
Sukta 4.27
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.27)
Soma/Śyena narrative (self-referential ṛṣi voice; also linked to Indra-Soma complex)
Triṣṭubh (probable)
अयं संक्षिप्तः किन्तु तीव्रः सूक्तः वामदेवस्य स्वात्मन्येव प्रवृत्तया वाचा रहस्यमय-आत्मचरितं सोम-श्येनाख्यं मिथः कथां च मिश्रयति। ऋषिः गर्भस्थ एव देवानां जन्मानि वेत्ति, स चायस-दुर्गेभ्यः श्येन इव विमुच्यते। अनन्तरं कथा कृशानु-रक्षकात् परं सोमस्य चौर्य-आहरणस्य संकटं वर्णयति, यावत् सोमः यज्ञे उपलब्धो भूत्वा इन्द्रस्य हर्षकरः पानः भवति। अस्य प्रयोजनं सोमस्य प्राप्तिं पवित्रीकर्तुं, तथा च प्रेरितं ज्ञानं मोक्षकरं स्वर्गारोहण-शक्तिरिति घोषयितुम्।
Mantra 1
गर्भे नु सन्नन्वेषामवेदमहं देवानां जनिमानि विश्वा । शतं मा पुर आयसीररक्षन्नध श्येनो जवसा निरदीयम् ॥
गर्भेऽप्यहं न्वन्वेषणेन देवानां विश्वानि जनिमानि अवेदम्। शतं मां पुर आयसीररक्षन्; अथ श्येनो जवसा बलस्य निरदीयं निर्गत्य विहायसा प्राद्रवम्—गूढं वेदितारं बन्धनभित्तिभ्यः प्रमोचयन्।
Mantra 2
न घा स मामप जोषं जभाराभीमास त्वक्षसा वीर्येण । ईर्मा पुरंधिरजहादरातीरुत वाताँ अतरच्छूशुवानः ॥
न घा स मामपजोषं जभार; अपि तु भीमास त्वक्षसा वीर्येण च मामभ्यधत्त। अथ पुरन्धिररातीः परित्यज्य, शूशुवानः सन् वातानत्यरिच्छम्—प्राणवातस्य चञ्चलगतिं परीत्य स्थिरं महद्वैभवं प्राप्नुवन्।
Mantra 3
अव यच्छ्येनो अस्वनीदध द्योर्वि यद्यदि वात ऊहुः पुरंधिम् । सृजद्यदस्मा अव ह क्षिपज्ज्यां कृशानुरस्ता मनसा भुरण्यन् ॥
यदा श्येनोऽव यच्छत्, यदा च द्योर्वाता ऊहुः पुरन्धिं व्याकुलयन्, तदा तस्मै सृजन् कृशानुर्धनुर्धरः क्षिपज्ज्यां न्यपातयत्। तथापि श्येनो मनसा भुरण्यन् शीघ्रं प्राद्रवत्, न च आनन्दस्य निधिं व्यनशत्।
Mantra 4
ऋजिप्य ईमिन्द्रावतो न भुज्युं श्येनो जभार बृहतो अधि ष्णोः । अन्तः पतत्पतत्र्यस्य पर्णमध यामनि प्रसितस्य तद्वेः ॥
ऋजिप्यः श्येनः—इन्द्रावतः शक्त्या भुज्युमिव त्रातृवत्—बृहतोऽधि ष्णोः परतः तद् आभरत्। अन्तः पतन् पतत्रिणः पर्णं चचाल; अथ प्रसितस्य वेगस्य यामनि स तद् वेः—यथा परमानन्दः सुरक्षितं जीवने नीयते।
Mantra 5
अध श्वेतं कलशं गोभिरक्तमापिप्यानं मघवा शुक्रमन्धः । अध्वर्युभिः प्रयतं मध्वो अग्रमिन्द्रो मदाय प्रति धत्पिबध्यै शूरो मदाय प्रति धत्पिबध्यै ॥
अथ मघवा इन्द्रः गोभिरक्तं श्वेतं कलशं शुक्रमन्धः-परिपूर्णं पिप्यानं पिबध्यै पुरतः प्राधात्। अध्वर्युभिः प्रयतं मध्वोऽग्रं—इन्द्रो वीरः मदाय तद् अग्रे न्यधात्, पिबन् सत्यबलेन भूयः प्रबलीभवितुम्।
It blends the seer Vāmadeva’s claim of extraordinary early knowledge with the myth of the falcon (Śyena) bringing Soma from a guarded realm, ending with Soma offered for Indra to drink.
The ‘iron fortresses’ symbolize strong confinement—mythic and inner. The breakout as the falcon suggests liberation: inspired knowledge and divine essence cannot be permanently imprisoned.
Kṛśānu appears as a guardian/archer who tries to stop or strike the falcon during the Soma-bringing episode. His presence highlights the danger and difficulty of obtaining Soma.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.