Sukta 12
Sukta 4.12
Vāmadeva Gautama
Agni (Jātavedas)
Triṣṭubh (probable)
अग्निं जातवेदसं प्रति षडृचात्मकं स्तोत्रमिदम्। एष वह्नितत्त्वं चेतनः सर्वज्ञोऽभिधीयते—यः सम्यगनुक्रमेण प्रज्वालितः सततहविर्भिरर्चितश्च यजमानं बलयति। स्तुत्यनन्तरं कविः स्वापराधान् निवेदयति—अप्रबुद्धबुद्ध्या कृतान् दोषान् क्षन्तुं याचते, भ्रान्तेर्बन्धान् विमोचयितुं, संकोचात् पारं नयित्वा पूरतरजीवनं जयञ्च प्रापयितुं च प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
यस्त्वामग्न इनधते यतस्रुक्त्रिस्ते अन्नं कृणवत्सस्मिन्नहन् । स सु द्युम्नैरभ्यस्तु प्रसक्षत्तव क्रत्वा जातवेदश्चिकित्वान् ॥
यस्त्वामग्न इन्धते यतस्रुक्, त्रिस्ते अन्नं कृणवत् सस्मिन्नहन्—स स द्युम्नैरभ्यस्तु, प्रसक्षत्तव क्रत्वा, जातवेदश्चिकित्वान्।
Mantra 2
इध्मं यस्ते जभरच्छश्रमाणो महो अग्ने अनीकमा सपर्यन् । स इधानः प्रति दोषामुषासं पुष्यन्रयिं सचते घ्नन्नमित्रान् ॥
इध्मं यस्ते जभरच्छ्रममाणो महो अग्ने अनीकमासपर्यन् । स इधानः प्रति दोषामुषासं पुष्यन् रयिं सचते घ्नन्नमित्रान् ॥
Mantra 3
अग्निरीशे बृहतः क्षत्रियस्याग्निर्वाजस्य परमस्य रायः । दधाति रत्नं विधते यविष्ठो व्यानुषङ्मर्त्याय स्वधावान् ॥
अग्निरीशे बृहतः क्षत्रियस्याग्निर्वाजस्य परमस्य रायः । दधाति रत्नं विधते यविष्ठो व्यानुषङ्मर्त्याय स्वधावान् ॥
Mantra 4
यच्चिद्धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश्चकृमा कच्चिदागः । कृधी ष्वस्माँ अदितेरनागान्व्येनांसि शिश्रथो विष्वगग्ने ॥
यच्चिद्धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश्चकृमा कच्चिदागः । कृधी ष्वस्माँ अदितेरनागान्व्येनांसि शिश्रथो विष्वगग्ने ॥
Mantra 5
महश्चिदग्न एनसो अभीक ऊर्वाद्देवानामुत मर्त्यानाम् । मा ते सखायः सदमिद्रिषाम यच्छा तोकाय तनयाय शं योः ॥
हे अग्ने, महतोऽपि एनसोऽभीकात्, देवमर्त्यानां विचरन्तां विस्तीर्णाद् ऊर्वात्—वयं ते सखायोऽपि मा कदाचन रिषाम। अस्माकं तोकाय तनयाय च शं योश्च देहि।
Mantra 6
यथा ह त्यद्वसवो गौर्यं चित्पदि षिताममुञ्चता यजत्राः । एवो ष्वस्मन्मुञ्चता व्यंहः प्र तार्यग्ने प्रतरं न आयुः ॥
यथा हि पूर्वं, हे यजत्रा वसवः, पाशे बद्धां ‘गौरीम्’ अपि अमुञ्चत, एवमेव इदानीम् अस्मान् व्यंहसः (संकटबन्धनात्) मुञ्चत। हे अग्ने, अस्मान् प्र तारय—दूरतरं पारं प्रति, जयिष्ठतरं पूर्णम् आयुः प्रति।
Frequently Asked Questions
It asks Agni Jātavedas to accept correctly ordered offerings, grant radiance and success, forgive mistakes made through lack of awareness, and free the worshipper from inner and outer constriction.
Aditi represents ‘wideness’ and freedom from limitation. The poet asks Agni to make the worshipper guiltless within that wideness—meaning a state of openness, protection, and restored order.
Acitti means unawakened or inattentive understanding. The hymn admits that errors can happen from such lack of clarity and asks Agni to loosen the resulting bonds of fault.
Ask anything about Sukta 12 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.