
Sukta 4.12
Vāmadeva Gautama
Agni (Jātavedas)
Triṣṭubh (probable)
অগ্নি জাতবেদসলৈ নিবেদিত এই ছয়-মন্ত্ৰৰ সূক্তত অগ্নি-তত্ত্বক সচেতন জ্ঞাতা ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি সঠিক ক্ৰমে প্ৰজ্বলিত হৈ নিয়মিত আহুতি লাভ কৰিলে যজমানক শক্তি প্ৰদান কৰে। প্ৰশংসাৰ পৰা ই স্বীকাৰোক্তি আৰু মুক্তিৰ অনুৰোধলৈ ঘূৰে: কবিয়ে অগ্নিক ‘অজাগ্ৰত’ বোধৰ ফলত হোৱা অপৰাধ ক্ষমা কৰিবলৈ, ভ্ৰান্তিৰ বন্ধন ঢিলা কৰিবলৈ, আৰু উপাসকক সংকোচ অতিক্ৰম কৰাই অধিক পূৰ্ণ জীৱন আৰু বিজয়ৰ দিশে লৈ যাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Mantra 1
यस्त्वामग्न इनधते यतस्रुक्त्रिस्ते अन्नं कृणवत्सस्मिन्नहन् । स सु द्युम्नैरभ्यस्तु प्रसक्षत्तव क्रत्वा जातवेदश्चिकित्वान् ॥
যি জনে, হে অগ্নি, সুশৃঙ্খল স্ৰুক্-অৰ্পণেৰে তোমাক জ্বলাই তোলে, আৰু সেই দিনত তিনিবাৰ তোমাৰ অন্ন (আহুতি) সাজে—সেই জন তোমাৰ দ্যুম্ন-জ্যোতিময় শক্তিৰে আৱৃত হওক, আৰু হে জাতবেদ, চিত্কিত্ৱান, তোমাৰ ক্রতু-প্ৰভাৱৰে দৃঢ়ভাৱে জয়ী হওক।
Mantra 2
इध्मं यस्ते जभरच्छश्रमाणो महो अग्ने अनीकमा सपर्यन् । स इधानः प्रति दोषामुषासं पुष्यन्रयिं सचते घ्नन्नमित्रान् ॥
যি জনে পৰিশ্ৰম কৰি তোমাৰ বাবে ইন্ধন আনে আৰু হে অগ্নি, তোমাৰ মহৎ অনীক (সম্মুখ-তেজ)ক সেৱা কৰে—সেই জনে তোমাক জ্বলাই নিশা আৰু উষা দুয়োটাকেই সন্মুখীন হয়; ৰয়ি (সমৃদ্ধি) পোষণ কৰি তাৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ আগবাঢ়ে, আৰু শত্রু শক্তিসমূহক নিধন কৰে।
Mantra 3
अग्निरीशे बृहतः क्षत्रियस्याग्निर्वाजस्य परमस्य रायः । दधाति रत्नं विधते यविष्ठो व्यानुषङ्मर्त्याय स्वधावान् ॥
অগ্নি বিস্তৃত ক্ষত্রিয় শক্তিৰ অধিপতি; অগ্নি বীৰ্যৰ পৰম ৰয়ি আৰু সৰ্বোচ্চ ধনৰো অধিপতি। স্বধাৱান, সৰ্বাধিক নবীন (যৱিষ্ঠ) অগ্নিয়ে বিধাতা (উপাসক)ৰ বাবে ৰত্ন স্থাপন কৰে—মর্ত্যৰ বাবে তাক অবিৰত ধাৰাত বিস্তাৰ কৰি দিয়ে।
Mantra 4
यच्चिद्धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश्चकृमा कच्चिदागः । कृधी ष्वस्माँ अदितेरनागान्व्येनांसि शिश्रथो विष्वगग्ने ॥
হে যৱিষ্ঠ, পুৰুষত্ৰা (মানৱৰ বাবে বলৱান) অগ্নি—আমাৰ অচেতন বুদ্ধিৰে তোমাৰ প্ৰতি যি কোনো অপৰাধ (আগঃ) ঘটাই থাকোঁ, তাক যদিহে আছে। তুমি আমাক আদিতিৰ বিস্তাৰত নিশ্চয়েই অনাগা (অদোষী) কৰি দিয়া; হে অগ্নি, চাৰিওফালে আমাৰ এনাংসি (পাপ-বন্ধন) শিথিল কৰি দিয়া।
Mantra 5
महश्चिदग्न एनसो अभीक ऊर्वाद्देवानामुत मर्त्यानाम् । मा ते सखायः सदमिद्रिषाम यच्छा तोकाय तनयाय शं योः ॥
হে অগ্নি, পাপৰ মহা-নিকটতা আৰু দেব-মানৱৰ বিচৰণ কৰা বিস্তৃত ক্ষেত্ৰৰ মাজতো—তোমাৰ সখা হৈও যেন আমি কেতিয়াও ক্ষতি নাপাওঁ। আমাৰ টোকা (শিশু) আৰু তনয় (সন্ততি)ৰ বাবে শান্তি আৰু কল্যাণময় সুস্থতা দান কৰা।
Mantra 6
यथा ह त्यद्वसवो गौर्यं चित्पदि षिताममुञ्चता यजत्राः । एवो ष्वस्मन्मुञ्चता व्यंहः प्र तार्यग्ने प्रतरं न आयुः ॥
যেনেকৈ পূৰ্বে, হে পূজনীয় বসুগণ, ফাঁদত বাঁধা ‘গৌৰী’কো মুক্ত কৰিছিলা, তেনেকৈ এতিয়া আমাকো এই সংকোচন/বাঁধন (ব্যংহ)ৰ পৰা মুক্ত কৰা। হে অগ্নি, আমাক আগলৈ নে—অধিক দূৰৰ পাৰাপাৰলৈ, অধিক জয়ময় পূৰ্ণ আয়ুলৈ।
It asks Agni Jātavedas to accept correctly ordered offerings, grant radiance and success, forgive mistakes made through lack of awareness, and free the worshipper from inner and outer constriction.
Aditi represents ‘wideness’ and freedom from limitation. The poet asks Agni to make the worshipper guiltless within that wideness—meaning a state of openness, protection, and restored order.
Acitti means unawakened or inattentive understanding. The hymn admits that errors can happen from such lack of clarity and asks Agni to loosen the resulting bonds of fault.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.