Opening the text

Sukta 4.51
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.51)
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉಷಸ್ಸನ್ನು (ಪ್ರಭಾತವನ್ನು) ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿವೇಕದೊಂದಿಗೆ ಉದಯಿಸುವ ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳಕಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಕ್ಕೂ “ಮಾರ್ಗ”ವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಸ್ವರೂಪದವರಾಗಿಯೂ ವೃದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಪ್ರಭಾತಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೊಸ ಪ್ರಕಟಣೆಯಂತೆ ಆಗಮಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೂಲಕ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿಗಳಿಂದ ದೊರಕುವ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥೈರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
इदमु त्यत्पुरुतमं पुरस्ताज्ज्योतिस्तमसो वयुनावदस्थात् । नूनं दिवो दुहितरो विभातीर्गातुं कृणवन्नुषसो जनाय ॥
ಇದು—ಅತಿಪ್ರಚುರವಾದ—ಜ್ಯೋತಿ; ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಋತ (ವಯುನಾ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದೆ. ಈಗ ದ್ಯೌವಿನ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಜನನಿಗೆ (ಮಾನವನಿಗೆ) ಗತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 2
अस्थुरु चित्रा उषसः पुरस्तान्मिता इव स्वरवोऽध्वरेषु । व्यू व्रजस्य तमसो द्वारोच्छन्तीरव्रञ्छुचयः पावकाः ॥
ಚಿತ್ರವರ್ಣದ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ—ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವರಗಳಂತೆ. ಉದಯಿಸಿ, ವ್ರಜರೂಪ ತಮಸ್ಸಿನ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆದು, ಶುಚಿಯಾದ ಪಾವಕ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 3
उच्छन्तीरद्य चितयन्त भोजान्राधोदेयायोषसो मघोनीः । अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्वबुध्यमानास्तमसो विमध्ये ॥
ಇಂದು ಉದಯಿಸಿ, ದಾನಶೀಲ ಮಘೋನಿಯಾದ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಭೋಗಿಸುವವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ—ಆನಂದದ ದಾನಕ್ಕಾಗಿ. ವರ್ಣರಹಿತ ಅಂಧಕಾರದ ಒಳಗೆ ಪಣಿಗಳು ಉಳಿಯಲಿ; ತಮಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಬುದ್ಧರಾಗಿ, ಅಜಾಗೃತರಾಗಿಯೇ.
Mantra 4
कुवित्स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयादुषसो वो अद्य । येना नवग्वे अङ्गिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवदूष ॥
ಹೇ ದೇವಿಯರಾದ ಉಷಸ್ಸುಗಳೇ, ಇಂದು ನಿಮಗೆ ಹೊಸ ‘ಸನಯ’—ಹೊಸ ಜಯ—ಅಥವಾ ಹೊಸ ‘ಯಾಮ’—ಹೊಸ ಪಥ—ಉಂಟಾಗುವದೋ? ಯಾವದರಿಂದ ನವಗ್ವರು, ಅಙ್ಗಿರಸರು, ದಶಗ್ವರು ಮತ್ತು ಸಪ್ತಾಸ್ಯ (ಏಳುಮುಖ)ರಿಗಾಗಿ ನೀವು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದಿರಿ.
Mantra 5
यूयं हि देवीॠतयुग्भिरश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः । प्रबोधयन्तीरुषसः ससन्तं द्विपाच्चतुष्पाच्चरथाय जीवम् ॥
ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ದೇವಿಯರೇ, ಋತಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ನೀವು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪರ್ಯಟಿಸುತ್ತೀರಿ. ಹೇ ಉಷಸ್ಸುಗಳೇ, ನಿದ್ರಿತನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾ, ನೀವು ದ್ವಿಪಾದ-ಚತುಷ್ಪಾದ ಎಲ್ಲ ಜೀವವನ್ನು ಅದರ ರಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತೀರಿ.
Mantra 6
क्व स्विदासां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुॠभूणाम् । शुभं यच्छुभ्रा उषसश्चरन्ति न वि ज्ञायन्ते सदृशीरजुर्याः ॥
ಅವರೊಳಗೆ ಆ ಪುರಾತನ ರಹಸ್ಯವು ಎಲ್ಲಿ ಇದೆ—ಯಾವದರಿಂದ ಋಭುಗಳು ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು? ಏಕೆಂದರೆ ಶುಭ್ರ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಶುಭವಾದ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ಅಜರ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಇವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ—ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಆಗಮನವು ಅದೇ ಸತ್ಯದ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿದೆ.
