ્યૌની દુહિતાઓ—ઉષાઓ—પ્રકાશિત થઈ મનુષ્ય માટે ગતિનો માર્ગ રચી આપે છે.

Mantra 2

अस्थुरु चित्रा उषसः पुरस्तान्मिता इव स्वरवोऽध्वरेषु । व्यू व्रजस्य तमसो द्वारोच्छन्तीरव्रञ्छुचयः पावकाः ॥

ચિત્રવર્ણી ઉષાઓ પૂર્વમાં સ્થિર થઈ ઊભી રહી છે, યજ્ઞવિધિમાં માપેલા સ્વરો જેવી. ઉદિત થઈ તેઓ વ્રજરૂપ અંધકારના દ્વારોને વિશાળપણે ખોલે છે; તેજસ્વી અને પાવક બની માર્ગને નિર્મળ કરે છે.

Mantra 3

उच्छन्तीरद्य चितयन्त भोजान्राधोदेयायोषसो मघोनीः । अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्वबुध्यमानास्तमसो विमध्ये ॥

આજે ઉદિત થઈ ઉદાર ઉષાઓ ભોગવનારાઓને જાગૃત કરે છે—આનંદના દાન માટે, મઘોનીઓ. નિર્વર્ણ અંધકારની અંદર પાણિઓ જ રહે, અબુધ—અંધકારના મધ્યમાં અજાગૃત.

Mantra 4

कुवित्स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयादुषसो वो अद्य । येना नवग्वे अङ्गिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवदूष ॥

હે દેવીઓ ઉષસો, શું આજે તમારે માટે કોઈ નવી ‘સનય’—નવો વિજય—અથવા નવો ‘યામ’—નવો માર્ગ—ઉદ્ભવે? જેના દ્વારા નવગ્વ, અઙ્ગિરસ, દશગ્વ અને સાત-મુખવાળા (સપ્તાસ્ય) માટે તમે સમૃદ્ધિથી પ્રકાશિત થયા અને ધનને પ્રગટ કર્યું.

Mantra 5

यूयं हि देवीॠतयुग्भिरश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः । प्रबोधयन्तीरुषसः ससन्तं द्विपाच्चतुष्पाच्चरथाय जीवम् ॥

કારણ કે હે દેવીઓ, ઋત સાથે જોડાયેલા અશ્વોથી તમે ક્ષણમાં જ સર્વ લોકોને પરિભ્રમણ કરો છો. હે ઉષસો, નિદ્રિતને જગાડતી તમે દ્વિપાદ અને ચતુષ્પાદ સર્વ જીવને તેના રથયાત્રા માટે ગતિમાં મૂકો છો.

Mantra 6

क्व स्विदासां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुॠभूणाम् । शुभं यच्छुभ्रा उषसश्चरन्ति न वि ज्ञायन्ते सदृशीरजुर्याः ॥

એમના વચ્ચે તે પ્રાચીન રહસ્ય ક્યાં છે—જે દ્વારા ઋભુઓએ વિધાન ગોઠવી, શક્તિઓને વ્યવસ્થિત કરી, પોતાનું કાર્ય ઘડ્યું? કારણ કે શુભ્ર ઉષસો શુભ સૌંદર્યમાં આગળ વધે છે; છતાં અજર, સ્વરૂપે સમાન એવી આ દેવીઓ સ્પષ્ટ રીતે ઓળખાતી નથી—દરેક દિવસનું આગમન એ જ સત્યનું નવું પ્રકાશન છે.

Mantra 7

ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुरभिष्टिद्युम्ना ऋतजातसत्याः । यास्वीजानः शशमान उक्थैः स्तुवञ्छंसन्द्रविणं सद्य आप ॥

હા, એ જ—એ જ પ્રાચીન કાળની કલ્યાણકારી ઉષાઓ હતી, વિજયી તેજથી સમૃદ્ધ, ઋતથી જન્મેલી અને સત્ય-સ્વરૂપમાં સ્થિર. તેમાં યજમાન, ઉકથોના વચનથી ઉપાસના અને પરિશ્રમ કરતો, સ્તુતિ અને ઘોષણા કરતો, તત્કાળ અંતરધન (દ્રવિણ) પ્રાપ્ત કરે છે.

Mantra 8

ता आ चरन्ति समना पुरस्तात्समानतः समना पप्रथानाः । ऋतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते ॥

તે સમન્વયમાં ચાલે છે—આગળથી, એક જ રીતમાં; એક જ નિયમમાં પોતાને વિસ્તરાવતી. ઋતની દેવીઓ, સદસ્ (ચેતનાસ્થાન) પ્રત્યે જાગૃત, ઉષાઓ ગવાંના સર્ગા સમા પ્રવાહિત થાય છે; અને એમ રાત્રીનું બંધન ક્ષીણ કરે છે.

Mantra 9

ता इन्न्वेव समना समानीरमीतवर्णा उषसश्चरन्ति । गूहन्तीरभ्वमसितं रुशद्भिः शुक्रास्तनूभिः शुचयो रुचानाः ॥

એમ જ, તે ચાલે છે—એક જ સમન્વયમાં, એક જ સમાનતામાં—અપરિમિત વર્ણ અને શક્તિ ધરાવતી ઉષાઓ. પોતાની ઝળહળતી રશ્મિઓથી વિશાળ કાળાશને ઢાંકી, શુદ્ધ અને તેજસ્વી પોતાના પ્રકાશમાન તનુઓમાં દીપ્ત થઈ, ચેતનાને પ્રકાશિત કરે છે.

Mantra 10

रयिं दिवो दुहितरो विभातीः प्रजावन्तं यच्छतास्मासु देवीः । स्योनादा वः प्रतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥

હે દિવ્ય તેજસ્વી દ્યૌની દુહિતરો (ઉષાઓ), અમને પ્રજાવંત રયિ—સંતતિથી ફળદાયી સમૃદ્ધિ—અર્પો, હે દેવીઓ. સુખદ નિવાસસ્થાનમાંથી તમારો પ્રતિબોધ પામી જાગતા અમે સુવીર્ય—સચ્ચા વીરબળ—ના સ્વામી બનીએ.

Mantra 11

तद्वो दिवो दुहितरो विभातीरुप ब्रुव उषसो यज्ञकेतुः । वयं स्याम यशसो जनेषु तद्द्यौश्च धत्तां पृथिवी च देवी ॥

હે દિવ્ય તેજસ્વી દ્યૌની દુહિતરો, યજ્ઞકેતુ એવા હે ઉષાઓ, આ વાણી હું તમને કહું છું. અમે જનસમૂહોમાં યશસ્વી બનીએ; તે અમારે માટે દ્યૌ અને દેવી પૃથ્વી સ્થાપે.