Mantra 7
ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुरभिष्टिद्युम्ना ऋतजातसत्याः । यास्वीजानः शशमान उक्थैः स्तुवञ्छंसन्द्रविणं सद्य आप ॥
ಹೌದು, ಅವೇ—ಅವೆಯೇ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಭದ್ರ ಉಷಸ್ಸುಗಳು; ಜಯಕರ ದ್ಯುಮ್ನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಋತದಿಂದ ಜನಿಸಿದವು, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನು ಉಕ್ಥಗಳ ವಚನದಿಂದ ಆರಾಧನೆಮಾಡಿ ಶ್ರಮಿಸಿ, ಸ್ತುತಿ-ಘೋಷಣೆಮಾಡುತ್ತಲೇ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂತರಧನ (ದ್ರವಿಣ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
ता आ चरन्ति समना पुरस्तात्समानतः समना पप्रथानाः । ऋतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते ॥
ಅವು ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ—ಮುಂಭಾಗದಿಂದ; ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ತಾವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ. ಋತದ ದೇವಿಯರು, ಸದಸ್ (ಚೇತನಾಸನ)ಕ್ಕೆ ಜಾಗೃತರಾದವರು, ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಗೋವಿನ ಸರ್ಗಗಳಂತೆ (ಕಿರಣಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಪೋಲೆ) ಹರಿದುಬಂದು, ರಾತ್ರಿಯ ಬಂಧನವನ್ನು ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 9
ता इन्न्वेव समना समानीरमीतवर्णा उषसश्चरन्ति । गूहन्तीरभ्वमसितं रुशद्भिः शुक्रास्तनूभिः शुचयो रुचानाः ॥
ಹೀಗೆಯೇ ಅವು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ—ಒಂದೇ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಸಮಾನತೆಯಲ್ಲಿ—ಅಪರಿಮಿತ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಉಷಸ್ಸುಗಳು. ತಮ್ಮ ಝಳಹಳಿಸುವ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ವಿಶಾಲ ಕಪ್ಪನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ತಮ್ಮ ದೀಪ್ತ ತನುಗಳಲ್ಲಿ ರುಚಮಾನವಾಗಿ, ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 10
रयिं दिवो दुहितरो विभातीः प्रजावन्तं यच्छतास्मासु देवीः । स्योनादा वः प्रतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥
ಹೇ ದಿವ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದ್ಯೌದ ಪುತ್ರಿಯರೇ (ಉಷಸ್ಸುಗಳೇ), ನಮಗೆ ಪ್ರಜಾವಂತ ರಯಿ—ಸಂತಾನದಿಂದ ಫಲಿಸುವ ಸಮೃದ್ಧಿ—ಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ, ದೇವಿಯರೇ. ಸುಖಕರ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಬೋಧವನ್ನು ಪಡೆದು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ನಾವು ಸುವೀರ್ಯ—ಸತ್ಯ ವೀರಬಲ—ದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗೋಣ.
Mantra 11
तद्वो दिवो दुहितरो विभातीरुप ब्रुव उषसो यज्ञकेतुः । वयं स्याम यशसो जनेषु तद्द्यौश्च धत्तां पृथिवी च देवी ॥
ಹೇ ದಿವ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದ್ಯೌದ ಪುತ್ರಿಯರೇ, ಯಜ್ಞಕೇತುಗಳಾದ ಉಷಸ್ಸುಗಳೇ, ಇದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ಜನರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಗಳಾಗೋಣ; ಅದನ್ನು ನಮಗಾಗಿ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ದೇವೀ ಪೃಥಿವೀ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.
The hymn praises Uṣas, the Vedic goddess of Dawn, described as the shining daughter of Heaven who brings light, order, and auspicious beginnings.
It says that Dawn is the abundant light that rises from darkness with wise order, repeatedly renewing the world and making a clear path for human life and sacred work.
Because dawn returns every day with the same essential form, yet each appearance feels newly revealing—pointing to a timeless truth that renews itself in experience.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.